Voor onheilstijdingen heeft Lagarde te veel klasse

Alle economische signalen staan op oranje. IMF-directeur Christine Lagarde waarschuwt vaak genoeg. Maar het lijkt wel of niemand het hoort.

Christine Lagarde danst met weesmeisjes in Kameroen. Beeld Stephen Jaffe / Reuters

De economische groei is zo laag dat de kleinste tegenvaller een nieuwe recessie van de wereldeconomie kan veroorzaken. In de eurozone staat een op de zeven banken op omvallen, waardoor een herhaling van de kredietcrisis van 2008 dreigt. De productiviteitsgroei blijft achter, de vraag trekt niet aan, de vergrijzing vormt een toenemende zorg en het opkomend nationalisme is een tijdbom onder de politieke stabiliteit en handel. Kortom, alle signalen voor de wereldeconomie staan op het punt van oranje naar rood te springen.

Eigenlijk zou juist het IMF de wereldeconomie door een roze bril moeten bekijken, maar tijdens de voorjaarsvergadering die afgelopen dagen in Washington plaatsvond, werd zo gesomberd dat president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank vrijdag even kwijt wilde 'dat de problemen voor Nederland beperkt zijn'. En de financiële markten ver buiten Washington trokken zich er niets van aan. Elke onheilstijding van het IMF ging gepaard met nieuwe records op de beurs.

Misschien is de boodschapper dit keer belangrijker dan de boodschap. Christine Lagarde, de directeur van het 189 leden tellende IMF-gezelschap, is niet bepaald geschikt voor de rol van 'Doctor Doom'. Ze verpakt haar waarschuwingen in zo veel charme dat zelfs een door haar voorspeld laatste oordeel iets zou zijn om je op te verheugen.

Klasse

Dat ze ondanks het Tapie-schandaal (de beschuldiging dat ze als minister de Franse zakenman Bernard Tapie bevoordeelde) probleemloos werd herbenoemd voor nog eens vijf jaar, heeft ze naast haar intelligentie, beheersing van het Engels en tact ook daaraan te danken. Elle a de la classe ('ze heeft klasse'), zegt iedereen die met de Française in een forum heeft gezeten.

Dat neemt niet weg dat de boodschap van het IMF duidelijk is. Een nieuwe crisis kan alleen worden voorkomen als overheden onmiddellijk in actie komen. Er moet schoon schip worden gemaakt in het Europese bankensysteem en het monetair stimuleringsbeleid van de centrale banken moet gepaard gaan met stimulering door de overheden.

Na jaren van bezuinigen moeten de overheden die daarvoor de ruimte hebben - Duitsland en Nederland - de infrastructuur gaan verbeteren, waardoor zij ook andere landen helpen te voorkomen in een nieuw dal weg te glijden.

Daarnaast moet de giftige angel van het nationalisme uit de economie worden getrokken. Valuta-oorlogen, een escalatie van het vluchtelingenprobleem, belastingontduiking en het ineenzakken van de wereldhandel kunnen alleen worden voorkomen door wereldwijde samenwerking. Dan moet ook nog het vuiltje Griekenland worden weggewerkt door dat land schulden kwijt te schelden.

Het probleem is dat politici in eigen land de nationalisten en populisten hopen te bestrijden door zelf de eigen belangen te benadrukken. Dijsselbloem en Knot riepen zelfs op pas op de plaats te maken met verdere integratie in Europa vanwege het ontbreken van draagvlak. Van kwijtschelden van schulden aan Griekenland is geen sprake. Zelfs de aanpak van belastingontwijking is moeilijk in een wereld waar belastingconcurrentie een pijler is geworden van beleid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.