Verzet van Griekse dorpelingen schrikt buitenlandse investeerders af Olympiada moet niets hebben van gouddelvers

Tussen de pijnbomen van Noord-Griekenland is Aristoteles de inzet geworden van een slepende strijd tegen Canadese goudzoekers. Als het wapengekletter nog toeneemt, dreigt het in Toronto gevestigde TVX-concern zijn investering in Griekenland, de grootste sinds in 1974 in Griekenland de democratie werd hersteld, ongedaan te maken....

THE GUARDIAN

The Guardian

OLYMPIADA

De meeste Grieken zijn niet vergeten hoe de veroveringen van Alexander de Grote met goud werden gefinancierd. Nadat de jonge keizer de goudaders in Macedonië had ontdekt begon hij met het slaan van de munten waarmee hij zijn kolonisatie in oostelijke richting betaalde. In de winkels en cafés van het schiereiland Halkdiki is Alexander nog steeds een held.

Meer dan 2000 jaar later beweren de Canadese goudzoekers dat Griekenland, een van de armste leden van de Europese Unie tegen 2000 de grootste goudproducenten ter wereld kan zijn. Maar de autochtonen willen er niets van weten. En dat staat los van het feit, zeggen zij, dat de goudprijs op de wereldmarkt snel daalt.

In de badplaats Olympiada - waarvan de inwoners de trotse beheerders zijn van de geboorteplaats van Artistoteles - heeft het vooruitzicht van de goudexploitatie de gemoederen tot het kookpunt verhit. Ze zijn begonnen met het verzamelen van geweren en benzinebommen. Er werd op de politie geschoten en kostbare boorapparatuur en politieauto's werden vernield toen de dorpelingen hun verzet tegen een verwerkingsbedrijf opvoerden.

'Wij verkeren', zegt de lokale leider Nikos Mitsos in alle oprechtheid,'op voet van oorlog. De mijn zal vervuiling veroorzaken en onze gezondheid en het milieu verwoesten. Het zal het einde betekenen van de geboorteplaats van Aristoteles en de bezoekers zullen wegblijven'.

In 1995 betaalde TVX 94 miljoen gulden voor de Cassandramijnen nadat de vorige eigenaar failliet was gegaan - en na eerdere pogingen om aan het delven van goud een einde te maken. De maatschappij werd verkocht op grond van het Griekse privatiseringsprogramma. De Canadezen hebben 260 miljoen gulden in het project gestopt. Maar de totale ontwikkelingskosten worden geschat op een miljard gulden, waarmee de drie mijnen de grootste buitenlandse investering wordt die de afgelopen dertig jaar in Griekenland is gedaan. Het regionaal werkloosheidspercentage bedraagt meer dan 16 en TVX heeft ongeveer 836 Grieken in dienst genomen.

Maar misschien is wel de meest Cassandra-achtige kant van de komende ontwikkelingen dat de regering vorig jaar al de goedkeuring van het parlement heeft weten te krijgen. 'De volksvertegenwoordigers van de Griekse natie hebben het project goedgekeurd omdat ze menen dat het eerste klas operatie zal worden', zegt Costas Sinis, een econoom die de leiding heeft van een dochteronderneming van TVX in Griekenland. 'Het is onaanvaarbaar wat er gebeurt. Mensen van TVX vrezen voor hun welzijn, ze worden bedreigd en ze voelen zich geïntimideerd.'

De Canadezen zijn heel goed op de hoogte van de problemen die hun voorgangers hebben geplaagd, zegt Sinis. Ze hebben getracht de bezwaren inzake het milieu weg te nemen. Er is ongeveer 14 miljoen gulden uitgegeven aan het bestrijden van oude kwalen, terwijl er internationale deskundigen werden ingezet om 'informatieve bijeenkomsten' te houden, vooral voor de autochtonen.

Hoewel uit boringen is gebleken dat de goudlagen ongeveer 30 procent hoger liggen dan aanvankelijk werd aangenomen, wordt het erts 'vervuild' door lood, zilver en zink. Om het goud hieraan te onttrekken zullen de gouddelvers zeer moderne oxidatietechnieken gebruiken.

'Als internationale onderneming moeten wij aan Amerikaanse criteria voldoen wat betreft giftige stoffen. Daar zijn we heel precies in', aldus Sinis.

Hij zegt: 'We hebben ook een aantal tegenstanders uitgenodigd naar Canada te komen om ze te laten zien hoe weinig vervuilend goudmijnfabrieken zijn, maar ze hebben die uitnodiging steeds afgeslagen. Ik vrees dat we onze activiteiten zullen moeten stoppen.'

De Griekse regering heeft getracht de gevoelens van onbehagen te sussen door de bezigheden van VTX zelf in de gaten te houden en een eigen geologisch onderzoek te doen. Maar omdat haar reputatie bij buitenlandse investeerders op het spel staat, werden ook achthonderd man oproerpolitie en pansterwagens gestuurd om de orde te bewaken. Demonstraties en samenscholingen van meer dan vier mensen zijn verboden. En in Olympiada waar herhaaldelijk vrachtwagens van de mijnbouwmaatschappij werden tegengehouden, bevinden zich nu tweemaal meer politiemannen dan inwoners. De patstelling zal alleen worden doorbroken als de regering 'de Canadezen wegstuurt', zegt Nikos Mitsios.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden