Vrouw Madoff verguisd door jetset New York

De jetset van New York heeft haar collectief in de ban gedaan omdat ze met de veronderstelde zonden van haar man wordt vereenzelvigd. ‘Ze wist wat er aan de hand was.’

Ze was eraan gewend om elke zes weken highlights te laten zetten, maar de laatste keer dat ze haar kapsalon belde, kreeg ze te horen dat ze niet meer terug hoeft te komen. ‘Ik begrijp het’, antwoordde ze volgens de eigenaar van de haarsalon Pierre Michel op East 57th Street.

De bloemist Amagansett die het jaarlijkse bedrijfsfeest van haar man in het kustplaatsje Montauk met bloemen decoreerde, heeft haar eveneens afgewezen als klant. Hij wilde zich naar eigen zeggen niet associëren met de vrouw van één van de beruchtste financiële schurken in de geschiedenis.

Verguisd
Ruth Madoff (68) is nergens voor aangeklaagd en nergens over ondervraagd. Toch is ze wellicht de meest verguisde echtgenote van een financiële schurk in de geschiedenis.

Sinds haar echtgenoot, Bernard Madoff, zijn piramidespel onthulde, een oplichtingzaak waarmee 65 miljard dollar gemoeid was, is het leven van mevrouw Madoff geruïneerd. Ook al is er geen bewijs dat ze erbij betrokken was, of dat ze zelfs maar wist van zijn daden, ze kan op niemands sympathie rekenen.

De echtgenotes van andere beruchte criminelen als Ivan Boesky, Michael Milken en Nicholas Leeson ondergingen weliswaar een moeizame sociale periode, maar kwamen er uiteindelijk weer bovenop met nieuwe carrières en nieuwe vrienden.

De reactie van het publiek op mevrouw Madoff is daarentegen venijnig. Terecht of onterecht wordt ze gezien als een goedgeklede belichaming van de collectieve, opgeblazen hebzucht die eraan heeft bijgedragen dat de aandelenmarkt en de huizenmarkt zijn ingestort.

Seema Boesky
Zelfs Seema Boesky, wier ex-echtgenoots naam het synoniem is geworden van effectenhandel met voorkennis en de excessen van de jaren tachtig, verkeert in tweestrijd. ‘Mijn eerste reactie was pure sympathie voor deze vrouw’, zegt mevrouw Boesky in een telefooninterview, waaraan ze toevoegt dat ze mevrouw Madoff persoonlijk niet kent. ‘Ik wilde haar een brief schrijven, mijn hand uitsteken naar haar, met haar gaan lunchen. Maar mijn advocaat zei: niet doen.’

Sinds de openbare aanklagers de 71-jarige Madoff hebben beschuldigd van het orkestreren van een plan dat duizenden investeerders en fondsen – inclusief geliefde liefdadigheidsinstanties, universiteiten en Holocaustoverlevende Elie Wiesel – het vel over de oren heeft getrokken, heeft mevrouw Madoff een harde klap gekregen. Dat zij vergeleken met de andere echtgenotes in deze situatie zo negatief benaderd wordt, komt ten dele omdat de misdaad van haar echtgenoot ook particulieren zwaar heeft geraakt, en niet alleen een bank of een gezichtsloze instelling.

Het werkt ook niet in haar voordeel dat ze zo close was met haar echtgenoot, iets dat ongewoon is in die wereld, waar vrouwen meestal aan de zijlijn staan. Mevrouw Madoff is jaren directeur geweest in het bedrijf van haar man, en ze stond gedurende hun 49-jarige huwelijk onafscheidelijk aan zijn zijde.

Publiekelijk berouw
Dan is er nog het gebrek aan publiekelijk berouw dat mevrouw Madoff heeft getoond, haar zet om een paar dagen voordat het schandaal uitkwam nog even 15,5 miljoen dollar van een beleggingsrekening te halen, en de horloges, manchetknopen en andere juwelen die ze aan haar kinderen heeft overhandigd.

Een dag nadat ze de gevangenis in Manhattan – de tijdelijke verblijfplaats van haar echtgenoot – had verlaten, vroeg een ploeg van tv-zender ABC haar wat haar boodschap was aan de slachtoffers. Ze zei: ‘Ik ga niet in op uw vraag.’

In interviews met mensen die dicht bij mevrouw Madoff staan, wordt ze geportretteerd als een een vrouw die een verstotene is geworden, gekweld door het gebrek aan contact met haar kinderen en kleinkinderen.

Ira Lee Sorkin, een van de advocaten van haar echtgenoot, zegt ‘dat de vrouw van mijn cliënt grote sympathie heeft voor de slachtoffers van het wangedrag van haar man, en dat ze diepbezorgd is over de fysieke en emotionele toestand van haar man.’ Hij voegt eraan toe dat ‘er geen sprake is van een imagoprobleem’.

Twee topadvocaten die eerder openbare aanklager waren en nu een aantal van de slachtoffers vertegenwoordigen, zeggen dat mevrouw Madoff een beroep heeft gedaan op haar huwelijkse verbondenheid, en dat ze geweigerd heeft om tegen haar man te getuigen.

Bevriezing van uitgaven
Tegenwoordig is het leven van mevrouw Madoff begrensd door de federale aanklagers, die proberen uit te zoeken hoe de fraude van haar echtgenoot precies heeft plaatsgevonden, en wie daarbij betrokken waren. Ze heeft onlangs ingestemd met een vrijwillige bevriezing van al haar uitgaven, behalve voor basisbehoeften.

Haar kansen om iets van haar reputatie terug te winnen, bijvoorbeeld door aan liefdadigheid te doen, zijn beperkt. Ze is actief geweest voor de Gift of Life Bone Marrow Foundation. Haar echtgenoot is voorzitter geweest van het gala van deze stichting in 2006, hetzelfde jaar dat Roger, haar neefje, overleed aan leukemie. Maar de stichting verloor op z’n minst twee miljoen dollar in het piramidespel. De directeur Jay Feinberg onthoudt zich van commentaar. De andere liefdadigheidsinstellingen die ze steunde, lijken ook afstand van haar te nemen.

Eten bij een chic restaurant in Manhattan, zoals ze vroeger veelvuldig deed, is onmogelijk. Marco Proietti, de manager van het Italiaanse restaurant Bella Blu op Lexington, dicht bij de 70ste straat, zegt dat ze waarschijnlijk niet welkom zou worden geheten. ‘Iedereen denkt dat ze wist wat er aan de hand was’, zegt hij. En: ‘één van onze klanten heeft 10 miljoen dollar verloren.’

Als Beth Eckhardt van Amagansett Flowers wordt gevraagd of ze mevrouw Madoff ooit weer als klant zou accepteren, zegt ze: ‘Je maakt een grapje. Absoluut niet! Absoluut niet! Absoluut niet!’

Zelfs in haar ballingschap wordt de wereld van mevrouw Madoff in rap tempo kleiner. De slachtoffers van het schema pushen de curator en de openbare aanklagers om alles wat ze kunnen te verkopen, ook het penthouse van het koppel, dat nog is gebruikt als onderpand voor de borgsom van Madoff. Het appartement kan in beslag genomen worden na diens veroordeling. Die staat gepland op 29 juni.

Ruth Madoff. (AP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden