Volcontinufabriek in Schiedam sluit haar deuren

Dinsdag kregen Van Vliet en zijn collega's totaal onverwacht te horen dat de volcontinufabriek in augustus zijn deuren sluit.

Nooit meer zullen zand, kalk, soda en glasscherven hier op 1.565 graden Celsius tot roodgloeiende bierflesjes voor Heineken, Corona en Krombacher worden geblazen, met onderop de specifieke code 'O-I E21'. Beeld rv

Eigenlijk had het alleen einde oefening moeten zijn voor de twee oude ovens van de glasfabriek. Al een tijdje vroegen ze zich aan de Buitenhavenweg in Schiedam af wanneer de hoge heren op het hoofdkantoor van O-I in Perrysburg, Ohio nou eens over de brug zouden komen. Er was 60 miljoen euro nodig voor de nieuwe ovens - de oude waren na vijftien jaar nodig aan vervanging toe.

'Eerst zouden de ovens afgelopen zomer vervangen worden, toen afgelopen Kerst, en nu gebeurt het helemaal niet', vertelt CNC-draaier Marcel van Vliet (47) woensdag net buiten de slagbomen van het fabrieksterrein. Hij heeft dan, om half drie 's middags, een van de katerigste ploegendiensten uit zijn 27-jarige carrière in de fabriek achter de rug. Dinsdag kregen Van Vliet en zijn collega's totaal onverwacht te horen dat de volcontinufabriek in augustus zijn deuren sluit. Het record dat op het scorebord achter de slagbomen staat - AANTAL DAGEN ZONDER ONGEVAL MET VERZUIM: Hoogste stand: 491. Huidige stand: 469 - is nog te breken, maar daarna is het gedaan met de uit 1897 stammende glasfabriek.

Nooit meer zullen zand, kalk, soda en glasscherven hier op 1.565 graden Celsius tot roodgloeiende bierflesjes voor Heineken, Corona en Krombacher worden geblazen, met onderop de specifieke code 'O-I E21'.

En zo is de cirkel op een vreemde manier rond: dankzij de uitvinding van de automatische flessenblaasmachine in 1903 door ene Michael Owens hoefden de Schiedamse fabrieksarbeiders niet meer twaalf uur per dag met bolle wangen het glas te blazen. Owens was de grondlegger van de tegenwoordige glaskolos Owens-Illinois. Datzelfde O-I is sinds 2004 eigenaar van de Schiedamse fabriek en trekt daar nu de stekker uit.

Buitenlandse concurrentie

De reden voor de sluiting? 'Overcapaciteit', oftewel: te veel werknemers voor te weinig werk. De Amerikanen denken dat ze de investering in twee nieuwe glasovens er niet meer uit kunnen halen. Door concurrentie van goedkope glasfabrieken uit Oost-Europa en van andere verpakkingsmaterialen als plastic en karton kampen de 35 Europese fabrieken van O-I met een overcapaciteit van 200 kiloton glas. 'Ter vergelijking: in Schiedam produceren we op jaarbasis 150 kiloton,' legt Rob Damen uit, de personeelsdirecteur van de drie Nederlandse O-I-fabrieken in Leerdam, Maastricht en Schiedam.

Tsja, overcapaciteit - de werknemers zelf nemen de verklaring met een korreltje zout. 'We hebben een fantastisch jaar achter de rug - we stonden in alle rijtjes aan de goede kant: qua productiviteit, qua rendement', zegt Jim Geerds, onderhoudsmonteur van de twee ovens in de fabriek. 'Bij ons zat het orderboek redelijk vol, terwijl ze in Polen, Tsjechië en in Maastricht de productielijnen niet vol kregen. En dan moeten wij sluiten. Dat is te gek voor woorden.'

De echte reden voor de sluiting, daarover zijn de werknemers het wel eens: ze zijn te duur vergeleken bij hun Oost-Europese collega's. 'Als op een schaal van 1 tot 100 een Nederlandse werknemer 100 kost, dan kost een Poolse werknemer 20', rekent personeelsdirecteur Damen voor. Een 'substantieel deel' van de Schiedamse werkgelegenheid zal verdwijnen naar O-I's fabriek in het Poolse Jaroslaw, zegt Damen. Andere banen zullen naar de Duitse fabrieken in Rinteln en Holzminden gaan. En misschien verhuizen er ook wat arbeidsplaatsen naar Leerdam en Maastricht, waar respectievelijk 280 en 310 mensen werken. Daar zijn momenteel 70 vacatures, wellicht kan een deel van de Schiedamse werknemers daar terecht, zegt Damen.

'Als je tegen mij zegt: je kunt aan de slag in Leerdam, dan sta ik daar morgen op de stoep', zegt Geerds. Tachtig procent van zijn collega's is 48 jaar of ouder, schat hij - niet bepaald de makkelijkste leeftijd op de arbeidsmarkt tegenwoordig. Ze werken vaak al meer dan hun halve leven in de glasfabriek: Jim Geerds, sinds 1985; ploegleider Ben Borstklopper, sinds 1987; heftruckchauffeur Süleyman Güney, sinds 1992. 'Het was mijn tweede huis', zegt Güney, op weg naar zijn dienst. 'Weet je wat het is?', vult Van Vliet aan: 'Je hebt hier vriendschappen opgebouwd. Werk is werk en werken kun je overal, maar je collega's, die zijn dadelijk allemaal weg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden