'Voormalig directeur HDI-Gerling nam 2,2 miljoen smeergeld aan'

Aan het rijtje bestuurders dat zich tot schade en schande van zijn werkgever heeft verrijkt, kan een nieuwe naam worden toegevoegd: die van Gerd M., voormalig directeur van de Nederlandse afdeling van bedrijfsverzekeraar HDI-Gerling. Net als bankier Buck G. (SNS Reaal), corporatiedirecteur Hubert Möllenkamp (Rochdale) en boekhouder Marcel de V. (Vestia) is M. hoofdverdachte in een fraudezaak die zijn werkgever mogelijk miljoenen euro's heeft gekost.

HDI-Gerling. Beeld Bernd Schwabe in Hannover/Wikimedia Commons

Het Financieele Dagblad onthulde woensdag dat de Fiod en het Openbaar Ministerie M. ervan verdenken dat hij als commissaris van HDI in totaal 2,2 miljoen euro aan steekpenningen heeft aangenomen van bedrijven die zaken deden met HDI-Gerling. Die smeergeldbetalingen komen bovenop een oudere, nog ernstiger verdenking, die in 2014 al naar buiten kwam. De gewezen directeur en latere commissaris zou een verzekeringsportefeuille ter waarde van ruim 21 miljoen euro stiekem aan zichzelf en zijn zoon Marco hebben verkocht. En dat voor het zeer schappelijke prijsje van 1 Arubaanse florin (zo'n 36 eurocent).

Pas heel geleidelijk ontdekte men op het hoofdkantoor in Duitsland welk financieel feestje er gaande was op de Nederlandse vestiging aan de Westblaak in Rotterdam. Van begin 2013 tot midden 2014 bleef het onaangename feiten regenen in het onderzoek naar Gerd M., zijn zoon Marco en de Nederlandse HDI-directeur Bert S. HDI-Gerling Rotterdam verkocht verzekeringen aan grote bedrijven, zoals de bedoeling was. Maar daarnaast kocht de Nederlandse tak van de Duitse verzekeraar een penthouse in Rotterdam van ruim een miljoen euro voor Bert S., een villa op Mallorca en een zeewaardig motorjacht - het laatste onder het mom van 'kantoor' voor de verkoop van verzekeringen voor plezierjachten op de Middellandse Zee.

De verkoop van een Arubaanse verzekeringsportefeuille in 2008 was een crimineel meesterstukje. Voor een prikkie ging de bundel over in handen van een op Aruba gevestigde vennootschap, Treston. Wie de eigenaren van Treston waren ontdekte HDI-Gerling pas achteraf: commissaris Gerd M., zijn zoon Marco M. (ook leidinggevende bij HDI-Gerling Nederland), directeur Bert S. en de oprichter van de Nederlandse verzekeraar Boogaard Assurantiën, Jan Boogaard. Een nadere berekening leerde dat de werkelijke waarde van het polissenpakket ruim 21 miljoen euro hoger lag dan de verkoopprijs.

Smeergeld

Ook na de Arubaanse miljoenenklapper haalde Gerd M. zijn neus niet op voor kleinere meevallers. Als bestuurder en (sinds 2005) als toezichthouder zou hij smeergeld hebben bedongen bij bedrijven die zaken wilden doen met HDI-Gerling. Het Financieele Dagblad publiceerde woensdag toevoegingen aan het strafdossier van Gerd M., inclusief de namen en bedragen van een aantal van die ondernemingen. Onder andere verzekeringsmakelaar Aon en kantoorinrichter Ahrend zouden tussen 2006 en 2014 'routinematig' betalingen hebben gedaan aan M.. Die betalingen tellen op tot een bedrag van ruim 2,2 miljoen euro.

Partybedrijf Van der Loo zou ruim een half miljoen euro hebben overgemaakt aan Detoma, de persoonlijke vennootschap van Gerd M. Het bedrijf wil niet reageren op een zaak die onder de rechter is, maar 'hecht er wel aan te benadrukken dat zich bij ons geen onregelmatigheden hebben voorgedaan.'

Ook automatiseringsbedrijf Grijpsma AsG verwerpt de beschuldiging dat Gerd M. werd omgekocht om opdrachten van HDI-Gerling te verkrijgen. Directeur Rob van Kasteren: 'Het betalen van steekpenningen ligt niet in onze aard. Het ging om het betalen voor advies, niet om het verwerven van opdrachten. Toen de misstappen van M. bekend werden, zijn we zelf naar HDI gestapt met de vraag of ze onze betalingen wilden toetsen. HDI is daarna ook nog klant bij ons geweest.'

Fraude

Nederlandse ondernemingen zijn zich nog weinig bewust van de risico’s van fraude en omkoping in het bedrijfsleven. Dat blijkt uit onderzoeken van accountantskantoren. Vorig jaar gaf slechts 46 procent van de Nederlandse respondenten in het tweejaarlijkse fraudeonderzoek van EY aan dat hun bedrijf een anti-corruptiebeleid en gedragscode heeft. Ook geeft slechts 33 procent aan dat er adequate sancties worden opgelegd bij het overtreden van de regels. Hiermee behoort Nederland tot een van de vier laagst scorende landen in West-Europa.

Fraude bij bedrijven is voornamelijk het werk van oudere mannelijke werknemers die langer dan tien jaar in dienst zijn, constateerde KPMG Forensic vijf jaar geleden na een analyse van 350 onderzoeksopdrachten. Fraudeurs behoren over het algemeen tot het hogere management of zijn werkzaam in de directe omgeving daarvan, vaak in een financiële functie. De fraude komt doorgaans op zijn vroegst pas na drie jaar aan het licht.

25 miljoen

Ook Jan Boogaard van Boogaard Assurantiën bestrijdt dat sprake is van smeergeldbetalingen. Hij betaalde Gerd M. inderdaad ruim 340 duizend euro, 'maar dat was verspreid over tien jaar voor zijn diensten als commissaris bij ons bedrijf. En voor een aantal adviezen die hij toen gaf bij overnames. Toen alle perikelen rond M. bekend werden, hebben we hem verzocht vrijwillig terug te treden en dat heeft hij gedaan.'

Het strafrechtelijk onderzoek tegen vader en zoon M. en medebestuurder Bert S. richt zich op valsheid in geschrifte, verduistering, oplichting en omkoping. Of ook bedrijven die smeergeld zouden hebben betaald worden betrokken in de strafzaak is nog niet bekend. Gerd M. weigerde tegenover het FD commentaar.

Er loopt al een civiele procedure tegen de drie hoofdrolspelers. Oud-werkgever HDI-Gerling eist van hen een schadevergoeding van ruim 25 miljoen euro, onder meer wegens de zwendel rond de Arubaanse portefeuille. Eind februari spreekt de rechtbank in Rotterdam in die zaak een eerste oordeel uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden