Waar moet Britse expat nu zijn heimweevoedsel halen?

Marks & Spencer sluit Nederlandse filialen

Amsterdam dicht, Den Haag dicht. Voor de tweede keer trekt Marks & Spencer zich terug uit Nederland. Den Haag verliest 6.500 vierkante meter warenhuis. 'Heerlijke piccalilly', 'prima lingerie', maar verder?

In 1991 maakte Marks & Spencer voor het eerst zijn entree in Nederland, met de opening van een vestiging in Amsterdam. Beeld anp

Britse expats in Den Haag zijn dol op hun Marks & Spencer. Dat wil zeggen: op de Food Hall op de begane grond. Aberdeen Angus Steak, Honey Roast Ham, Christmas Iced Topped Mince Pies, Sticky Toffee Pudding, Sheperd's Pie: heimwee verdrijf je met een goede maaltijd.

'Ik ben altijd even thuis hier', zegt een dame uit Leeds die bij een internationale instelling in Den Haag werkt. Maar voor kleding steekt ze liever de Grote Marktstraat over, naar de Bijenkorf. Het nieuws dat Marks & Spencer zijn filialen sluit in Amsterdam en Den Haag, is haar niet ontgaan. 'Mijn Britse collega's en vrienden hier begonnen vanochtend al te mailen. Gelukkig hebben we nog de winkel van Kelly's Expat Shopping.'

Voor de tweede keer houdt Marks & Spencer het voor gezien in Nederland. In 1991 maakte het Britse winkelbedrijf zijn entree in Amsterdam. Een jaar later volgde een vestiging in Den Haag. Eind jaren negentig verraste het concern de markt met een dramatische winstval; het verloor tweederde van zijn beurswaarde. In 2001 krabbelde het bedrijf weer op, maar trok het zich terug uit Nederland.

Twaalf jaar later, in 2013, keerde Marks & Spencer terug in Amsterdam. In februari 2014 volgde de 'flagship store' in Den Haag. De Markies, zo heet het fonkelnieuwe pand dat er voor de Britten werd neergezet. De 6.500 vierkante meter Britse 'food & fashion' vormde de kroon op de vernieuwing van de Grote Marktstraat, de vijfhonderd meter van Grote Markt tot stadhuis, dat de Primark als buurman kreeg.

De gedachte was dat alleen grote, gezichtsbepalende winkels het zouden redden in de belangrijke winkelcentra. Maar Marks & Spencer leed in Den Haag en Amsterdam louter verlies, oplopend tot 3,25 miljoen euro. Zicht op verbetering was er niet. 'Het zat eraan te komen', oordeelt retailkenner Hans van Tellingen. 'De voedselafdeling in Den Haag ziet er weliswaar fantastisch uit, maar hun kledingaanbod straalt een sfeer uit van V&D-achtige confectiemode uit de jaren tachtig. Niet goedkoop, wel passé. Als je jong en hip bent, ga je naar H&M, Zara of Primark.'

Die koekjes, hou op!

Nel Barbier bevestigt het. Ze heeft zojuist in de Food Hall 'heerlijke piccalilly' ingeslagen. 'Die koekjes, de bonbons... oh, hou op!' Maar nee, kleding koopt ze er niet. 'Toch een beetje stijf.' Zonde vindt ze het vertrek wel. 'En dan zo'n mooi pand. Wat komt ervoor in de plaats?'

Dat is nog afwachten. Iets verderop wordt druk vertimmerd aan de leegstaande V&D. Sportketen Decathlon en het Amerikaanse warenhuis Hudson Bay gaan er hun geluk beproeven, samen met restaurant La Place. Tegenover de winkel van de Britten staat nog steeds een winkelruimte leeg van Sijthoff City, ooit het pand van de uitgever van de Haagsche Courant.

De terugtrekkende beweging van Marks & Spencer beperkt zich niet tot Nederland. In nog eens negen landen gaan de deuren sluiten. Volgens het concern, dat tot april van dit jaar werd geleid door de Nederlander Marc Bolland, gaat het wel goed met de internationale winkels die in handen zijn van franchisenemers. Het zijn de winkels buiten Groot-Brittannië die voor 100 procent in handen zijn van het concern die verlies maken, al vijf jaar. Intern onderzoek wees uit dat de ellende vooral voortvloeit uit 'de gefragmenteerde portefeuille van de eigen filialen en het gebrek aan schaal'.

Een bezoeker met een Britse vlag in rij voor de Marks & Spencer tijdens de opening van de eerste flagship store in Den Haag, 2014. Beeld anp

Te klein

Een klant in de Grote Marktstraat in Den Haag heeft nog een andere verklaring voor de tegenvallende omzet. 'De lingerie is prima, maar de rest is me allemaal te kort', zegt ze. 'Die kleren zijn veel te klein. Dat hoor ik ook van vriendinnen. Die Britten zijn een kop kleiner dan wij. Maar het is toch jammer dat de zaak weggaat.'

Voor de 190 medewerkers in Amsterdam en Den Haag is het een hard gelag. Sommigen waren afkomstig van de V&D en nu komen ze weer op straat te staan. Halverwege de middag plakt een man een briefje in het Nederlands en het Engels op de glazen deuren: 'Wegens omstandigheden sluiten wij om 18.00 uur.'

In het M&S Café op de tweede etage staan nog Scotch pancakes with yoghurt, fruit & honey op de kaart. Wanneer dat voor het laatst zal zijn, is nog niet bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.