Vrouwen en mannen kunnen over 81 jaar economisch gelijkwaardig zijn

Vrouwen krijgen meer voet aan de grond in het bedrijfsleven, maar de top blijft onbereikbaar. 'Bedrijven kunnen het zich niet meer veroorloven om niet hun best te doen voor vrouwen.'

Beeld Marcel van den Bergh

Jamaica heeft met 59,3 procent de meeste vrouwelijke managers ter wereld. Ook elders in Latijns-Amerika en vooral ook in Oost-Europa scoren vrouwen hoog in het management, zijn ze vaker hoog opgeleid dan mannen en starten ze vaker hun eigen bedrijf. Vrouwen zijn ongemerkt bezig aan een wereldwijde opmars.

In de top van het bedrijfsleven houdt het befaamde glazen plafond vrouwen nog tegen, maar in de hogere managementlagen zijn vrouwen veel beter vertegenwoordigd dan twintig jaar geleden. Daarmee lijkt de kweekvijver voor toekomstige bestuurders zich te vullen, maar wordt ook de rechtsongelijkheid tussen vrouwen en mannen teruggedrongen.

'De motor voor economische groei'

Dit blijkt uit een onderzoek in tachtig landen dat de internationale arbeidsorganisatie ILO vorige week heeft uitgebracht. Volgens Deborah France Massin, ILO-directeur werkgelegenheid, is de toenemende aanwezigheid van vrouwen op de werkvloer goed nieuws. 'Zij vormen de motor voor economische groei in de wereld. Zonder vrouwen kun je niet concurrerend blijven.'

Inmiddels wordt 40 procent van alle banen wereldwijd door vrouwen ingevuld. 30 procent van de bedrijven wordt door een vrouw beheerd of gemanaged. Hoewel dit vooral kleinschalige bedrijfjes betreft is het volgens de ILO een teken dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen toeneemt en dat is goed voor de economische ontwikkeling van landen. Het onbenut laten van het arbeidspotentieel van opgeleide vrouwen wordt algemeen gezien als een economische doodzonde.

Arbeidsparticipatie van vrouwen is niet alleen goed voor het eigen en nationale inkomen, maar zorgt ook voor gezondere en beter opgeleide kinderen die op hun beurt weer bijdragen aan sterkere lokale gemeenschappen, zo constateert ook de World Economic Forum in haar recente rapport Global Gender Gap Report 2014. Daaruit blijkt dat de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen langzaam vermindert. Als de trend doorzet zouden vrouwen en mannen over 81 jaar economisch gelijkwaardig kunnen zijn.

De World Economic Forum signaleert in haar rapport vooruitgang in arbeidsparticipatie van vrouwen maar in juridisch en politiek opzicht blijven vrouwen nog ver achter ondanks het feit dat er in de afgelopen jaar 26 procent meer vrouwelijke parlementariërs en zelfs 50 procent meer vrouwelijke ministers zijn benoemd. Ook op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs en inkomen zijn mannen en vrouwen in veel landen nog lang niet gelijk. Vrouwen in streng islamitische landen in het Midden-Oosten maar ook in Mali, Bangladesh, Tunesië en bijvoorbeeld in het overwegend katholieke Kroatië krijgen het zelfs steeds moeilijker.

(Tekst loopt door onder graphic)

Rechtvaardigheid

'We moeten mannen eraan helpen herinneren dat seksegelijkheid geen vrouwelijke hobby is, maar economische noodzaak én een kwestie van rechtvaardigheid', zegt Sandra Ondraschek-Norris van de internationale netwerkorganisatie Catalyst. Deze organisatie publiceerde deze week haar nieuwste cijfers, waaruit blijkt dat het bepaald niet opschiet met het aantal vrouwen aan de top. Slechts een handvol landen heeft meer dan 20 procent vrouwen in raden van bestuur. Noorwegen vormt met 35,5 procent een uitzondering vanwege het quotumbeleid. Nederland scoort met 21 procent gemiddeld, maar dat cijfer is misleidend omdat ook toezichthoudende functies worden meegeteld. Bij de beursgenoteerde bedrijven in Nederland is slechts 6 procent van de bestuursleden vrouw.

Volgens Ondraschek-Norris is nog steeds vooral een cultuuromslag bij mannen nodig. Ondanks alle onderzoeken waaruit blijkt dat seksegelijkheid op de werkvloer leidt tot betere bedrijfsresultaten en hogere beurswaarde, vertaalt deze kennis zich zelden in de bedrijfsstrategie. 'Aangezien mannen nog steeds de meerderheid vormen en de beslissingen nemen, moeten we onze energie op hen richten. Veel mannen zijn zich nog steeds niet bewust van een probleem of ze zien vrouwen als bedreigend. Die denken: als ik hier een vrouw toelaat, betekent dat het einde van mijn positie.'

Aandeelhouders

Toch ziet Catalyst verbetering omdat de maatschappelijke druk toeneemt. 'Bedrijven kunnen het zich niet meer veroorloven om niet hun best te doen voor vrouwen. Aandeelhouders, werknemers en klanten eisen in toenemende mate dat een bedrijf een afspiegeling is van de maatschappij. Daarbij komt nog dat gemengde bedrijven aantoonbaar beter presteren', aldus Ondraschek-Norris.

De dreiging van quotawetgeving die vooral boven Europese bedrijven hangt, heeft de zaak ook in beweging gebracht stelt Ondraschek-Norris 'Ook al komt er geen quotum, de dreiging is al genoeg voor bedrijven om zich achter de oren te krabben en stappen te ondernemen om vrouwen binnenboord te houden.' Ook uit het ILO-rapport blijkt dat meer bedrijven flexibeler werktijden bieden, zwangerschapsverlof doorbetalen, leiderschapsopleidingen aanbieden en mentors benoemen om ambitieuze vrouwen te begeleiden.

Gelijkheid tussen mannen en vrouwen moet vooral rationeel benaderd worden, vindt Ondraschek-Norris. Volgens haar is het ook een kwestie van wennen. 'Toen het in mijn geboorteland Ierland werd verboden om te roken in cafés en restaurants dacht men dat de wereld zou vergaan en in elk geval de horeca failliet zou gaan. Een half jaar na de invoering bleek er eigenlijk niets aan de hand en zag men vooral de voordelen ervan in. Zelfs de rokers.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden