Verplicht werk helpt werkloze aan baan

Ook langdurig werklozen moeten verplicht aan het werk worden gezet. Dat concludeert de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) op basis van een eigen onderzoek naar het project Work First....

Bij Work First krijgen mensen met een bijstandsuitkering van de gemeente een combinatie van werk en opleiding aangeboden. Weigeren ze te werken, dan verliezen ze hun uitkering. Tot nu toe moesten alleen instromers in de bijstand (15 procent van de 281 duizend bijstandsgerechtigden) aan de slag in ruil voor een uitkering. Als het aan de RWI ligt, worden ook mensen die al veel langer een uitkering krijgen op deze manier aan het werk geholpen.

Voorwaarde is dat wordt toegewerkt naar een duurzame terugkeer op de arbeidsmarkt. ‘Het is niet bedoeld om werklozen rotklusjes te laten opknappen in ruil voor een uitkering’, zegt Caroline Rietbergen, namens de FNV betrokken bij het onderzoek. Het RWI is kritisch over gemeenten die alleen simpel werk aanbieden, om de werklozen bezig te houden.

In Nederland maakt 80 procent van de gemeenten gebruik van Work First-trajecten. Centraal daarbij staat dat werklozen weer aan de slag gaan, zodat ze werkervaring opdoen en ritme krijgen.

Over het algemeen wordt Work First gezien als een succes. Ongeveer eenderde van de mensen die een uitkering aanvragen, schrikt daarvoor terug vanwege de werkverplichting, zo bleek in mei 2007 uit onderzoek van de vereniging van directeuren van de sociale dienst, Divosa. Sinds in 2004 de Wet Werk en Bijstand (WWB) is ingevoerd, waarbij gemeenten financieel gestimuleerd worden om werklozen aan een baan te helpen, is het aantal uitkeringen steevast gedaald.

Uit het onderzoek van de RWI blijkt nu dat 70 procent van de 75 ondervraagde uitkeringsgerechtigden door Work First meer zin heeft gekregen om te werken. 60 procent zegt meer zelfvertrouwen te hebben gekregen en nieuwe vaardigheden te hebben geleerd. Ruim de helft van de respondenten vindt het werk ‘leuk’.

‘Logisch’, zegt Jacques Peeters van de Bijstandsbond uit Amsterdam. ‘De deelnemers zijn doodsbang dat ze gekort worden op hun uitkering als ze niet vrolijk komen werken.’ De Work First-trajecten doen hem denken aan werkkampen en ze helpen volgens hem totaal niet bij het vinden van werk.

Er is nog wel wat te verbeteren aan Work First, stelt Rietbergen. Zo moeten deelnemers na een half jaar uitzicht hebben op betaald werk en moet het werk aansluiten op de behoefte van de werkzoekende. ‘En, niet onbelangrijk, werk moet beloond worden met een bonus. Uit onderzoek blijkt namelijk dat geld de beste motivatie is om te gaan werken.’

In november kondigde het kabinet aan dat WORK First ingezet zou moeten worden voor WW’ers als zij niet snel genoeg werk vinden, en volgende week presenteert het kabinet waarschijnlijk nieuwe reïntegratieplannen. In maart is er een hoorzitting over de kwestie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden