Verantwoorde gympen schoppen Nike van troon

Nike-gympen zijn cool, dat wil Kalle Lasn wel toegeven. 'Maar het is een met marketing afgekochte cool-heid. ' De oprichter van het Canadese activistische tijdschrift Adbusters vindt het tijd worden om de grote sportschoenfabrikanten pootje te lichten....

De klacht van Lasn is dat directieleden en reclamemakers rijk worden terwijl de consument zich blauw betaalt, en de arbeiders die de schoenen maken de laagst mogelijke lonen krijgen. Lasn: 'Er is natuurlijk niks mis met het verkopen van veel schoenen, maar de consument heeft nu alleen keuze uit drie of vier grote merken die op dezelfde manier te werk gaan.'

Tweeduizend klanten hebben een voorbestelling gedaan voor de blackspot sneaker. Zodra er vijfduizend exemplaren voorverkocht zijn, zal de schoen in productie worden genomen. Waar dat precies zal zijn weet Lasn nog niet: 'We zoeken naar een fabriek waar de arbeiders een fatsoenlijk salaris krijgen.'

In Noord-Amerika bleken er helemaal geen fabrieken meer te zijn die gympen maken. Lasn: 'De productie heeft zich de laatste decennia verplaatst naar die gebieden waar de lonen het laagst waren.' Eerst was dat Mexico daarna Zuid-Korea en vervolgens Indonesië. Nu zie je dat de productie naar China verschuift.' In de jaren negentig kwamen bedrijven als Nike en Reebok in opspraak vanwege lage lonen, kinderarbeid en slechte arbeidsomstandigheden in hun fabrieken.

De publieke verontwaardiging daarover heeft effect gehad, zegt Lasn: 'Sommige van de fabrieken waarmee ik in contact kwam omdat ze redelijk fatsoenlijk werken, doen ook zaken met Nike en Reebok. Veel fabrieken zijn nu behoorlijk in orde, al is het naar Westerse maatstaven nog steeds ver onder de maat.'

Het ontwerpen van de verantwoorde sportschoen was geen probleem. Lasn: 'We hebben gewoon het ontwerp van de All Star van Converse genomen. Met een paar kleine aanpassingen mag dat. En de meeste fabrieken weten al hoe ze die schoenen moeten maken.' De blackspot sneaker zal dan ook ongeveer even duur zijn als de All Star, zo'n zestig euro.

De All Star is geen toevallige keuze. De canvas gympen met rubberen zolen waren populair in het alternatieve circuit. Bij Adbusters - vooral bekend om het gelijknamige glossy tijdschrift met parodieën op bestaande reclames - droegen behoorlijk veel mensen de schoenen op kantoor, zegt Lasn. Totdat Nike afgelopen zomer Converse overnam. 'Veel mensen voelden zich daardoor behoorlijk bedrogen.'

Op de plaats bij de enkel waar de All Star het beroemde sterlogo voert, zal de blackspot sneaker een zwarte stip hebben. Met dit 'anti-logo' hoopt Lasn vooral het imago van Nike van haar glans te ontdoen. De unshwooser noemt Lasn de schoen, verwijzend naar de swoosh, het logo van Nike. Adbusters zal een campagne beginnen waarin Nike en haar oprichter Phil Knight belachelijk worden gemaakt. Op de voorkant van de schoen staat een rode stip om 'Phil een schop onder zijn kont te geven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden