Verkoop Italiaanse bank Antonveneta moet crisis voorkomen

De Italiaanse bank Antonveneta, ooit onderdeel van ABN Amro en inmiddels in het bezit van de kwakkelende Banca Monte dei Paschi di Siena (MPS), wisselt mogelijk opnieuw van eigenaar. Terwijl de aankoop van Antonveneta in 2007 nog het startschot gaf voor de lijdensweg van MPS, moet de verkoop nu juist een crisis voorkomen.

null Beeld Bloomberg via Getty Images
Beeld Bloomberg via Getty Images

Dat schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera woensdag. Antonveneta zou in de belangstelling staan van de eveneens Italiaanse UBI Banca voor een nog onbekend bedrag. UBI Banca zou bovendien bereid zijn een deel van de 24 miljard euro aan slechte leningen van MPS over te nemen. Dat is broodnodig, omdat juist die als een molensteen om de nek van de oudste bank ter wereld hangen.

Antonveneta was een tijdlang onderdeel van het Nederlandse ABN Amro, tot de bank in 2007 uit de boedel werd overgenomen door Santander. Deze Spaanse bank verkocht Antonveneta vrijwel direct weer door aan MPS, met een enorme winst van 2,3 miljard euro. Op de dag van de overname daalde het aandeel MPS direct met 15 procent; een miskoop die volgens de Italiaanse kranten geldt als hoofdoorzaak voor de huidige problemen.

MPS in zwaar weer

En die problemen zijn niet mals. Zo is MPS onderwerp van een stevig juridisch onderzoek omdat het geldinstituut vervalste stukken zou hebben voorgelegd aan de Italiaanse Centrale Bank. De Italiaanse overheid keerde - sinds 2009 en verspreid over twee reddingsacties - bijna 4 miljard euro aan staatssteun uit. De bank heeft uit geldnood kantoren gesloten, personeel ontslagen en nieuwe aandelen uitgegeven. Een hooggeplaatste medewerker beroofde zichzelf in 2013 van het leven door uit het raam van het hoofdkantoor in Siena te springen. In de nasleep daarvan stapte de topman op, werd zijn financieel directeur gearresteerd en zakte de bank in 2014 voor de stresstest van de Europese Bankenautoriteit.

Het is een vicieuze cirkel waar vooralsnog geen einde aan lijkt te komen. Zo verloor de bank nog dit jaar viervijfde van haar beurswaarde. Italië, de derde economie van Europa, heeft zo'n zeshonderd banken - van klein, piepklein tot enorm - waarbij MPS een van de dragende spelers is. Als MPS omvalt, zo is de angst in Rome, zullen er nog meer omvallen.

Eind deze maand, op 29 juli, maakt de Europese Bankenautoriteit bovendien de resultaten bekend van weer een nieuwe stresstest, waarvoor MPS hoogstwaarschijnlijk niet slaagt. Bij zo'n stresstest onderzoekt de toezichthouder of de afzonderlijke banken genoeg vermogen in kas hebben om een nieuwe crisis te weerstaan. Vanwege de 24 miljard euro aan oninbare leningen is dat voor de Toscaanse bank lastig aan te tonen. Bij een gezonde bank valt ongeveer 5 procent van de leningen in de categorie 'oninbaar'. Bij MPS is dat 35 procent.

'Bankencrisis Italië explosief voor EU'

Als Italië zijn noodlijdende banken zelf mag steunen, slaat dat een enorme deuk in de geloofwaardigheid van de EU-bankenunie, aldus hoogleraar Benink. (+)

Hoe nu verder?

De ECB heeft eerder al laten weten dat dit percentage in 2018 met eenderde moet zijn gedaald. De grote vraag is alleen: hoe? Premier Matteo Renzi is voorstander van staatssteun, maar de Europese Commissie heeft dat sinds de vorige financiële crisis verboden en is ook niet van plan om een oogje toe te knijpen. Italië moet zich aan de regels houden, zei Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem begin deze maand nog. Net als ieder ander land.

Daarom wordt nu in allerijl naar andere oplossingen gezocht. Naast de mogelijke verkoop van Antonveneta zou de Italiaanse regering werken aan een trits belastingvoordelen voor banken die bereid zijn te helpen. Ook zou er een aandelenemissie van 5 miljard euro ophanden zijn. Bovendien zou Renzi onderhandelen met een aantal private investeerders die bereid zijn 10 miljard euro aan slechte leningen van MPS over te nemen.

IMF: Italië moet banken zo snel mogelijk saneren

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) dringt er bij Italië op aan dat het land zijn noodlijdende banken zo snel mogelijk saneert. 'De hervorming van de financiële sector is van cruciaal belang om de stabiliteit te creëren en het herstel te ondersteunen', aldus het meest recente IMF-rapport over Italië, melden diverse media.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden