ANALYSE

Voor u kan de fusie Ziggo/Vodafone nadelig uitpakken

Of de combinatie van Ziggo en Vodafone marktleider KPN echt gaat bedreigen, is nog de vraag. Wel dreigt de fusie van de twee nadelig uit te pakken voor klanten en werknemers.

Baptiest Coopmans (L), CEO van Ziggo, en Rob Shuter, CEO Vodafone Nederland. De bedrijven fuseren hun Nederlandse activiteiten. Beeld anp

Met Ziggo en Vodafone krijgt KPN een rivaal...

Het zat er al een tijd aan te komen, en dinsdag was het dan officieel zo ver: de grote aanval op marktleider KPN. Kabelaar Ziggo en mobielebelbedrijf Vodafone bundelen de krachten. Daardoor ontstaat een tweede Nederlandse speler die zowel vaste als mobiele telecomdiensten kan aanbieden via eigen netwerken die landelijk dekkend zijn. Moet voormalig monopolist KPN zich dus zorgen gaan maken? Dat staat nog te bezien.

Vodafone Nederland en Liberty Global (de Amerikaans/Britse moeder van Ziggo) willen in Nederland een joint venture waarin ze beiden de helft bezitten. De twee verwachten op termijn tot 280 miljoen euro per jaar aan kostenvoordelen te behalen, door samen totaalpakketten aan te bieden voor consumenten en bedrijven. De totale besparingen, inclusief de investeringen, moeten uitkomen op 3,5 miljard euro. De combinatie van Ziggo's breedbandnetwerk met Vodafone's mobiele diensten levert volgens het bedrijf een 'sterkere vaste- en mobiele concurrent op de Nederlandse markt' op. De fusiepartijen worden in cijfers gemeten ook een geduchte concurrent van KPN. Ze hebben gezamenlijk ruim 5 miljoen mobiele abonnees, meer dan 4 miljoen tv-klanten en zo'n 3 miljoen breedbandklanten.

Of KPN ook echt last krijgt van de nieuwe rivaal, hangt af van wat die gaat doen. KPN raakte eerder klanten kwijt aan de concurrentie, maar heeft door een beter aanbod het lek sinds vorig jaar boven. Ziggo raakte vorig jaar juist wat klanten kwijt. Krijgt Ziggo Vodafone één naam en hoofdkantoor? Welke nieuwe diensten en aanbiedingen krijgen de klanten? Daarover werd dinsdag niks concreets gemeld. 'Dus voorlopig is het een deal voor de achterkant', zegt analist Ed Achterberg van Onderzoeksbureau Telecompaper. 'Als klant wil ik vooral weten of ik een goedkoper abonnement krijg met een beter aanbod, nu ze zo veel kostenvoordelen hebben. Maar misschien gaat dat geld wel naar de aandeelhouders, in plaats van naar de klant. Dat zou niet voor het eerst zijn.'

Ook beleggers zien de grote aanval nog niet zo. Het aandeel KPN bleef dinsdag op de beurs vrijwel stabiel, net als dat van Vodafone. Voor de werknemers, vooral die van Ziggo, is het samengaan ondertussen zuur. Ziggo werd vorig jaar al overgenomen door kabelaar UPC, waarbij duizend van de vijfduizend banen verloren gaan. Die reorganisatie loopt nog, terwijl nu de volgende fusie met Vodafone (met 3500 werknemers) alweer voor de deur staat. Dat is een beetje snel, erkende Ziggo-baas Baptiest Coopmans dinsdag, maar het was een buitenkansje. Volgens Coopmans gaan er zeker banen verloren, alleen is onduidelijk hoeveel. De FNV hoopt dat er deze keer minder banenverlies is, omdat Ziggo en Vodafone minder overlap hebben dan Ziggo en UPC vorig jaar.

...maar of de klant er iets mee opschiet?

Over het algemeen is het voor de klant een zegen als een dominante marktleider een serieuze rivaal krijgt. Maar is dat in het geval van Ziggo Vodafone en KPN ook zo? Dat is nog maar de vraag.

Niet voor de beide fusiepartners zelf natuurlijk, die hun cliëntèle dinsdag fraaie vergezichten schetsten. Volgens Mike Fries, de baas van Ziggo-moeder Liberty Global, zal de nieuwe combinatie 'enorme voordelen opleveren voor de Nederlandse consumenten en bedrijven'. Ziggo Vodafone wil diverse vormen van communicatie integreren en gaat daartoe investeren in digitale infrastructuur, entertainmentdiensten en applicaties. De klanten van Ziggo en Vodafone gaan deel uitmaken van de 'voorhoede van die nieuwe wereld'.

Volgens Mike Fries, de baas van Ziggo-moeder Liberty Global, zal de nieuwe combinatie 'enorme voordelen opleveren voor de Nederlandse consumenten en bedrijven'. Beeld reuters

Maar onderzoeksbureau Telecom wijst op het gevaar dat er de facto een duopolie ontstaat in de Nederlandse telecommarkt: de reuzen KPN en Ziggo/Vodafone, die kleinere partijen als Tele2 en T-Mobile kunnen vermorzelen. Dat betekent minder keuzevrijheid voor de consument. Volgens Ed Achterberg van Telecompaper is het goed voor de concurrentie als consumenten kunnen kiezen uit meer dan twee aanbieders. Daar moeten de toezichthouders bij het beoordelen van de deal goed op letten, zegt Achterberg. Analisten van ING wezen dinsdag al op het risico van hogere prijzen, door minder concurrentie.

Ook de Consumentenbond is er, in afwachting van concrete plannen van Ziggo Vodafone, niet gerust op. De bond wijst er op dat klanten mogelijk minder makkelijk over kunnen stappen door het bundelen van diensten. Bij die zogeheten 'quadruple play' hebben de klanten een abonnement voor internet, tv, vaste telefoon en mobiel in één pakket. Overstappen met zo'n 4-in1-pakket wordt lastiger, helemaal als je alleen mobiel ergens anders wilt betrekken, of tv. De Consumentenbond wil daarom dat partijen als KPN en Ziggo hun netwerken moeten openstellen voor concurrentie, zodat de klant de beste keuze krijgt voor de beste prijs.

Dat zal de bond ook weer bepleiten bij de ACM en de Europese Commissie, die het samengaan van Ziggo en Vodafone moeten beoordelen. De partijen hopen eind dit jaar groen licht te krijgen uit Den Haag en Brussel, waarna de aanval op KPN kan beginnen.


De 'Cable Guy' slaat weer toe

En zo is John Malone weer een stapje verder op weg naar wereldwijde dominantie van 'zijn' Liberty Global. De Nederlandse kabelaar Ziggo, eigendom van het Amerikaanse kabelbedrijf, kondigde dinsdag aan samen te gaan met Vodafone Nederland, om marktleider KPN van de troon te stoten. Als moederbedrijf van UPC had Liberty Global vorig jaar al een grote stap gezet, door Ziggo over te nemen.

De joint-venture met Vodafone Nederland past in de werkwijze die de 74-jarige Amerikaanse kabelmiljardair al een aantal decennia heeft, eerst in de VS en later onder meer in Europa. Afgestudeerd econoom en ingenieur John Malone - alias de 'Cable Guy', de 'King of Cable' of de 'Cable Cowboy' - begon in de jaren zeventig bij het Amerikaanse telecombedrijf TCI. Dat fuseerde in de loop der jaren met de ene na de andere kabelaar, totdat het zelf in 1999 door AT&T werd overgenomen. Daarna ging Malone - volgens Forbes goed voor 8,5 miljard dollar (7,6 miljard euro) aan vermogen - buiten de VS verder met het opkopen en samenvoegen van kabel- en mediabedrijven.

Het Liberty-conglomeraat bezit inmiddels kabelbedrijven in meer dan veertien landen: naast Ziggo in Nederland heeft Malone onder meer Telenet in België en Virgin Media in Groot-Brittannië. De activiteiten waren vorig jaar goed voor een omzet van 18,3 miljard dollar (16,4 miljard euro), meldde Liberty Global dinsdag tevreden, 3 procent meer dan een jaar eerder. Verder zouden er alleen al in het vierde kwartaal bijna 350 duizend klanten bij zijn gekomen. In Nederland raakte Malone juist klanten kwijt. Ziggo had eind december ruim 9,7 miljoen abonnees, per saldo 203 duizend minder dan een jaar eerder. Dat kwam mede door een prijsverhoging voor de klanten van UPC. De omzet in Nederland daalde in het vierde kwartaal van vorig jaar ook, met 3 procent


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden