Voorzichtige comeback van vast contract (vooral in de ict-branche) dankzij aantrekkende economie

Chipmachinefabrikant ASML gaat honderden tijdelijke werknemers een vast contract aanbieden. De beslissing is deels het gevolg van de aantrekkende economie; krapte op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat werknemers weer wat kieskeuriger kunnen worden in hun keuze voor werkgever. Tegelijk durven werkgevers weer vaste contracten te bieden.

Werknemers in de fabriek van chipmachinefabrikant ASML.

Het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) meldde onlangs dat er in het derde kwartaal van 2017 zo'n 57 duizend vaste banen meer waren dan in dezelfde periode een jaar eerder. Het is de grootste stijging sinds begin 2009.

'Het economisch herstel is inmiddels een tijdje aan de gang en de arbeidsmarkt volgt', zegt Peter Hein van Mulligen, hoofdeconoom van het CBS. 'Eerst doen werkgevers meer met het zittend personeel, dan huren ze extra uitzendkrachten in en daarna nemen ze zelf mensen aan op tijdelijke contracten. De volgende stap is dat ze weer meer mensen in vaste dienst nemen. In dat stadium lijken we nu te zitten.'

De ict-branche zit volgens het CBS het meest verlegen om goede werknemers, maar ook in andere sectoren noemen steeds meer bedrijven een 'tekort aan gekwalificeerd personeel' als belemmering voor hun bedrijfsvoering. 'Dat zie je ook bij het explosieve herstel van de bouw', zegt Van Mulligen. 'Anderhalf jaar geleden noemde vrijwel niemand dit als belemmering, nu heeft bijna 20 procent van de bouwbedrijven moeite met het vinden van gekwalificeerd personeel.'

ASML vist samen met andere technologiebedrijven in een kleine vijver met hoogopgeleide technici, en voelt op de arbeidsmarkt de hete adem van de concurrentie in de nek. 'Zeker in de techniek zijn er veel minder mensen beschikbaar dan werkgevers als ASML zouden willen,' zegt Marc Konings, manager arbeidsrelaties bij het bedrijf. 'Met dit beleid binden we medewerkers met schaarse competenties sterker aan ons dan wanneer ze flex blijven.'

Het Veldhovense technologiebedrijf heeft een relatief grote flexibele 'schil' om snel te kunnen schakelen als het aantal orders daalt. ASML verkoopt zeer kostbare lithografiemachines voor de productie van computerchips - de nieuwste modellen kosten maar liefst 100 tot 120 miljoen euro per stuk - en is daardoor sterk afhankelijk van een klein aantal afnemers. Een brede schil van flexibele werknemers is nodig om mee te kunnen bewegen als een klant wegvalt, want dan daalt ook de omzet al snel met honderden miljoenen euro's. Maar de laatste tijd stabiliseert de opdrachtenstroom, onder meer door de aanhoudende vraag naar onderhoud en opwaardering van geleverde machines. Dankzij die stabilisering van de inkomstenstroom heeft ASML de flexschil al van 30 naar 25 procent kunnen terugbrengen. Eind volgend jaar moet dat twintig procent zijn - maar minder wordt het voorlopig niet.

'We voeren een stevige correctie uit, maar flex blijft zeker een belangrijke rol spelen,' zegt Konings.

Dat laatste geldt ook voor de rest van de arbeidsmarkt. Het aantal vaste banen mag dan toegenomen zijn, het zijn er nog altijd veel minder dan voor de crisis van 2008. Het aantal flexbanen groeit in Nederland ook nog steeds harder dan het aantal vaste banen. Van een échte trendbreuk is dan ook geen sprake; werkgevers in sommige sectoren voelen zich weliswaar weer gedwongen medewerkers met schaarse vaardigheden een vaste baan te bieden, maar waar het maar kan blijven ze de voorkeur geven aan flexcontracten.

Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden