Vertrouwen in economie ebt weg

Het vertrouwen van consumenten in de Nederlandse economie is in februari gedaald naar het laagste niveau sinds 2006. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek....

De daling van het consumentenvertrouwen zette in september vorig jaar in, toen de kredietcrisis net was uitgebroken. Consumenten schatten vooral het economisch klimaat voor het komende jaar somber in – het laagste cijfer sinds juli 2003.

‘Mijn indruk is dat vooral de aandelenmarkt, waar de koersen onlangs een flinke tik hebben gekregen, daarbij een rol speelt’, zegt CBS-econoom Michiel Vergeer. ‘Wij hebben het vertrouwen gemeten toen de Amerikaanse autoriteiten net in hadden gegrepen met een grote renteverlaging en een fiscale impuls voor de economie. De Nederlandse consument lijkt door die drastische maatregelen onzekerder te zijn geworden.’

Uit onderzoek van De Nederlandsche Bank blijkt dat het vertrouwen van Nederlandse consumenten sterk afhankelijk is van bewegingen op de aandelenbeurs.

Het vertrouwen van consumenten wordt van oudsher gezien als een voorspeller van hun bestedingen. Als het vertrouwen daalt, worden binnen zes maanden tijd ook de uitgaven teruggeschroefd en krijgt de economische groei dus een knauw.

Maar opvallend is dat consumenten ditmaal nauwelijks negatiever zijn geworden over hun eigen financiële situatie. Ook toen het CBS vroeg naar hun bereidheid om grote consumptiegoederen zoals auto's te kopen, antwoordden zij nauwelijks negatiever dan in de voorgaande maanden.

‘Juist die koopbereidheid is de beste indicator voor hun bestedingen’, zegt Henk Kranendonk van het Centraal Planbureau. ‘De inschatting die consumenten maken van het economisch klimaat heeft daarop veel minder invloed.’

Ook Vergeer van het CBS betwijfelt of consumenten door de daling van het vertrouwen opeens de hand op de knip zullen houden. ‘Er is zeker geld beschikbaar. De cao-lonen zijn in januari 2,5 procent gestegen. Ook de pensioenuitkeringen gaan nog omhoog. En het vermogen is gestegen omdat de huizenprijzen 4 procent hoger liggen dan vorig jaar.’

Vergeers conclusie: ‘Er is sprake van een spagaat. De problemen zijn in de financiële sector geconcentreerd. In het reële deel van de economie gaat het nog goed. ’ Vorige week maakte het CBS bekend dat de Nederlandse economie in het laatste kwartaal van 2007 4 procent groeide.

Opvallend is ook dat het producentenvertrouwen nog altijd hoog is – zij het iets lager dan in januari, toen een recordhoogte werd bereikt. Veruit de meeste ondernemers verwachten dat ze het komende kwartaal meer orders zullen ontvangen, hogere prijzen kunnen bedingen en meer personeel in dienst zullen nemen.

In Duitsland steeg het producentenvertrouwen zelfs in februari. Dat was tegen de verwachting in. Het bedrijfsleven verwacht vooralsnog niet dat de terugval in de Amerikaanse economie een grote impact zal hebben op hun eigen omzet. Onder meer de export naar opkomende markten moet die terugval compenseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden