De KwestiePeter de Waard

Verdient de junkbondkoning een plekje in de hemel?

Aan de glitter en glamour van Amerika ontbreekt een aspect: een koningshuis. Misschien lopen er daardoor zoveel koningen rond op Wall Street – het paleis van het kapitalisme. Er is een king of stocks Apple en een king of bonds Pimco-oprichter Bill Gross. En dan was er in de jaren tachtig ook de junkbond king Michael Milken, die net als Michael Jackson – King of Pop – van zijn troon viel.

Milken was in de jaren tachtig het brein achter de leveraged buy-out (lbo): vijandige overname met geleend geld. Bedrijven en individuen die ondergewaardeerde beurfondsen ontdekten, stelde hij financieel in staat tot een overnamebod. Hierbij plaatste zijn zakenbank Drexel Burnham Lambert obligaties in de markt die mogelijk nooit zouden worden afgelost als het mis zou gaan, maar wel een torenhoge rente gaven: zogenoemde junkbonds of rommelobligaties. Wie snode plannen had, kon een highly confident letter van Milken meekrijgen, hetgeen betekende dat de financiering was geregeld.

Het werd een ongekend succes in de jaren van het cowboykapitalisme. De junkbondmarkt explodeerde, net als die voor lbo’s. Grote concerns als Hilton Hotels en RJR Nabisco werden opgekocht en in stukken gesneden. Wat niet rendeerde werd gesloten, de rest werd met winsten doorverkocht. Tienduizenden mensen verloren hun baan. Intussen werd Drexel Burnham Lambert de winstgevendste zakenbank op Wall Street. Hun koning Milken verdiende in 1987 een absurd jaarsalaris van 550 miljoen dollar, een modelvoorbeeld van excessieve zelfverrijking.

De toezichthouders vertrouwden het niet. Rudy Giuliani, toen openbaar aanklager, begon een fraude-onderzoek. In 1989 werd Milken 98 gevallen van belastingontduiking, oplichting en voorkennis ten laste gelegd. De junkbondmarkt stortte in. Drexel Burnham Lambert ging failliet. Milken kwam er tot ergernis van vele gedupeerden met een lage straf vanaf. De populaire housegroep Deee-Lite maakte er nog een nummer over: ‘You get four years if you are Michael Milken, but ten to fif­teen if you rob the milk man.’ Na zijn vervroegde vrijlating en een genezing van prostaatkanker ontpopte hij zich tot filantroop.

Omdat Wall Street verboden terrein was, richtte hij allerlei stichtingen op die dankzij giften van anderen grote bedragen doneerden aan kankeronderzoek en beter onderwijs. Zelf gaf hij ook flink wat weg, hoewel zijn eigen vermogen van meer dan 2 miljard dollar in stand bleef. Het was een promotiecampagne om zijn naam te zuiveren. Afgelopen dinsdag kreeg de inmiddels 73-jarige Milken gratie van president Trump, nadat daartoe een verzoek was ingediend door dezelfde Rudy Giuliani die hem in 1989 aanklaagde. Niet alleen vanwege de filantropie, maar ook vanwege de innovaties in de markt voor high-yield bonds, het eufemisme voor junkbonds.

De koning kan daardoor heilig worden verklaard. De hemel krijgt rare kostgangers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden