De KwestiePeter de Waard

Veroorzaken pandemieën vanaf nu elk jaar een crisis?

Begin februari – maar dat zijn de meesten alweer vergeten – werd het openbare leven twee keer stilgelegd door stormen met de namen Ciara en Dennis. Gelukkig was dat beide keren op een zondag, zodat de economische schade beperkt bleef tot de kantineomzet van de voetbal- en hockeyclubs.

Het coronavirus legt wel de mondiale sportwereld stil en zal voor enorme economische schade zorgen. Na de Wereldgezondheidsorganisatie luidde donderdag ook het CPB de noodklok.

Het vervelendste is dat nu al vaststaat dat dit niet eenmalig zal zijn. De komende tien jaar zal elk virus dat ergens ter wereld opduikt, tot grote maatschappelijke ontwrichting leiden. De tijd dat men dacht dat een virus (ebola, zika, sars, mers) wel zou overwaaien in Verweggistan is voorbij. Vanaf nu zullen wereldwijd meteen ingrijpende maatregelen worden genomen, waardoor luchtvaart en toerisme een gevoelige knauw krijgen. Niemand wil meer het verwijt krijgen te laat te zijn.

Mogelijk zullen de komende herfst de rolkoffertjes weer klinken in Amsterdam, Barcelona en Rome, wie zich daaraan ergert kan zich troosten met de gedachte dat een volgende rustpauze is verzekerd. De kans is ook groot dat elke keer de internationale handel wordt verstoord, omdat landen in hun schulp kruipen en mogelijkheden zoeken zelfvoorzienend te zijn. Dit is voor een natie van kooplieden die als geen ander heeft geprofiteerd van de mondialisering uitermate ongunstig. Nederland kan alleen hopen dat de virusangst geen structurele vormen aanneemt en zich goed voorbereiden onder het motto ‘never waste a good crisis’.

De eerste conclusie van de lockdown is dat thuiswerken helemaal zo gek niet is voor een groot aantal beroepen. Advocaten, bankiers, ambtenaren, ict’ers, journalisten en accountants hoeven voor het overgrote deel helemaal niet te bivakkeren op een kantoor met een luxe bedrijfsrestaurant. Voor zeker de helft van de beroepsbevolking − zorg, horeca, bouw − is verblijf op de werkplek een voorwaarde. Voor een kwart (onderwijs) is het onpraktisch en slecht voor de productiviteit om thuis te werken. Maar een kwart gaat vooral vanwege de gezelligheid en status naar kantoor en kan net zo efficiënt op de slaapkamer werken.

Dat geldt met name voor de beroepsgroepen die zich hebben geconcentreerd op de Amsterdamse Zuidas. De architectonische uitspattingen hier kunnen deels worden vervangen door woonappartementen. Dat vermindert het woningtekort en lost het fileprobleem op, een maatschappelijke kostenpost van 3,7 miljard per jaar. Andere bijkomende voordelen zijn dat de CO2- en stikstofuitstoot automatisch dalen en de kinderopvang wordt ontlast.

Pandemieën zijn rampen waarmee we moeten leren leven in een tijd dat iedereen elk risico wil uitsluiten. Net als stormen zorgen ze elk jaar voor veel schade, maar geven ze creativiteit ook een nieuwe kans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden