Verzet blijft tegen rekeningrijden

Toen minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat half december een akkoord met Amsterdam bereikte, leek de voortwoekerende discussie over rekeningrijden beslecht....

Die vreugde bleek van korte duur. Twee weken geleden tekenden de ANWB, samen met zo ongeveer alle Nederlandse ondernemers- en vervoerdersorganisaties, andermaal een verklaring tegen rekeningrijden. Ook de eenheid in de Amsterdamse regio bleek broos. De Kamer van Koophandel werd door zijn eigen achterban teruggefloten. En burgemeester Vreeman van Zaanstad ontstak in woede toen Amsterdam te kennen gaf toch niet zo'n haast te willen maken met die tweede Coentunnel.

Toch zal de regio er wel uitkomen met de minister. En als die er vervolgens ook nog in slaagt Utrecht of Den Haag over de streep te trekken, kan zij begin maart naar de Kamer met een haalbaar voorstel om met rekeningrijden te beginnen.

Netelenbos weet dat het laatste woord ook daarmee nog niet is gezegd. Het CDA is tegen, en ook de liberalen steken hun aanhoudende weerzin niet onder stoelen of banken. De VVD heeft weliswaar een regeerakkoord ondertekend waarin rekeningrijden nadrukkelijk is vastgelegd. Maar daarin staat ook dat rekeningrijden niet als 'financieringsinstrument' mag worden gebruikt en dat de opbrengst ervan moeten worden 'teruggesluisd'. In Amsterdam gaat de opbrengst van rekeningrijden bepaald niet terug naar individuele burgers, maar wordt die juist voor nieuwe wegen en openbaar vervoer rond de stad ingezet.

Daarbij komt dat het maatschappelijk verzet tegen rekeningrijden groot was, is, en waarschijnlijk blijven zal. Niet alleen de liberalen, maar alle politici zijn daar gevoelig voor. Zo bleek vorig jaar, toen Netelenbos haar plannen wijzigde onder druk van de campagne van ANWB en de Telegraaf tegen 'betaald in de file staan'. Het vaste voornemen uit het regeerakkoord om overal in de Randstad met rekeningrijden te beginnen, veranderde toen van de ene op de andere dag in een 'experiment'.

De ANWB meent niet als enige dat rekeningrijden uiteindelijk weinig zal helpen tegen files. VNO-NCW, de grote banken, de regionale werkgeversorganisaties, alle Kamers van Koophandel in de Randstad, de organisaties van beroepsvervoerders, de Algemene Bond van Bouwbedrijven, de Bovag en de RAI denken er net zo over. Begin december, pal voordat Netelenbos en Amsterdam hun akkoord sloten, bood deze coalitie Netelenbos een package deal aan: 'Als u, minister, afziet van rekeningrijden, geven wij onze volle medewerking aan een alternatief plan om de files aan te pakken'.

Automobilisten die verwachten dat zij ten eeuwigen dage gratis blijven rijden, komen ook in dat plan van een koude kermis thuis. De ANWB en de werkgevers zijn niet tegen betaald weggebruik, maar pleiten juist voor invoering van tol- en betaalstroken op de doorgaande wegen in de Randstad.

Maar anders dan bij het rekeningrijden, zo redeneert deze coalitie, hebben automobilisten dan wel een keuze: onbetaald rijden, maar met het risico van een file, of een betaalstrook die dankzij stevige tarieven doorstroming garandeert.

Het economisch belang van het bedrijfsleven bij zulke betaalstroken is evident. Omdat ze privaat worden geëxploiteerd, kan er winst op weggebruik worden gemaakt. Nog belangrijker is dat de betaalstroken weinig afslagen zullen krijgen en daardoor minder verkeer van forensen zullen trekken. Het zakelijke verkeer op de langere afstanden krijgt zo ruim baan.

Ook de gemeente Rotterdam en de provinciebesturen verkiezen deze aanpak boven het rekeningrijden. Maar er kleven nadelen aan. Zo zullen de autowegen met een forse strook asfalt moeten worden uitgebreid. Dat vergt al even forse investeringen en zal op milieuprotesten stuiten. Daarbij komt dat er jaren mee heen zullen gaan voordat zulke betaalstroken zijn aangelegd.

Dat neemt niet weg dat de betaalstrook minister Netelenbos nog parten kan gaan spelen. Tot nu heeft ze nog niet de moeite genomen op de package deal van het bedrijfsleven in te gaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.