Verzekeren hoeft niet, als je maar betaalt

Een klein deel van de Nederlanders wijst elke verzekering af. Ze betalen geen premie voor AOW, WW of WIA, maar ze zijn wel net zo duur uit....

Nederlanders staan bekend om hun risicomijdend gedrag. De verzekeringsdichtheid is bijna nergens ter wereld zo hoog als in Nederland. Nederlanders verzekeren zich liefst tegen elk denkbaar onheil.

Maar niet allemaal. Er zijn gemeenschappen die uit religieuze overtuiging tegen elke verzekering zijn. Alle goeds komt van boven, en elk onheil ook, is de gedachte. Wie zich tegen ongeluk verzekert, verzet zich tegen het lot dat de Heer bepaalt. Het inenten van de kinderen tegen allerlei ziekten is daarom ook uit den boze.

Daar heeft de wetgever rekening mee gehouden. Als iemand bezwaren heeft tegen elke vorm van verzekering en daarom noch zichzelf noch iemand anders noch zijn eigendommen verzekert, is het mogelijk ontheffing te krijgen van de Wet Financiering Sociale Verzekering. Daarvoor moet je wel officieel worden aangemerkt als gemoedsbezwaarde. Wie die ontheffing krijgt, is vrijgesteld van premiebetaling voor de volksverzekeringen en de werknemersverzekeringen. Dan gaat het om het rijtje AWBZ, Zorgverzekeringswet, AOW, ANW, ZW, WAO, WIA en WW. De Sociale Verzekeringsbank (SVB) behandelt aanvragen tot vrijstelling van gemoedsbezwaarden.

Wie is erkend als gemoedsbezwaarde, betaalt geen premie, maar premievervangende loonbelasting. Er is dus geen voordeel voor de bezwaarde. De Belastingdienst stort de premievervangende loonbelasting op een rekening van het College voor zorgverzekeringen (CVZ). Gemoedsbezwaarden kunnen voor vergoeding van hun zorgkosten op die rekening een beroep doen. Op dezelfde manier is er een Spaarregeling Gemoedsbezwaarden voor de AOW, waarop bezwaarde 65-plussers een beroep kunnen doen. Het verschil is dus eigenlijk puur theoretisch. In plaats van zich te verzekeren, bouwt de gemoedsbezwaarde een spaarpotje op.

De bezwaarde werknemer is vrijgesteld van premiebetaling voor werknemersverzekeringen maar kan van rechtswege wel aanspraak maken op een uitkering.

De constructie doet denken aan de halal-hypotheek, die is bedacht voor moslims die volgens de Koran geen rente mogen betalen. In plaats van rente, betalen ze bij de aanschaf van een huis in een keer een bedrag, dat ze vervolgens in maandelijke termijnen aflossen. De moslim is uiteindelijk net zo duur uit.

Het aantal antiverzekeraars is het afgelopen jaar verdubbeld. Dat komt door de invoering van de nieuwe Zorgverzekeringswet op 1 januari 2006. Volgens die wet is elke Nederlander verplicht zich te verzekeren. Daarvoor was dat niet zo. Kinderen moesten ineens als gemoedsbezwaarde worden geregistreerd. Anders komen ze niet in aanmerking voor een vergoeding van de ziektekosten.

In november 2006 had de SVB elfduizend gemoedsbezwaarden geregistreerd ofwel 0,07 procent van de bevolking. 40 procent van hen woont in Gelderland. Zuid-Holland herbergt een kwart van de gemoedsbezwaarden.

Op het kaartje waarin het percentage gemoedsbezwaarden per regio wordt aangegeven, is de Nederlandse Biblebelt te herkennen. Die loopt van Zeeland via de Betuwe en de Veluwe naar de Kop van Overijssel. De gemeente Neder-Betuwe herbergt het hoogste aandeel gemoedsbezwaarden, 4,8 procent van de inwoners. Daarop volgen Bergambacht met 1,99 procent, Staphorst met 1,76 procent en Renswoude met met 1,63 procent, zo blijkt uit een overzicht van de SVB.

Onder de antiverzekeraars bevinden zich opvallend veel gezinnen met kinderen. Zij vormen tweederde van de populatie Dat is niet verrassend, want de gemoedsbezwaarden vormen vaak heel grote gezinnen. Ook op het gebied van de voortplanting wijzen ze voorzorgsmaatregelen af.Gijs Herderscheê

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden