Voorgevel voormalig hoofdkantoor KPMG mag worden gesloopt

De voorgevel van het voormalige hoofdkantoor van KPMG in Amstelveen, met zijn schuine hoeken en sterke kleuren een bekend voorbeeld van 'organische architectuur', mag worden gesloopt. Architect Max van Huut verloor bij het Gerechtshof van Amsterdam een kort geding in hoger beroep tegen de afbraak van de gevel. Na de uitspraak beloofde de ontwerper niet verder te procederen. De partijen schikten de zaak voor een geheim gehouden geldbedrag.

Het KPMG-pand krijgt een witte, neo-classistisch ogende façade. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Vastgoedbedrijf CRI wil het kantoor ombouwen tot luxe appartementencomplex. Het gebouw uit 1991 staat al zeven jaar leeg. De eigenaar wil het langgerekte gebouw (58 duizend vierkante meter kantoorruimte) opdelen in zelfstandige woonblokken met appartementen. De huidige, opvallende voorgevel wordt vervangen door een witte, neoclassisistisch ogende façade. Eenvijfde van het gebouw, dat is verhuurd aan it-bedrijf Atos, houdt voorlopig zijn oude gevel. Maar op termijn wordt ook die vervangen, verzekert de eigenaar.

De 69-jarige Van Huut, partner van het bureau Alberts & Van Huut, betichtte CRI van 'volledig en voorgoed' vernietigen van zijn 'architectonische signatuur'. Bovendien verweet hij eigenaar en de gemeente Amstelveen dat hij buiten het overleg is gehouden over de transformatie van het gebouw.

Het is de tweede keer in korte tijd dat een rechter uitspraak deed over het recht van een architect om aantasting van zijn werk te verbieden. Begin maart legde een rechter een bouwstop op aan Naturalis in Leiden. Het museum was zonder toestemming van architect Fons Verheijen begonnen met een grote interne verbouwing van zijn onderkomen. De zaak werd geschikt met betaling van 1,5 miljoen euro schadevergoeding van het museum aan de architect. Die steekt het geld in een fonds voor wetenschap en architectuur.

De juridisch eigenaar van elk pand moet bij aanpassingen rekening houden met de intellectuele eigenaar. De Auteurswet geeft architecten het recht zich te verzetten tegen 'elke misvorming, verminking of andere aantasting' van zijn werk, indien zijn goede naam daardoor wordt aangetast. De wet stelt echter ook een grens: het verzet van de architect mag niet in strijd zijn met de redelijkheid. De auteursrechtelijke bescherming geldt niet als de eigenaar van een gebouw besluit tot totale sloop, zo bepaalde de Hoge Raad. Vernietiging is immers geen verminking. Vereist is wel dat de eigenaar een goede reden heeft voor de afbraak. Ook moet het besluit tot vernietiging zorgvuldig worden genomen.

Het pand van KPMG in Amstelveen. Beeld anp

Volgens het Gerechtshof heeft CRI een goede reden voor afbraak van de gevel. Na jaren van leegstand en een aanzienlijk financieel verlies heeft de eigenaar 'groot belang' bij de sloop. Dat het belang van Van Huut door afbraak 'onevenredig' is geschaad, heeft de architect volgens de rechters niet aannemelijk gemaakt. Dat de sloop in het buitenland wellicht wordt gezien als oneervol, zoals de architect aanvoerde, is 'niet voldoende' voor een sloopverbod.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden