Waar blijven de containerwoningen voor vluchtelingen?

De doorstroming van vluchtelingen stokt. 15 duizend asielzoekers met verblijfsstatus wachten nog op huisvesting.

Een vluchteling op een fiets bij de tijdelijke noodopvang Heumensoord. Beeld anp
Een vluchteling op een fiets bij de tijdelijke noodopvang Heumensoord.Beeld anp

Hoe gaat het met de huisvesting van vluchtelingen in Nederland?

Niet zo best. In het eerste half jaar van 2016 moeten de Nederlandse gemeenten gezamenlijk 23 duizend asielzoekers met een verblijfsstatus een woning aanbieden. Na drie maanden staat de teller op 8.175. Niets duidt erop dat ze de komende maanden alsnog vijfduizend woningen per maand weten te regelen.

Er dreigt nog voor de zomer opnieuw een tekort aan opvangcentra, zelfs als de instroom van nieuwe vluchtelingen de komende maanden laag blijft. Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Justitie is in overleg met gemeenten om meer tijdelijke opvanglocaties te regelen.

En de gemeenten hadden al een achterstand, in de asielzoekerscentra wachten tienduizenden statushouders op een woning. Waarom schiet het niet op?

Door maatregelen van het kabinet is de doorstroming in de sociale huursector afgelopen jaren steeds verder is gestagneerd. Zo moeten ouderen langer zelfstandig blijven wonen en is de corporaties een 'verhuurdersheffing' opgelegd van 1,7 miljard euro per jaar, waardoor ze veel minder nieuwe huizen kunnen bouwen. Hun productie is teruggevallen van 40- naar 17 duizend nieuwbouwwoningen. De meeste corporaties hebben geen zin het geld dat ze nog wel kunnen investeren te steken in snel te bouwen 'tijdelijke woningen', zoals het kabinet graag zou zien.

Wat is er tegen tijdelijke woningen?

Containerwoningen of andere tijdelijke woningen klinken goedkoop, maar zijn dat niet. Omdat ze vaak maar kort staan, moet de investeringen snel worden terugverdiend. De nadruk op tijdelijke woningen is volgens voorzitter Marc Calon van woningcorporatiekoepel Aedes ook een 'Haags frame' om niet te hoeven toegeven dat er in Nederland meer permanente sociale huurwoningen gebouwd moeten worden - terwijl het kabinet de sociale huursector juist kleiner wilde maken.

Het Rijk is gemeenten en corporaties toch ook tegemoetgekomen met extra geld?

Eind november sloot het kabinet een deal met de provincies en de gemeenten om voor 14 duizend personen 'sobere en kleinschalige huisvesting' te gaan bouwen. Het Rijk stelde 87 miljoen euro beschikbaar voor corporaties die kantoren of andere gebouwen zonder woonfunctie willen ombouwen zodat er meerdere alleenstaande asielzoekers samen kunnen wonen. Die regeling lijkt redelijk te lopen, zegt Aedes, de vereniging van woningcorporaties. 'Wij verwachten dat het hele bedrag door corporaties zal worden aangevraagd. Maar het duurt even voor die huizen klaar zijn.'

Minder animo is er voor het 'gemeentelijk versnellingsarrangement', geld waarmee gemeenten kantoren en scholen kunnen ombouwen tot tijdelijke onzelfstandige woonruimten. In de eerste drie maanden is hij slechts voor honderd wooneenheden aangevraagd, zegt de woordvoerder van het Platform Opnieuw Thuis, dat de verdeling van statushouders over gemeenten begeleidt. 'We horen verschillende redenen, waarom er zo weinig animo is. Onder meer dat ze hun plannen nog niet rond hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden