Vijf manieren om stress te verminderen

Oververmoeidheid, hartkloppingen, irritatie - pas dan op voor een burn-out. Maar hoe verminder je de werkdruk en de stress? Tips van experts voor de korte en lange termijn.

Beeld Claudia de Cleen

Reële agenda

Het is een drukke dag. Je agenda zit van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat vol. Afspraken, telefonisch overleg, besprekingen. Geen tijd om even naar je plek te lopen. En zo gaat het al een paar weken. Niet verstandig, weet Wilmar Schaufeli, hoogleraar arbeidspsychologie aan de Universiteit Utrecht en Leuven. 'Om stress te voorkomen maak je een goede en vooral reële planning. Dat betekent ook dat je pauzes plant tussen alle vergaderingen, ruimte neemt om even naar je computer te lopen en tijd reserveert voor besprekingen die mogelijk kunnen uitlopen. Doe je dat niet, dan is je schema niet haalbaar en krijg je stressvolle situaties. Want dan zul je je strakke schema nooit kunnen uitvoeren en loop je achter de feiten aan. Een reële planning maken helpt dat te voorkomen.'

Time-out

Een collega die op vakantie is, van wie je de taken moet overnemen; de baas die voor een belangrijke bespreking met wat extra werk komt; of een stapel e-mails met verzoekjes om collega's uit de brand te helpen. Je krijgt steeds meer op je bordje, en komt amper nog aan je eigen werk toe. Nee zeggen tegen je baas of collega wil je ook niet, dat is niet erg collegiaal. Toch doen, denkt Rob Hoedeman, bedrijfsarts van ArboNed. 'Neem desnoods een time-out als je iemand niet direct wilt afwijzen. Denk erover na of je die extra taken wel aankunt. En als dat niet lukt, kom dan zelf met een voorstel. Je kunt bijvoorbeeld wel voor een deel de werkzaamheden van je collega overnemen, maar niet alles. Of je hebt wat extra hulp nodig bij de uitvoering, zodat je je eigen werk niet laat versloffen. De baas heeft weinig tijd, en vind het prettig als werknemers duidelijk zijn en met een oplossing komen. En door suggesties te doen, help je je collega's ook direct.'

Naar het toilet

Te gestresst, en ben je even het overzicht kwijt? Stop dan met het werk waarmee je bezig bent. Neem een korte pauze van een paar minuten, ga even naar het toilet, wandel even een rondje door de frisse lucht buiten. Het werkt om tot rust te komen en er zal geen baas zijn die zegt dat je niet een minuut van je werkplek af mag, zegt Rob Hoedeman, bedrijfsarts van ArboNed. 'Als je gestresst bent kun je nog maar over één ding nadenken. Je bewustzijn vernauwt zich en je kunt niet meer redelijk nadenken. Door daar even uit te stappen, geef je de stress de kans om weg te zakken. Al snel kun je weer breder nadenken, krijg je meer overzicht en kun je relativeren. Je komt tot rust, en gaat daarna weer veel effectiever aan de slag.'

Prioriteiten

Op ieder moment van de dag kun je tegenwoordig werken. Om zo veel mogelijk voor elkaar te krijgen tik je tijdens die vergadering ook nog even een mailtje. Je leest wat stukken door terwijl je in de conference call zit. Met je smartphone stuur je die collega ook nog even een bevestiging van wat jullie een dag eerder hebben doorgesproken. 'Op die manier stel je geen prioriteiten', zegt Arko van Brakel van De Baak. 'Je geeft maar halve aandacht aan alle taken die je doet, omdat je zoveel mogelijk wil combineren. Maar het gaat je veel beter af als je ervoor kiest om één ding met volle overtuiging te doen. Neem de tijd voor een vergadering, geef advies, stel vragen. Beantwoord niet al je e-mails, maar kies de twintig belangrijkste eruit. Stel prioriteiten en zorg dat je je voor de belangrijkste dingen voor honderd procent inzet. Daar haal je meer voldoening uit dan al je taken half te doen.' Die prioriteiten kun je makkelijker stellen als je duidelijk weet wat je zelf wilt bereiken, en wat je belangrijk vindt. 'Als dingen niet bij het doel passen, moet je er überhaupt geen tijd in steken.'

Werkplezier

Als kortetermijnoplossingen niet meer werken en je continu uitgeput naar je werk gaat, wordt het tijd even stil te staan. Waar krijg je nog wel energie van? Wat vind je leuk op je werk? Wat geeft voldoening? 'Werknemers die doen wat ze leuk vinden en veel positieve energie krijgen van hun werk, kunnen meer aan', zegt arbeidspsycholoog Wilmar Schaufeli. 'Het is dus belangrijk je geregeld af te vragen of je werk bij je past. Dat kun je bespreken met je leidinggevende, thuis of met een coach. Door te blijven doen wat je leuk vindt, houd je energie en kun je beter tegen stress.' Dat hoeft niet per se een loopbaanswitch te betekenen. Plezier op het werk zit ook in kleinere dingen, bijvoorbeeld een goede sfeer op de werkvloer. Of je omringen met vakgenoten die net zo gemotiveerd zijn als jij. 'Zorg dat er niet te veel conflicten zijn, geef complimenten en neem die ook in ontvangst. Het werkt niet bevorderend als je in een team werkt dat elkaar alleen maar affakkelt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.