'Vissers beginnen met saneringsgeld in Duitsland'

Een schol ligt levenloos op de Halkade bij de visafslag van IJmuiden. Enkele meeuwen hebben zich te goed gedaan aan een kabeljauw, waarvan alleen nog de kop en de graat op de kade liggen....

Van onze verslaggever

Peter van den Berg

IJMUIDEN

Aan boord van de Urker kotter Cornelis Trijntje - UK 135 - zegt Cornelis Pasterkamp (32) dat het zo'n vaart niet zal lopen. Maar dat er problemen genoeg zijn in de kottervisserij, ontkent hij ook niet.

'Hier staat een bak met suikerklontjes', zegt hij in de kombuis van de Cornelis Trijntje. 'Die is nog voor driekwart gevuld. We kunnen met veertig man koffie gaan drinken, dan is die bak zo leeg. Zo gaat het ook met de zee. Als je er meer uithaalt dan erin zit, wordt het minder, duidelijk? En vis plant zich dan nog wel voort.'

Voor het eerst sinds jaren is in 1997 de kottervisserij in de rode cijfers terecht gekomen. De omzet daalde van 608 naar 569 miljoen gulden, een teruggang van van bijna veertig miljoen gulden. Vooral door de flinke stijging van de prijzen van met name tong viel het resultaat niet nòg veel slechter uit.

De voorzitter van de Federatie Visserij Verenigingen, Barend Daalder, heeft een aantal verklaringen voor de tegenvallende resultaten. 'De tongstand heeft in 1997 een geweldige natuurlijke tik gekregen door de twee strenge winters daarvoor', legt hij uit. 'De zeewatertemperatuur is toen behoorlijk gezakt. Bij drie tot vier graden komt de tongstand al in de gevarenzone.' Dat is één verklaring voor de dip van vorig jaar.

De tweede is er een van meer algemene aard. 'De concurrentie op de wal wordt steeds groter. Er wordt enorm aan de jongens getrokken. Het poldermodel is er de oorzaak van dat er genoeg aanbod van werk op de wal is. Veel jongens gaan het proberen in een fietsen- of een tapijtfabriek. Vooral de vloot van Goedereede heeft daar last van. Werk aan de wal trekt veel mensen van de vloot af.'

Minder werknemers in de kottervisserij leidde vorig jaar ook tot een kleinere vloot. Het aantal kotters nam vorig af van 437 tot 416. Een daling van 21 stuks. Daarnaast nam het percentage kotters jonger dan tien jaar af van 43 tot 29. De bouw van nieuwe kotters is vrijwel tot staan gebracht.

Pasterkamp, mede-eigenaar van de zeventien jaar oude kotter Cornelis Trijntje, geeft nog een verklaring voor de versukkeling. 'De eigenaren van veel verouderde schepen zijn gestopt met saneringsgeld. De Nederlandse overheid heeft ze een bedrag gegeven, daarmee zijn ze naar Duitsland gegaan en hebben daar een onbenut quotum gekocht. Vervolgens lieten ze met Duitse subsidie een nieuw, veel groter schip bouwen. Het Nederlandse probleem is daarmee verlegd naar Duitsland en ook Engeland.

'We schuiven elkaar de vuile was toe. De natuur regelt zichzelf nog wel, maar wat de visserman doet, is niet altijd meer op te vangen.' Geen wonder dat je daardoor een tekort aan vis in de zee krijgt, wil Pasterkamp maar zeggen. 'Ik kan mijn kotter wel plat leggen, maar mijn buurman gaat doodleuk door met Nederlands en Duits overheidsgeld.' Hij zit al vanaf zijn 21ste in de visserij en heeft eigenlijk nooit iets anders meegemaakt.

Een te somber beeld schetsen van de kottervisserij is onnodig, stelt hij vast. De tong bijvoorbeeld is dit jaar extra sterk teruggekomen. En het is ook geen uitstervend vak, hoewel de arbeidsomstandigheden op de wal beter zijn. 'We zijn op pad van zondagavond tot donderdagavond. Vier dagen met vier man op zee. Om het uur moet je erbij zijn.'

Ook voorzitter Daalder van de visserijverenigingen heeft 'het volste vertrouwen in de visserij', maar constateert ook dat de interesse van jongeren om drie jaar een middelbare visserijopleding te volgen, tanende is. 'De instroom op scholen wordt minder. Ouders zeggen snel: ''Ga maar iets anders leren'', er is immers volop concurrentie.' De visserijopleiding bestaat uit studies in navigeren, onderhoud en veiligheid. In de navigatieruimte van de Cornelis Trijntje toont Pasterkamp de computergestuurde dieptemeters en viskaarten. 'Mijn grootvader voer nog met een wekker. Als hij vijf minuten op zee was, ging de wekker af. Waar hij wat meeuwen zag, begon hij maar eens te vissen. Met deze navigatieplotter werken we tot op vijf meter nauwkeurig.'

Hij laat op een van de beeldschermen de plek zien waar op zee op een diepte van bijna 8,5 meter een wrak ligt. 'Dat zoeken we dan ook. Je weet dat daar aardig wat vis kan zitten. Op onze computerdieptekaarten zie je elk puntje, piekje, greppeltje in de zeebodem waar je met je netten doorheen kan. Dat valt precies af te peilen.'

Een beeldscherm geeft de exacte positie aan van de UK 135. Latitude: 52.27.68, longitude: 04.35.46: de haven van IJmuiden. In de kombuis hangt aan de muur de Bijbel 'met psalmen en andere gezangen'. Daaronder de tekst: 'Je hoeft niet gek te zijn om hier te werken, maar het is wel een stuk makkelijker.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden