Nieuws

Volksbank zou bankieren ‘met menselijke maat’ – in de top was die ver te zoeken, stelt rapport

Dat de verhoudingen binnen de top van de Volksbank verstoord waren, was al duidelijk. In een onafhankelijk onderzoek wordt nu geconcludeerd dat dit tevens heeft geleid tot incidenteel onderling pestgedrag, intimidatie en de ondermijning van een veilig werkklimaat.

De Volksbank op het Jaarbeursplein in Utrecht.  Beeld Raymond Rutting
De Volksbank op het Jaarbeursplein in Utrecht.Beeld Raymond Rutting

Dat het spookt in de top van de private banken is begrijpelijk, gezien alle bedreigingen van buiten: steeds meer regelgeving, toenemende concurrentie van fintechbedrijven, pogingen om af te rekenen met een verleden van witwassen en een exorbitante bonuscultuur. Maar niemand had verwacht dat dit ook tot haat en nijd kon leiden bij staatsbank Volksbank, de houdstermaatschappij van de SNS, Regiobank, BLG Wonen en de idealistische ASN. De kleinste van de vier grootbanken liet zich juist voorstaan op bankieren met de menselijke maat.

In 2019 en 2020 waren de menselijke verhoudingen in de top van het bedrijf echter ver te zoeken: er was sprake van intimidatie en pestgedrag, waardoor een veilig werkklimaat werd ondermijnd, zo blijkt uit een onafhankelijk onderzoeksrapport, Werken met de menselijke maat, dat donderdag werd gepubliceerd.

De onderzoekers, hoogleraar arbeidsrecht Gerrard Boot en bestuursadviseur Paul Nobelen, concluderen dat ‘de directie en de Raad van Commissarissen van De Volksbank de afgelopen tijd niet steeds optimaal hebben gefunctioneerd en dat de relatie tussen beide organen evenmin altijd gezond was’.

Ruzies

Dit lijkt een eufemisme, gezien het feit dat voormalig financieel directeur Pieter Veuger de gang naar de rechter heeft gemaakt. Veuger werd vorig jaar al na een dienstverband van vijf maanden ontslagen. Later vertrok ook operationeel directeur Mirjam Verhoeven, na meningsverschillen over de gang van zaken, het te voeren beleid en de te volgen koers.

De ruzies ontstonden in de periode dat voormalig ceo Maurice Oostendorp plaatsmaakte voor Martijn Gribnau en diverse andere bestuursfuncties ook opnieuw werden ingevuld. De onderzoekers zeggen dat er geen bewijs is gevonden van grootschalige en structurele intimidatie en pesterijen, maar vinden toch dat directie en raad van commissarissen niet goed hebben gehandeld. ‘Juist de directie dient ervoor te zorgen dat er niet alleen met de menselijke maat wordt gebankierd, maar ook kan worden gewerkt.’

Een van de redenen voor de bestuurlijke problemen was dat er misverstanden waren over de precieze invulling van de rollen die bestuurders werden geacht te vervullen en de taakafbakening die zij hadden.

Blik op de toekomst

De problemen zijn extra pijnlijk, omdat de Volksbank nog altijd voor 100 procent in handen is van de Nederlandse staat. Dat is een gevolg van de nationalisatie van de SNS Reaal Groep begin 2013, na financiële debacles bij de vastgoedpoot.

Veuger uitte overigens ook twijfels over de zorgvuldigheid en onafhankelijkheid van de onderzoekers. Hun rapport zou niet zomaar verspreid mogen worden, vond hij. Veuger had zelfs beslag laten leggen op de correspondentie van Boot en Nobelen. Maar de rechtbank in Utrecht wees die klacht deze week af.

President-commissaris Jan van Rutte van de Volksbank zegt dat het onderzoeksrapport duidelijk heeft gemaakt ‘dat de dynamiek in de directie en de interactie’ met de raad van commissarissen tussen januari en augustus 2020 niet optimaal was. ‘Dat had wel gemoeten’, erkent hij. Ceo Martijn Gribnau noemt het ‘goed dat het onderzoek is afgerond en de bank de blik op de toekomst kan richten’.

Verre van optimaal

Minister van Financiën Wopke Hoekstra sprak in een reactie van ‘stevige conclusies’. Hij wil hierover nog in gesprek met de raad van commissarissen en de stichting NLFI, die de aandelen namens de staat in handen heeft. ‘Dat de samenwerking in de top van de bank verre van optimaal was, was eerder al duidelijk. Dit wordt ook bevestigd door de onderzoekers’, zegt Hoekstra.

Het is nu vooral zaak ‘dat de bank voldoende weerbaar is om zelf te kunnen voortbestaan’, aldus de bewindsman. ‘De bank heeft inmiddels een nieuwe strategie gepresenteerd die hiertoe moet leiden.’

Eigenlijk had het huidige kabinet de Volksbank willen privatiseren, maar dit besluit is op de lange baan geschoven. Boot en Nobelen hebben voor hun onderzoek in de periode september tot en met december 2020 gesproken met 34 personen, onder wie de leden van de raad van commissarissen, directieleden en oud-directieleden van de Volksbank en vertegenwoordigers van NLFI. Drie personen wilden niet meewerken aan het onderzoek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden