Veroordeling topman is opnieuw een enorme dreun voor het imago van Samsung

Gaan aandeelhouders Samsung zich roeren na veroordeling topman Lee Jae-yong?

De Zuid-Koreaanse topman van Samsung, Lee Jae-yong, is wegens omkoping veroordeeld tot vijf jaar cel. Het is een van de hoogste straffen die een topman ooit in Zuid-Korea is opgelegd en een flinke dreun voor het imago van het elektronicaconcern.

Zuid-Koreanen kijken live naar de veroordeling van Lee Jae-yong Beeld ap

De rechter achtte bewezen dat Lee op verzoek van ex-president Park Geun-hye, die negen maanden geleden wegens hetzelfde corruptieschandaal is afgezet, ruim 5 miljoen euro doneerde aan haar vertrouwelinge, 'paleisfluisteraar' Choi Soon-sil. Het geld was bedoeld als sponsoring voor Choi's dochter, die actief was in de paardensport. Het bedrag werd op een bankrekening in Duitsland gezet, waar de dochter haar dressuurtraining volgde.

Politieke steun

In ruil voor zijn gulheid wist Lee zich verzekerd van politieke steun voor een omstreden fusie van twee dochterondernemingen. Met de fusie wist hij zijn macht binnen Samsung veilig te stellen.

CEO's van de machtige Zuid-Koreaanse familiebedrijven kregen voorheen slechts lichte straffen opgelegd, waarna ze ook nog eens negen van de tien keer op gratie van de president konden rekenen. Nu is een pardon niet eens mogelijk, omdat de Koreaanse wet dat alleen toestaat bij straffen onder de drie jaar.

Sinds het corruptieschandaal rond president Park en daaropvolgende miljoenenprotesten lijkt de steun voor de verwevenheid tussen politiek en bedrijfsleven - een model waarmee Zuid-Korea in de jaren zeventig en tachtig een economische grootmacht werd - te zijn weggevallen. De nieuwe president Moon Jae-in zint op hervormingen die de macht van de chaebols moet breken, en zowel de aanklager, die twaalf jaar eiste, als de rechter zijn nu strenger. Zelfs Samsung, het grootste bedrijf van het land en goed voor een vijfde van de export van Zuid-Korea, is niet meer veilig. 'Het is moeilijk te accepteren dat corruptie onder de president en zakenlieden vandaag de dag nog steeds voorkomt', sprak de rechter Lee toe.

Recordwinst

De veroordeling van de 49-jarige vicepresident Lee, die het bedrijf in feite leidt sinds zijn vader in 2014 geveld werd door een zware hartaanval en in coma raakte, is een nieuwe knauw voor het bedrijf. Vorig jaar stond Samsung al voor schut door het debacle met de Galaxy Note 7, dat door een constructiefout met de batterij vlam kon vatten en uit de handel moest worden genomen.

Of de absentie van Lee het bedrijf daadwerkelijk schaadt, moet nog blijken. Terwijl Lee de afgelopen zes maanden in zijn cel zat, schoten de aandelen omhoog en schreef Samsung de ene recordwinst na de andere in de boeken, vooral dankzij de handel in chips en halfgeleiders. In het tweede kwartaal verdiende de electronicatak ruim 10 miljard euro, ruim meer dan Apple in dezelfde periode. Het nieuwe toestel, de Galaxy Note 8, krijgt daarnaast goede kritieken.

Lee Jae-yong wordt de rechtbank uitgeleid door agenten Beeld afp

Essentieel

'Als de waarde van de aandelen was gedaald had je kunnen zeggen dat Lee essentieel is voor de prestaties van het Samsung, maar dat is niet het geval', aldus Kim Woochan, hoogleraar Economie aan de Korea University Business School in Seoul. 'De goede cijfers zijn vooral te danken aan de groeiende vraag naar halfgeleiders.'

Ook de Amerikaanse Samsung-expert Geoffrey Cain, die 300 (oud)medewerkers van het concern interviewde voor een nog te verschijnen boek, denkt dat de rechtszaak vooral de positie van topman Lee heeft verzwakt. 'Lee koos voor een riskante strategie door zich onbenullig voor te doen. Hij zei tegen de rechters dat hij zich vooral op de electronicatak concentreerde en verder weinig van het bedrijf wist. Dan lijk je als topman wel erg incompetent. Wil je dat zo iemand een van de grootste bedrijven ter wereld leidt?'

Cain verwacht dat de aandeelhouders zich zullen roeren, zeker nu gebleken is dat de omstreden fusie het resultaat was van omkoping. Al langer zijn aandeelhouders ontevreden met de ondoorzichtige manier waarop de familie Lee het elektronicaconcern besturen. Met het vonnis hebben ze een stok om mee te slaan. 'De kans is groot dat hij op den duur een stap terug zal moeten doen', aldus Cain. Lee's advocaat kondigde aan in beroep te gaan tegen de uitspraak.

Lees meer over de schandalen rondom Samsung

Samsung-topman Lee Jae-yong is door een Zuid-Koreaanse rechter veroordeeld tot vijf jaar cel voor omkoping, verduistering en meineed. Het is een van de grootste straffen voor een Zuid-Koreaanse topman ooit en een flinke dreun voor het elektronicaconcern.

Als Samsung een staat zou zijn, zou er nu de noodtoestand gelden. Machtsvacuüm lijkt compleet na onthoofding van bestuur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.