Nieuws

VS bepleiten mondiaal minimumtarief voor winst- en vennootschapsbelasting om race to the bottom te stoppen

Janet Yellen, de nieuwe Amerikaanse minister van Financiën, bepleit een mondiaal minimumtarief voor winst- en vennootschapsbelasting. De regering-Biden wil de winstbelasting in de VS, die door Trump fors was verlaagd, weer verhogen naar 28 procent.

President Joe Biden en de nieuwe Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen in de Oval Office in het Witte Huis. Beeld REUTERS
President Joe Biden en de nieuwe Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen in de Oval Office in het Witte Huis.Beeld REUTERS

Vooralsnog lijkt het een utopie die zonder wereldregering onhaalbaar is. Maar dat heeft de heeft de nieuwe Amerikaanse minister van Financiën Janet Yellen (74) er niet van weerhouden te pleiten voor een mondiaal minimumtarief voor de de winst of vennootschapsbelasting. Ze zei dit afgelopen weekeinde tijdens een bijeenkomst in Chicago. De regering van Joe Biden wil in de VS de winstbelasting weer verhogen van 21 naar 28 procent. Onder Donald Trump werd die drie jaar geleden juist verlaagd van 35 naar 21 procent.

Als gevolg van de mondialisering is volgens Yellen al drie decennia lang een race to the bottom gaande, waarbij landen door lagere winstbelastingen nieuwe bedrijven willen aantrekken. Soms heeft dat tot doel nieuwe werkgelegenheid te creëren. Soms proberen landen op die manier zelf de eigen belastinginkomsten op te vijzelen, als het bijvoorbeeld om brievenbusbedrijven gaat.

Yellen zei dat de VS willen samenwerken met andere landen van de G20 om tot een soort minimum mondiale belasting te komen. Deze week vergaderen het IMF en de Wereldbank en daar zou dit aan de orde kunnen worden gesteld. Yellen stak niet onder stoelen en banken dat na de periode van ‘America First’ onder Trump de nieuwe regering internationale samenwerking zoekt: niet alleen voor belastingharmonisatie, maar ook voor een betere beschikbaarheid van coronavaccins voor armere landen en in de strijd tegen klimaatverandering.

Duurzame economie

Yellen: ‘Afgelopen jaren hebben we kunnen zien wat er gebeurt als de VS zich terugtrekken van het wereldtoneel. Geen land kan in zijn eentje een duurzame economie bewerkstelligen. America First mag nooit staan voor America Alone. Een gebrek aan wereldwijd leiderschap en engagement leidt tot kwetsbare internationale instellingen en daardoor een kwetsbare economie. We kunnen meer bereiken als we samenwerken en elkaar steunen.’

Er is al jaren toenemende kritiek op grote concerns – met name in de Big Tech – om via allerlei slimme constructies zo min mogelijk belasting te betalen. Zo parkeren concerns als Apple hun buiten de VS gemaakte winst op juridische entiteiten in Bermuda of andere belastingparadijzen. Ook Nederland wordt, onder meer door het Europese Parlement, aangemerkt als een belastingparadijs dat meehelpt aan het ontwijken van winstbelastingen.

De nieuwe regering van president Biden wil 2.300 miljard dollar investeren in de infrastructuur van het land en de verduurzaming van de economie. Grote concerns zouden samen met hogere inkomens een deel van die lasten moeten gaan betalen. Maar als de grote concerns en de hoge inkomens hun domicilie ergens anders kiezen wordt het paard achter de wagen gespannen.

Concurrentiekracht

‘Concurrentiekracht is meer dan de vraag hoe bedrijven met hoofdkwartieren in de VS presteren ten opzichte van bedrijven met hoofdkwartieren in andere landen’, aldus Yellen. ‘Overheden moeten ook stabiele inkomsten uit belastingen hebben om te kunnen investeren in publieke voorzieningen en in te kunnen spelen op crises. Het gaat erom dat burgers en bedrijven ieder een eerlijk deel van de financiering van de overheid op zich nemen.’

Maar uniforme belastingtarieven wereldwijd lijken heel ver weg. Soevereine staten zien belastingautonomie als een groot goed en als een middel om hun eigen economie te reguleren. Zelfs binnen de EU is er geen sprake van enige harmonisatie. Daarnaast zijn nogal wat landen voor een groot deel van hun inkomsten afhankelijk van hun status als belastingparadijs. Nederland kent op dit moment een vennootschapsbelasting van 25 procent – ongeveer het gemiddelde tarief in de wereld. Voor winsten tot 250 duizend is er een lager tarief van 15 procent.

Niettemin wordt al jaren geprobeerd voor de winstbelasting een soort van internationale afspraak te maken. Onlangs pleitte de bekende econoom Jozef Stiglitz hiervoor nog in een brief aan president Biden. Overigens moet worden afgewacht of de voorgestelde verhoging van Janet Yellen door het congres zal worden gesteund. Ook veel Democraten vinden een tarief van 28 procent te hoog. De Amerikaanse Kamers van Koophandel en de belangenorganisaties van werkgevers hebben al protest aangetekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden