Nieuws

Vermogensongelijkheid nog groter dan gedacht, ‘woonkloof’ koop/huur groeit

De toch al relatief forse vermogensongelijkheid in Nederland is nog groter dan gedacht. Omdat directeuren met een eigen bedrijf veel meer blijken te bezitten dan eerder werd aangenomen, is de financiële kloof tussen de allerrijksten en de rest van de bevolking gegroeid.

Bezoekers kijken maandag naar een nieuwe Jaguar op de Miljonair Fair in de Amsterdam RAI. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Bezoekers kijken maandag naar een nieuwe Jaguar op de Miljonair Fair in de Amsterdam RAI.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

De rijkste 1 procent had begin 2019 met 452,4 miljard euro iets meer dan kwart (27,1 procent) van al het private vermogen (onroerend goed, aandelen en obligaties, bank- en spaarrekeningen, minus de schulden) in handen. Eerder werd iets minder dan een kwart (23,7 procent) gemeld.

Dat blijkt uit nieuwe cijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek woensdag presenteert. Vorig jaar ontdekte een ambtelijke werkgroep van het ministerie van Financiën dat er veel meer vermogen zit in box 2, die vooral gebruikt wordt door directeuren met een eigen bedrijf. Volgens het CBS is 96 procent van dat vermogen in bv’s (352 miljard euro) in handen van de rijkste 10 procent. Daardoor bezit deze groep 62,5 procent van al het private vermogen, bijna 3 procentpunt meer dan eerder berekend. De rijkste 0,1 procent – 7750 huishoudens – bezat met ruim 181 miljard euro 10,9 procent (was: 9,3 procent).

Pretbox

Box 2 staat ook wel bekend als de ‘pretbox’, of de black box. Wie zich een goede belastingadviseur kan veroorloven, kan over grote vermogens en inkomens belasting ontwijken, terwijl spaarders en beleggers (in Box 3) wel gewoon moeten betalen. Volgens de ambtelijke werkgroep werken de regels in Box 2 belastingontwijking en vermogensongelijkheid in de hand. Het advies aan de politiek was om de vermogens - in Nederland nu relatief licht belast - meer aan te spreken en arbeid - hier nu relatief zwaar belast - te ontzien. Een nieuw kabinet zou daar werk van moeten maken.

Uit de CBS-cijfers blijkt verder dat het vermogen van de huishoudens met een eigen woning begin 2019 uitkwam op 1580 miljard euro, ruim 112 miljard meer dan een jaar eerder. Bijna zes op de tien huishoudens in Nederland hebben een eigen woning. De woningbezitters hadden gemiddeld 355,5 duizend euro vermogen per huishouden. Ze zien hun bezit steeds meer waard worden door de stijgende huizenprijzen. Die prijsstijging gaat in de coronacrisis gewoon door, waardoor de ‘woonkloof’ met huurders steeds groter wordt.

Die huurders hadden ruim 89 miljard euro vermogen, gemiddeld 26,4 duizend euro per huishouden. Bij de vermogens is een groeiende tweedeling te zien tussen huizenbezitters en huurders, voor wie een eigen woning steeds meer uit het zicht raakt. De bovenste lagen hebben veel vermogen en zien dat groeien, het onderste deel heeft weinig tot geen vermogen, of vooral schulden.

Autospotters op jacht naar supercars in het Gooise Laren. Beeld Joris van Gennip
Autospotters op jacht naar supercars in het Gooise Laren.Beeld Joris van Gennip

Schulden

Volgens het CBS hadden ruim 650 duizend huishouden in totaal 3,5 miljard euro belastingschuld, 800 euro in doorsnee. In de nieuwe cijfers is ook de toeslagschuld in kaart gebracht. Daar hadden 840 duizend huishoudens mee te maken, vooral met kinderen. In doorsnee kwam deze schuld uit op 600 euro.

Voor de rijksten is het de vraag of ze door het nieuwe kabinet nog aangeslagen worden voor een ‘solidariteitsheffing’ voor de kosten van de coronacrisis. Het CBS komt eind dit jaar met de cijfers over 2020, als de belastingaangiftes verwerkt zijn. Van de vermogens in de bv’s is het de vraag of ze de coronacrisis goed hebben doorstaan. Volgens de eerste indicaties - in de meest recente Quote 500 en bij vermogensbeheerder Allianz - waren de allerrijksten goed bestand tegen de crisis, voor zover ze niet actief waren in zwaar getroffen sectoren als de horeca of de reisbranche.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden