Vrijer betalingsverkeer voedt vrees voor meer fraude; DNB en winkeliers roepen consumenten op extra alert te zijn

Een poging om Nederlandse consumenten beter te beschermen tegen oplichting, dreigt stuk te lopen op Europese wetgeving. Dat bleek eerder deze week bij een voorlichtingsbijeenkomst van De Nederlandsche Bank (DNB) over PSD2. Deze begin dit jaar nog ingevoerde Europese betalingsrichtlijn wordt over enkele maanden omgezet in Nederlandse wetgeving.

Winkelend publiek in de koopgoot van Rotterdam. Foto anp

Vanaf dat moment zijn banken verplicht om, zodra de klant daar toestemming voor geeft, diens rekeninggegevens te delen met concurrenten. Brussel wil op die manier innovatieve nieuwkomers ruim baan geven. Verwacht wordt dat de kosten van het betalingsverkeer hierdoor verder dalen. Ook kunnen fintech-bedrijven bijvoorbeeld digitale huishoudboekjes aanbieden.

Grote zorgen

Het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB), waarin onder meer ouderenorganisaties en winkeliers vertegenwoordigd zijn, juicht de komst van PSD2 toe. Wel heersen er grote zorgen over de privacy en veiligheid van gebruikers. Kwetsbare groepen, zoals sommige ouderen, hebben nu al moeite om nepmails en spookfacturen te onderscheiden. Veel fraudeurs doen zich voor als bankmedewerkers, in een poging inloggegevens te ontfutselen en zo geld te ontvreemden.

Met PSD2 komen er tientallen, zo niet honderden nieuwe betaaldienstverleners bij. Naar de pincode van klanten mogen zij niet vragen, maar om gebruik te maken van hun service is wel een combinatie nodig van, bijvoorbeeld, een wachtwoord en een inlogcode voor internetbankieren. Dat kan verwarring veroorzaken, geeft Jaap Rotte van DNB toe. 'Onze boodschap aan consumenten is dan ook: wees extra alert.'

Vergunningsaanvragen

DNB gaat er bij de vergunningsaanvragen van PSD2-bedrijven op letten dat hun verzoek om toestemming aan de klant in begrijpelijke taal wordt gesteld. 'We denken er zelfs over om kant-en-klare teksten aan te reiken', zegt Maarten Gelderman, directeur van de divisie Toezicht Nationale Instellingen.

Om de consument extra te beschermen, laat het MOB op dit moment onderzoek doen naar mogelijke aanvullende maatregelen. Te denken valt aan een dashboard waar mensen door middel van een schuif bij voorbaat kunnen aangeven helemaal niet benaderd te willen worden door PSD2-partijen. Dat blijkt gevoelig te liggen, vertelt Rotte van DNB. 'Op dit moment zoekt onze juridische afdeling voor het MOB uit of dit mogelijk is binnen de Europese wetgeving. Maar het is lastig. PSD2 is immers bedoeld om de toegang van derden tot bankrekeninginformatie te vergroten.'

Heikel punt

Voor de banken is zulke consumentenbescherming al helemaal een heikel punt. Vorig jaar deed de Europese Commissie een inval bij de Nederlandse Vereniging van Banken. Onderzocht wordt of de banken in de aanloop naar PSD2 hebben samengespannen om nieuwkomers te weren van de Nederlandse markt. Ook een digitale 'nee-nee'-sticker voor PSD2 zou beschouwd kunnen worden als concurrentievervalsing.