Verplicht door als zzp'er? Deze 19-jarige fietskoerier sleept Deliveroo voor de rechter

Deliveroo, de populaire bezorgdienst van poké bowls, tikka massala's en andere maaltijden, stuurt al zijn 1.750 koeriers met een arbeidscontract de laan uit. Wie wil blijven werken voor Deliveroo, moet uiterlijk vanaf februari een eenmanszaak beginnen. Oneerlijk, vindt de 19-jarige Amsterdamse bezorger en politicologiestudent Sytze Ferwerda, net als veel van zijn collega's.

Sytze Ferwerda aan het werk voor Deliveroo. Hij heeft zijn baan opgegeven om naar de rechter te stappen.

Ferwerda sleept Deliveroo voor de rechter. Een vijftigtal bezorgers hield dinsdag al een protestmars in de Amsterdamse binnenstad tegen de plannen van hun werkgever. Zij vrezen dat ze als zzp'ers minder betaald zullen krijgen. Bovendien laat Deliveroo de fietskoeriers onverzekerd het drukke stadsverkeer trotseren.

Deliveroo stelt in een reactie dat '90 procent' van de koeriers als zelfstandigen juist meer kunnen verdienen. Zij krijgen voortaan niet meer per uur betaald, maar per bezorgde maaltijd - ongeacht of de klant nu twee straten van het restaurant woont, of aan de andere kant van de stad. Deliveroo schat dat koeriers gemiddeld drie maaltijden per uur kunnen bezorgen, à raison van 5 euro per rit. Ter vergelijking: het minimumloon varieert van 4,29 euro bruto per uur voor een 18-jarige tot 9,04 euro voor iemand van 22 of ouder.

Veel koeriers denken dat twee maaltijden per uur al optimistisch is. Dat ligt niet alleen aan hoe snel ze fietsen, maar ook aan de bestellingsluwe momenten waarin ze niets verdienen. Dat merkt ook Mohamed Khairalla (22). De hbo-student industrial engineering bezorgt sinds vorige maand als zzp'er voor Deliveroo in Eindhoven. Leuk werk, maar wel met nadelen, zegt hij. 'De afgelopen weken had ik een aantal avonden waarop ik in een paar uurtjes tijd maar 5 euro verdiende. Ik had ook een keer vier bestellingen in een uur, maar meestal is er gewoon te weinig te doen. Dat is echt irritant.' Temeer omdat Khairalla elke maand eerst twintig maaltijden moet bezorgen om de kosten van zijn arbeidsongeschiktheidsverzekering - 100 euro per maand - eruit te halen. 'Als ik had mogen kiezen, was ik in loondienst gegaan.'

De Tweede Kamer hield donderdag een hoorzitting over de schaduwkanten van Deliveroo en andere internetdiensten. Ons arbeidsrecht weet zich niet goed raad met de brave new world van de zogeheten 'platformeconomie', zei een van de sprekers, advocaat en hoogleraar arbeidsrecht Jaap van Slooten. De fietskoeriers van Deliveroo bevinden zich daardoor in een juridisch niemandsland, ergens tussen werknemer en zelfstandige in. Deliveroo zelf pleit ook voor verandering van het arbeidsrecht. 'Wij moeten onze 'riders' meer collectieve zekerheden kunnen bieden, zonder geclassificeerd te worden als werkgever.'

Van Slooten ziet een oplossing voor de zwakke positie van de koeriers: een coöperatie oprichten. Als honderden koeriers de krachten bundelen, kunnen ze veel goedkoper een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. 'Misschien wil Deliveroo daar dan ook financieel aan bijdragen. En het interessante is dat je als coöperatie ook met Deliveroo kunt onderhandelen over de tarieven, iets wat als individuele koerier onmogelijk is.'


De bezorger zegt als zzp'er veel minder te verdienen dan in loondienst.

'Als ik nu onder een bus kom, krijg ik helemaal niks van Deliveroo.' Sytze Ferwerda (19) is een van de honderden fietskoeriers die avond aan avond door Amsterdam demarreren met hun lichtblauwe Deliveroo-tassen vol pasta's, pizza's en empanada's.

'Belachelijk', vindt Ferwerda het dat de bezorgdienst alle koeriers in loondienst gaat ontslaan, ten faveure van zzp'ers. 'Puur uit winstoogmerk legt Deliveroo daardoor alle risico's bij ons.' Reden voor Ferwerda om Deliveroo aan te klagen. Hij hoopt dat de rechter oordeelt dat de koeriers helemaal geen zelfstandigen zijn, maar verkapte werknemers.

Je steekt je nek uit door een rechtszaak te beginnen. Vrees je niet voor je baan?

'Mijn baan bij Deliveroo heb ik al opgezegd. Met het oog op de rechtszaak was het sterker om Deliveroo als zelfstandige aan te klagen. Daarom heb ik recent een koeriersbedrijfje ingeschreven bij de Kamer van Koophandel - Ferwerda Services, klinkt heel wat voor een 19-jarige.

'Ik heb net een mailtje van Deliveroo gekregen waarin ze me welkom heten als freelancer. Blijkbaar hebben ze het nieuws niet echt gevolgd vandaag, haha.'

Waarom voer je de rechtszaak in je eentje? Je hebt toch medestanders genoeg?

'Ja, maar die willen hun arbeidscontract nog niet opgeven. Ik doe dit om anderen te helpen. En ik hoop zelf ook weer in loondienst terug te keren als ik gelijk krijg voor de rechter.'

Deliveroo beweert dat koeriers als zzp'er juist meer gaan verdienen.

'Dat klopt niet, ben ik bang. In loondienst verdiende ik gemiddeld 8,30 euro per uur aan loon, bonussen en fooien. Netto. Als zzp'er krijg ik 5 euro per ritje, maar daar moet de belasting nog vanaf. Er zijn niet continu bestellingen, je staat vaak een tijd te wachten. En soms heb je geluk en is je rit heel kort - sommige klanten zijn heel lui. Maar andere keren fiets je van De Pijp via het Centraal Station naar het Hoofddorpplein, de halve stad door.'

Deliveroo zegt ook: de meeste koeriers willen juist zzp'er zijn, dan kunnen ze werken wanneer het ze uitkomt.

'Een paar koeriers willen vast zzp'er zijn, maar ik ken ook heel veel koeriers die dat niet willen. Ik werk al meer dan een jaar bij Deliveroo, en in die tijd is ons nooit gevraagd wat we zelf willen.'

Is het mogelijk om voor andere bezorgdiensten te werken?

'Officieel zou het moeten kunnen, maar het slaat nergens op. Moet ik dan twee of drie verschillende bezorgtassen bij me dragen, en snel van uniform wisselen als ik een bestelling van een andere bezorgdienst krijg?'

Wat als je de rechtszaak verliest?

'Dan ga ik naar Foodora. Daar nemen ze nog wel mensen in loondienst.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden