Vier redenen waarom de ECB de rente verlaagt

De Europese Centrale Bank heeft vandaag de rente op haar leningen verlaagd van 0,75 naar een historisch lage 0,5 procent, een noodgreep om de Europese economie een boost te geven. De ingreep heeft naar verwachting beperkt effect op de economie van de eurozone. Vier redenen waarom de ECB het toch doet.

President van de Europese Centrale Bank Mario Draghi.Beeld ANP

Slechte prestaties
De economische werkelijkheid in de eurozone blijft achter bij de prognoses. Verschillende Europese landen kampen dit voorjaar met tegenvallende groei. ECB-president Mario Draghi duidde het slechte nieuws in zijn poëtische jargon als volgt: 'Weak economic sentiment has extended into the spring of this year.' Vrij vertaald: de zwakke economische ontwikkeling houdt aan in het voorjaar. Draghi lichtte het besluit toe op een persconferentie in het Slowaakse Bratislava. 'De productie is al vijf achtereenvolgende kwartalen gekrompen, de arbeidsmarkt blijft zwak', aldus Draghi.

In Duitsland presteerde zowel de industrie als de dienstensector onverwacht slecht. De economie van Spanje krimpt al zeven kwartalen op rij en de werkloosheid in het land is gestegen tot bijna 27 procent. Vandaag voorspelde ABN-Amro dat de Nederlandse werkloosheid volgend jaar zal oplopen tot 9 procent - de voorspellers van het Centraal Plan Bureau zijn overigens minder negatief.

De ECB is de centrale bank voor de nationale Europese banken. Door de rente te verlagen kunnen banken goedkoper hun kassen vullen met ECB-krediet. De hoop is dat de nationale banken dat voordeel doorberekenen aan hun klanten door hun eigen leningen ook aantrekkelijker te maken. Eerdere renteverlagingen van de ECB hadden echter weinig effect. Het consumentenvertrouwen bevindt zich op een dieptepunt, maar het vertrouwen van banken in consumenten en bedrijven is ook erg laag. Onder druk van de politiek hebben banken juist de regels voor kredietverstrekking aangescherpt.

Lage inflatie
De inflatie in de eurozone was in maart 1,2 procent, ruimschoots onder het ECB-plafond van 2 procent. De ECB verwacht dat inflatie de komende twee jaar gematigd zal zijn. De koers van de euro is dus relatief stabiel. De belangrijkste taak van de ECB is om de waarde van de munt te behoeden voor te hoge inflatie.

Een lagere rente kan de inflatie aanwakkeren, geld wordt er goedkoper door. De bank schat echter de risico's positief in en meent dus ongestraft de rente te kunnen verlagen. Volgens Draghi is de inflatie 'stevig verankerd' en zijn de vooruitzichten stabiel.

Verwachtingen
De ingreep werd weken geleden al voorspeld door economen. De effecten van de verlaging zijn waarschijnlijk beperkt, maar niet voldoen aan de verwachtingen kan het vertrouwen schaden. Negatieve effecten liggen dus wel op de loer.

Vorige week liet vicepresident Vitor Constâncio van de ECB in het Europees Parlement al doorschemeren dat de centrale bank aan de verwachtingen zal voldoen. 'We staan klaar om in te grijpen als de economie nog meer slecht nieuws brengt', zei hij tegen de Europarlementariërs.

Aanvullende maatregelen
De renteverlaging heeft vooral politieke betekenis met weinig economisch effect, maar de ingreep staat daarom niet op zichzelf. Een aanvullende maatregel is dat banken in elk geval tot juli volgend jaar de mogelijkheid behouden om net zo veel geld bij de ECB te lenen als ze denken nodig te hebben.

Ook wil de ECB in overleg met de Europese investeringsbank en de Europese Commissies de kredietverlening aan bedrijven in eurolanden zo aantrekkelijk mogelijk maken.

De ECB kan het niet alleen, zei Draghi. Landen moeten koers houden met hun hervormings- en bezuinigingsplannen, waarschuwde hij. De eurolanden moeten 'het momentum bewaren'. Hij noemde specifiek het optakelen van de bankenunie als van groot belang voor de eurozone.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden