Column De Kwestie

Voelen Nederlanders zich ook schuldig als zij een vakantievlucht regelen in de tijd van de baas?

Sinds de komst van de smartphone zijn Nederlanders hun werk meer mee gaan nemen naar huis, blijkt uit talloze onderzoeken. Wat veel minder is onderzocht, is of Nederlanders daardoor ook meer privéleven naar hun werk meenemen.

Massaal wordt er tijdens werktijd gemaild en geappt met kinderen die net hun rapport hebben gehad, toestemming willen om bij een bepaald vriendje te gaan spelen of willen weten waar de cola staat omdat ze op de politiek correcte school alleen nog bietensap mogen drinken.

Vroeger was werk werk en privé privé. Dan kon pa of ma op kantoor alleen worden bereikt via de telefooncentrale. Wie te vaak partner of kinderen aan de lijn had, werd via het sociale circuit – de roddel aan de koffieautomaat – al snel gecorrigeerd.

Ziektekostenverzekeraar Zilveren Kruis heeft door Kantar TNS laten uitrekenen dat Nederlanders gemiddeld drie uur per week overwerken, vooral omdat ze ’s avonds nog e-mails beantwoorden en met collega’s of klanten appen. En dat leidt er volgens dat onderzoek toe dat werknemers sneller boos worden op hun partner en hun kinderen, die klagen over te weinig aandacht.

In werkelijkheid hebben kinderen – over de partner is dat minder zeker – in de geschiedenis nog nooit zoveel aandacht gehad. Ze zijn continu online met hun ouders. En andersom. Maar hun ouders zijn ook continu online met hun werk. En andersom. Worden de drie uur overwerk die Nederlanders thuis verrichten op de laptop of smartphone gecompenseerd door de drie uur privézaken – noem het onderuren – die zij in de tijd van de baas regelen met hun kroost, partner, energiebedrijf, kapper en huisarts?

De drie uur overwerk zelf kan het probleem niet zijn, want in geen land wordt gemiddeld per week zo weinig gewerkt als in Nederland. Zelfs de Zweden werken nog vier uur meer. Maar Nederlanders voelen zich schuldig tegenover huisgenoten. Onduidelijk is of Nederlanders zich ook zo schuldig voelen tegenover hun werkgevers als zij een vakantievlucht regelen in de tijd van de baas.

Het sociaal wenselijke antwoord is te zeggen dat in de vrije tijd nog bergen werk worden verzet. Moeilijker is het om te zeggen dat privézaken op het werk worden gedaan.

Met de komst van de smartphone is er een einde gekomen aan de urentellerij en de prikklok. Werktijden zijn steeds meer een eigen verantwoordelijkheid geworden. De negen-tot-vijfmentaliteit is uitgebannen.

Velen werken een of meer dagen per week thuis, waar en passant voor de kinderen kan worden gezorgd. Velen compenseren dat weer door ’savonds door te werken. Overuren worden gecompenseerd met onderuren. Het verschil tussen werk en privé is een balanceeract geworden die iedereen persoonlijk invult.

Door de smartphone is de werk-privébalans even diffuus geworden als de privé-werkbalans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.