Vergeet toch die Betuwelijn

Nu het milieu heeft afgedaan, is het vooral de congestie die de Betuwelijn moet rechtvaardigen. Overtuigen doet het nog steeds niet, meent S.J.C.Huiberts....

NU DE nieuwste RIVM-cijfers van de milieuvoordelen van de Betuwelijn weinig overlaten, komt de nadruk steeds meer te liggen op de congestie als argument ter rechtvaardiging van dit prestigeproject.

De congestie zou vooral de schuld van de vrachtwagens zijn en het probleem zou kunnen worden opgelost door de vracht op de trein te brengen. Het (lichte) milieunadeel van de trein neemt men daarbij voor lief. Maar per saldo zal het milieu er nog verder op achteruit gaan. Immers, de ruimte op de weg zal direct weer opgevuld worden door mensen die nu hun auto thuis laten vanwege de congestie. Het gevolg is dus opnieuw congestie met als verschil met de vroegere situatie dat het milieu sterker wordt aangetast.

Waarom kiest de politiek niet voor oplossingen die zowel het milieu ontzien als de congestie verminderen? Ziet men ze niet of wil men ze niet zien vanwege de politieke pijn die het stoppen van de Betuwelijn zou geven? Van 15 tot 40 miljard (met iedere schatting nemen de geraamde kosten toe), kunnen oplossingen worden betaald waar de Nederlandse samenleving veel meer aan heeft. Een paar voorbeelden: - Een nieuw beveiligingssysteem voor het railnet. De capaciteit zal enorm toenemen omdat treinen min of meer op remafstand van elkaar kunnen gaan rijden. - Het treinverkeer ondervindt steeds meer beperkingen door de lage stroomspanning. Vanwege de hoge kosten ziet men vooralsnog af van aanpassing. Alleen voor nieuwe lijnen als de Betuwelijn is gekozen voor de EU-standaard van 25.000 volt wisselstroom in plaats van de in Nederland gebruikelijke 1500 volt gelijkstroom. Een hogere spanning zal een intensiever gebruik van de rails toelaten. Goederentreinen kunnen met een hogere snelheid rijden waardoor ze veel beter zijn in te passen in de dienstregeling voor het personenvervoer. - Aanleg van een randstadrail in de vorm van een magneettrein. Geplaatst op de middenrail van de snelweg zal het menig automobilist van de weg kunnen krijgen. Ze zullen immers dagelijks zien hoe snel de magneettrein is en dat is zuur als je zelf in de file staat.

Bovendien wordt zo ook voldaan aan de toenemende behoefte de vervoerstromen te bundelen en ze niet ze over heel Nederland te laten uitwaaieren. Het is in dat opzicht onbegrijpelijk waarom de Betuwelijn juist door nog ongerept gebied moet komen terwijl parallel aan het traject allerlei hoofdwegen en spoorrails lopen. - Subsidie voor de aanschaf van Euro-4 vrachtwagens. De techniek is reeds voor handen en de samenleving is er zeer mee gediend. Het maakt de vrachtwagens extreem schoon en daar was het toch allemaal om te doen: schoon vrachtvervoer. De Euro-4 vrachtwagens worden vanaf 2005 verplicht en zal het milieuverschil met de trein nog groter maken. - Versnelde invoer van zwavelvrije diesel. Het wagenpark zou in een keer veel minder uitstoot veroorzaken. De oliemaatschappijen zullen hun kraakprocessen versneld moeten aanpassen, maar dat zou toch al moeten gebeuren; vanaf 2003 wordt heel Europa zwavelvrij. - Aparte rijstroken voor vrachtwagens op alle hoofdwegen. - Versnelde invoering van electronisch gekoppelde vrachtwagens. De techniek is er klaar voor. Het probleem is de standaardisatie en de wettelijke inpassing. Om uit die impasse te komen zijn experimenten nodig. Naast een tot 20 procent lager brandstofverbruik zal het electronisch gekoppeld rijden het vrachtvervoer ook efficiënter maken, er is immers maar een chauffeur nodig per twee vrachtwagens. - Invoering van een kilometerheffing. Betalen naar gebruik is eerlijk en helpt bewust te rijden.

Politici hebben een belangrijke verantwoordelijkheid als het gaat om de zorg voor een leefbare samenleving. Als zij zich niet zouden schamen voor het herroepen van eerdere beslissingen, zijn met bovenstaande maatregelen hun beleidsdoelen beter te realiseren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.