Voorlopig is Zoutendijk de kop van Jut van het old boys network

De kwestie

Peter de Waard

In de nasleep van de financiële crisis zei de grande dame van de haute finance - IMF-topvrouw Christine Lagarde - dat de crisis misschien nooit zou hebben plaatsgehad als er meer vrouwen in de top van het bankwezen hadden gezeten. Vrouwen zijn betere leiders, stelde ze, omdat ze zoeken naar consensus, verstandiger omgaan met risico's en geen overmaat aan testosteron bezitten.

Minister Jeroen Dijsselbloem die Lagarde in Washington nogal eens tegenkwam, had dat in zijn oren geknoopt. Twee jaar geleden werd Olga Zoutendijk benoemd tot president-commissaris van ABN Amro, waar de staat de meerderheid van de aandelen heeft.

Maar Dijsselbloem is weg en Zoutendijk heeft haar hoofd keihard tegen het glazen plafond gestoten. Zij gaat na één termijn al weg vanwege aanvaringen met de huidige bestuursvoorzitter Kees van Dijkhuizen en diens voorganger Gerrit Zalm. Dijkhuizen heeft ze tegen zich in harnas gejaagd door zich te veel te bemoeien met het beleid; Zalm zou door haar zijn gedwongen zijn vertrek als topman vroeger bekend te maken dan hij wilde.

Dijsselbloems opvolger Wopke Hoekstra zal zijn hand in dit wespennest moeten steken, nota bene iemand die lid is van een kabinet dat door diezelfde Zalm als informateur is gevormd. Zalm heeft het Hoekstra niet gemakkelijk gemaakt door deze week in Het Financieele Dagblad te verklaren dat 'de benoeming van Zoutendijk een ongelukkige is geweest die het belang van de bank heeft geschaad'.

Voorlopig is Zoutendijk de kop van Jut van het old boys network. Volgens de roddel en achterklap had ze zelf bestuursvoorzitter willen worden in plaats van Van Dijkhuizen.

Hoewel ze vijftien jaar bij de ABN - later ABN Amro werkte - zou ze te weinig feeling hebben met de Nederlandse bestuurscultuur. Vanaf 2001 zat ze bij buitenlandse banken.

'Ze heeft geen Nederlands netwerk en geen ervaring in het ragfijne spel dat je moet spelen met een bijzondere aandeelhouder als de Nederlandse staat', zo zei een vennootschapsadvocaat.

Dat is een nogal raar argument, omdat de Nederlandse bestuurscultuur Olga Zoutendijk juist met de paplepel is ingegoten. Haar vader was zeventien jaar lang bestuurder bij Delta Lloyd, waarvan tien jaar bestuursvoorzitter. Daarnaast was hij Eerste Kamerlid van de VVD.

De andere roddel is dat ze zou zijn bezweken onder haar eigen ambitie. Ze had zich niet direct met het beleid van bestuursvoorzitter Kees van Dijkhuizen mogen bemoeien. Dat doet de president-commissaris in Nederland niet - in tegenstelling tot de chairman of the board in het Angelsaksische bestuursmodel.

De Nederlandse president-commissaris moet zich gedragen als een jaknikker die de cijfertjes mag natellen, obligate vragen mag stellen over het strategisch beleid, met benoemingen instemt en af en toe dineert met de raad van bestuur.

Als een vrouw een keer de vuisten balt, krijgt ze het verwijt van een teveel aan testosteron.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl