'Verlos huishoudens van schulden'

De hulpverlening aan huishoudens met problematische schulden moet radicaal anders en op dezelfde leest worden geschoeid als de internationale schuldhulpverlening aan landen als Griekenland. Er moet een nationaal investeringsfonds van naar schatting 3 miljard euro komen dat de schulden opkoopt.

Vrouwen in de bijstand werken in een sociaal restaurant in Breda. Met dit soort werk kunnen schuldenaren in sneller tempo hun leven op orde krijgen nadat een nationaal fonds hun schulden heeft overgenomen, zo stelt Cordaid voor. Beeld Marcel van den Bergh
Vrouwen in de bijstand werken in een sociaal restaurant in Breda. Met dit soort werk kunnen schuldenaren in sneller tempo hun leven op orde krijgen nadat een nationaal fonds hun schulden heeft overgenomen, zo stelt Cordaid voor.Beeld Marcel van den Bergh

De schuldenaren kunnen zonder die schuldenlast hun leven sneller op orde krijgen. Als voorwaarde moeten ze wel gaan werken of zich inzetten voor een lokale coöperatie, zoals een sociaal restaurant, kringloopwinkel of stadslandbouwbedrijf. Daardoor kunnen ze de schulden tegen gematigde condities later alsnog aflossen, vergelijkbaar met het stelsel van studiefinanciering.


Dat plan lanceert de katholieke ontwikkelingsorganisatie Cordaid samen met andere initiatiefnemers vandaag op het congres Schuldhulpverlening Anders in Utrecht. 'Mensen met hoge schulden zitten in een vicieuze cirkel waar ze vaak niet meer uit komen', aldus directeur Joep van Zijl van Cordaid Nederland. 'Ze moeten weer perspectief krijgen. Dan kun je ze belasten.'

undefined

Op rantsoen

De huidige schuldhulpverlening is dweilen met de kraan open, vindt hij. De schuldenaren worden drie of vijf jaar afgeknepen en op rantsoen gezet. Gezinnen krijgen maar 75 of 90 euro in de week om van te leven. Ze worden niet gestimuleerd om te gaan werken, omdat ze al hun verdiende geld meteen moeten inleveren. De schuldsanering levert geen duurzame gedragsverandering op, waardoor velen daarna weer terugvallen in de schulden.

Volgens Cordaid-directeur Van Zijl is het hoog tijd voor 'onorthodoxe' methoden om de groeiende schuldenproblematiek het hoofd te bieden. In Nederland leven naar schatting 700 duizend huishoudens met problematische schulden oftewel schulden die niet binnen drie jaar kunnen worden afgelost. Het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening is de afgelopen tien jaar fors gestegen: van 34.500 in 2003 tot 89 duizend in 2013.

Mensen met hoge schulden jagen de maatschappij op kosten, zo bleek deze maand uit een rapport van het Nibud. Want in die huishoudens komen meer stress en gezondheidsproblemen voor, die leiden tot meer gezondheidszorg. Of opvoedproblemen (die leiden tot jeugdhulp) of problemen met verslaving en criminaliteit. Volgens het Nibud kunnen deze maatschappelijke kosten zelfs uitkomen op 11 miljard euro per jaar.

Het fonds van 3 miljard euro kan worden gefinancierd door de overheid, woningcorporaties, zorgverzekeraars, nuts-, telecom- en postorderbedrijven en andere partijen die nu jaarlijks fors moeten afboeken wegens de schuldenproblematiek. 'Als de maatschappelijke kosten 11 miljard euro bedragen, valt 3 miljard euro reuze mee', aldus initiatiefnemer Renze Bos. 'We gaan maatschappelijke kosten voorkomen door de schulden op te kopen.'


De initiatiefnemers noemen hun schuldenplan Nationaal initiatief tot herstructurering van schulden. Vrijdag bespreken ze het met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Daarna willen ze ook het ministerie van Sociale Zake en andere partijen proberen te overtuigen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden