Vlamingen reanimeren oeroud ‘computerhart’

De Karel de Grote Hogeschool in Antwerpen gaat zich, in de woorden van de wijlen Nederlandse informaticus Edsger Dijkstra, het komend studiejaar schuldig maken aan ‘een misdaad’....

De stap van de Vlamingen is opmerkelijk. Cobol is het Latijn van de automatisering, een ‘dode’ taal die door vrijwel niemand meer wordt gesproken. Dat wil zeggen, alleen nog een handvol academici schrijft nieuwe programma’s in de softwaretaal die eind jaren vijftig onder de vleugels van het Amerikaanse leger werd ontwikkeld.

Edsger Dijkstra, een van de Nederlandse meest vooraanstaande informatici (hij overleed in 2002), vond Cobol een crime. Een van de beroemdste uitspraken van de computerwetenschapper is dat ‘het gebruik van Cobol de geest verlamt: het onderricht erin zou derhalve als een misdaad moeten worden beschouwd’.

Cobol vormt echter nog steeds het hart van veel oude informatiesystemen die bij banken, verzekeraars en grote overheidsdiensten de rekeningen de deur uit doen, premies berekenen en uitkeringen regelen.

Volgens schattingen van Micro Focus, een Amerikaanse specialist in Cobol, verwerken programma’s in deze taal 75 procent van alle zakelijke informatie.

De geldsector is er nog meer van afhankelijk: 90 procent van alle transacties wereldwijd wordt afgewikkeld in Cobol. ‘Het zijn complexe systemen die nog lang niet worden vervangen’, zegt Saskia Huuskes van ict-dienstverlener Ordina. Dat heeft een aparte afdeling, die 120 man aan het werk houdt. ‘We kunnen zo tien tot twintig man plaatsen.’

Dat Cobol een ingewikkelde taal zou zijn, wil er bij Jurgen Michorius niet in. De eigenaar van het detacheringsbureau Cobol3000 in Arnhem vormt het bewijs van het tegendeel. Hij heeft zich in 1998 laten omscholen tot Cobol-programmeur, toen hij na zijn studie milieuhygiëne nergens emplooi vond. ‘Cobol-software is zeer stabiel en betrouwbaar.’ Michorius ziet bedrijven wel de interface – het bedieningsscherm – opfleuren, in een moderne computeraal. ‘Maar ‘s nachts, als computer de bulkgegevens verwerkt, draait Cobol.’

De Antwerpse hogeschool is voor zover bekend de enige die Cobol op universitair niveau aanbiedt. Op internet worden wel cursussen en leerhandboeken aangeboden. Grote softwarehuizen doen aan interne scholing. ‘We overwegen een masterclass op te zetten’, zegt Ordina’s Huuskes. Volgens Micro Focus is er nog jaren wereldwijd behoefte aan duizenden Cobol-experts.

Het Cobol-onderwijs op de Karel de Grote Hogeschool wordt gericht op de praktijk, zegt opleidingshoofd Koen Schram. Studenten gaan niet hele nieuwe programma’s maken in Cobol. Voor sommige afstudeerrichtingen wordt Dijkstra’s nachtmerrie evenwel verplichte kost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.