Vier allianties beheersen helft van luchtvaart

De wereld van de luchtvaart is vrijwel opgedeeld. De nieuwe alliantie die British Airways, American Airlines en drie kleinere luchtvaartmaatschappijen gisteren bekendmaakten, beheerst 16,5 procent van het passagiersvervoer door de lucht....

Van onze verslaggever

Gerard Reijn

AMSTERDAM

De nieuwe alliantie, die Oneworld zal heten, wordt ook meteen de grootste. Uit gegevens van de internationale luchtvaartorganisatie ICAO blijkt dat de vijf deelnemers in Oneworld 390 miljoen reizigerskilometers (een reizigerskilometer is één kilometer gevlogen met één passagier) vliegen. De gecombineerde omzet van de deelnemers bedraagt volgens het blad Airline Business 71 miljard dollar.

Daarmee overtreft Oneworld de totnutoe grootste alliantie Star Alliance, waarin Lufthansa en United Airlines de grootste zijn. Star Alliance vliegt 'slechts' 331 miljoen reizigerskilometers.

De alliantie waarin de KLM deelneemt, is de derde in grootte, met 253 miljoen reizigerskilometers, ruim 10 procent van de wereldmarkt. KLM werkt al tien jaar samen met het Amerikaanse Northwest, en is vrijwel rond met Alitalia. Inmiddels heeft Northwest de Amerikaanse maatschappij Continental vrijwel ingelijfd.

De macht van de allianties is in feite nog groter want elk heeft nauwe relaties met een groot aantal regionale partners. Bovendien is elk van de allianties nog op zoek naar verdere versterking van de groep. Zo is KLM in gesprek met Malaysian Air Systems en met enkele Europese maatschappijen, en is Northwest in gesprek met China Airlines. Tot voor kort sprak KLM ook met Cathay Pacific, maar de Hongkongse maatschappij koos voor de supermacht van BA en American Airlines.

De alliantie Oneworld zal, behalve uit deze twee ook bestaan uit het Australische Qantas, het Hongkongse Cathay Pacific en Canada Airlines. Met zijn vijven bieden de Oneworld-geallieerden 632 bestemmingen aan; ze hebben 220 duizend mensen in dienst en vervoerden vorig jaar 174 miljoen reizigers. Maar ook Japan Airlines, Finnair en Iberia overwegen toe te treden.

Don Carty, topman van American Airlines, zei tijdens de persconferentie gisteren in Londen dat de alliantie niet zozeer is bedoeld om kosten te besparen. Als die kansen er zijn, zullen we ze niet laten liggen, zei hij, 'maar de grootste kansen zitten niet in de kosten, maar in de mogelijkheid om de opbrengsten te vergroten'.

Dat is het nut van allianties. Een alliantie kan de reizigers veel meer verbindingen bieden dan een individuele luchtvaartmaatschappij . Gek genoeg kondigde Oneworld niet aan dat van die mogelijkheid gebruik zal worden gemaakt. Code-sharing, vaktaal voor het samen aanbieden van vluchten, zit niet in de plannen.

Wel wil Oneworld de spaarsystemen van de geallieerde maatschappijen combineren, en samendoen met hun lounches op luchthavens. Oneworld wil flink investeren in scholing voor personeel, teneinde de kwaliteit te verhogen.

Het weglaten van de code-sharing heeft analisten verrast. 'Ik begrijp een alliantie zonder codesharing niet', zegt analist D. McVitie van Arran Aerospace tegen persbureau Bloomberg. 'Wat is het doel dan eigenlijk?' En A. Gunn van Crédit Lyonnais: 'Ze hebben de details van de samenwerking waarschijnlijk weggelaten totdat de autoriteiten toestemming hebben gegeven voor de samenwerking van BA en American Airlines.'

De Britse en Amerikaanse maatschappijen kondigden al in 1996 hun samenwerking aan. Sindsdien liggen ze overhoop met zowel de Europese als de Amerikaanse autoriteiten. De twee zouden in totaal 267 wekelijkse slots op die vliegvelden moeten opgeven. Maar de Europese Commissie liet gisteren al weten dat ook zal worden bekeken of Oneworld als geheel de mededinging vermindert. De deelnemers zelf vinden van niet, juist omdat er van codesharing geen sprake is.

De alliantie ligt ook nog steeds in de clinch met Amerikaanse autoriteiten. Die moeten British en American toestemming geven om hun tarieven gelijk te trekken. Normaal vallen prijsafspraken onder het kartelverbod.

Virgin Atlantic, de Britse luchtvaartmaatschappij van de befaamde zakenman R. Branson die al jarenlang overhoop ligt met British Airways, was scherp in zijn reactie. 'Dit soort allianties is bedacht om de concurrenten de markt uit te drukken. Deze stap is niet in het belang van de passagiers.'

De vijf pas-geallieerde toplieden lieten liggen niet wakker van Bransons kritiek. 'Ik geloof niet dat ik ooit een beslissing heb laten afhangen van wat Richard Branson ervan vindt', bromde Americans Don Carty. Maar op de vraag of vliegen nu goedkoper wordt, wilde geen van de sprekers een helder antwoord geven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden