Vooral bedrijven met fokzeugen krijgen het moeilijk bij wederopbouw na pest 'Wij hadden topberen en topzeugen'

Als er literair talent schuilt onder de Nederlandse varkensboeren, kon volgend jaar met de boekenweek wel eens een novelle onder de titel Natronloog in de etalages liggen (ondertitel: een tragedie in Peelland)....

Van onze verslaggever

Frank Poorthuis

ODILIAPEEL

Wie kijkt naar de handen van varkensboer Henk Peters, weet dat hij het fijne meesterwerkje waarschijnlijk niet schrijven zal. Wel is invoelbaar dat de man 25 jaar keihard heeft gewerkt aan de opbouw van zijn varkensbedrijf en dat hij tot drie weken geleden 's lands grootste fokker van het zeugenras NL Landvarkens was. H. Peters Fokbedrijf BV in Odiliapeel was het Ajax in de eredivisie van de Nederlandse varkensfokkerij.

In één dag was de droom voorbij. Alhoewel op zijn bedrijf geen zieke dieren aanwezig waren, moest Peters varkenshouderij, vlak bij de eerste pesthaard, preventief geruimd worden. Nu staan de stallen leeg en lopen de familie Peters en vier personeelsleden te wachten op het sein 'brand meester'.

Hoe lang nog? Dat is de vraag die varkensfokkers en mesters in De Peel bezighoudt. Niemand weet het antwoord en zelfs een licht optimisme is dezer dagen ver te zoeken. Afgelopen weekeinde bleek namelijk een KI-station in Wanroy besmet. Zeker drie KI-beren hadden de pest, hun sperma is ook na januari nog over heel Nederland vervoerd en gebruikt. Mark van Dijk, die over aan aantal jaren met zijn vrouw het bedrijf van zijn schoonvader overneemt: 'Ik denk dat we nog minstens twee maanden droog staan.'

Varkensexpert J. Peerlings van de Brabantse boerenorganisatie NCB is nog niet zover om over de huidige crisis heen te kijken. Het brandblussen vergt nog alle aandacht. Maar hij weet dat er op de getroffen boerenbedrijven natuurlijk al wel vooruit geblikt wordt.

Er zijn tot op dit moment zo'n zestig Brabantse varkensbedrijven totaal leeggehaald. Er moet, vertelt Peerlings, onderscheid gemaakt worden tussen bedrijven waar vleesvarkens worden vetgemest en de bedrijven met fokzeugen. De eerste categorie zal redelijk snel weer gevuld zijn. De zeugenhouderijen krijgen het moeilijk. Zij moeten fokmateriaal aanschaffen dat slechts beperkt voorhanden is, zeker in de oude kwaliteit.

Peters' bedrijf behoort tot die laatste categorie. Het vormde daar zelfs de top van. Peters fokte zelf, maar verkocht jaarlijks ook een groot aantal van zijn beste zeugen aan andere bedrijven. In voetbaltermen: de ruiming op zijn bedrijf is vergelijkbaar met de plotselinge opheffing van Ajax' voetbalschool.

De schade op Peters' bedrijf loopt in de miljoenen, zeggen de eigenaren. Maar voor een deel is ze zelfs niet in geld uit te drukken. Peters: 'Wat wij hier hadden, waren topberen en topzeugen. Dat is een kwestie van selectie op selectie. Het heeft ons tien, vijftien jaar gekost om zo ver te komen.' Dat wordt dus weer helemaal opnieuw beginnen, weten de gevierde varkensfokkers uit de Peel. Peters: 'Het is een gekke gewaarwording. Ik heb 25 jaar aan anderen geleverd. Nu moet ik zelf de boer op om in te kopen.'

Van Dijk heeft gemengde gevoelens over de toekomst. Enerzijds vreest hij dat klanten zullen verdwijnen. 'Ze zeggen nu: we blijven jullie trouw. Maar als ze een half jaar van een concurrent nemen omdat wij niks kunnen leveren, dan moet je ze nog maar eens terug zien te krijgen.' Anderzijds is er ook vertrouwen in het eigen vakmanschap. De fokkers zijn hun beesten kwijt, maar niet hun kennis. Van Dijk: 'Ge kunt mooie zeugen hebben en fantastische beren. Maar welke beer gaat op welke zeug? Daar gaat het om. De beer dekt, maar het is in feite de boer die het doet.'

Maar vooralsnog niet. Vooralsnog is het afwachten. Van Dijk: 'En dat valt niet mee. Het is moeilijk jezelf te motiveren als je in een lege stal loopt. We wachten op het eerste nieuwe beest.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden