ProfielRob van Wingerden

Van Wingerden weg bij grootste bouwbedrijf Nederland

Een giftige cocktail van een zeesluismiskleun, een instortende parkeergarage en pfas- en stikstofproblemen wordt de BAM-bestuursvoorzitter na zes jaar fataal

BAM-ceo Rob van Wingerden moet weg na zes jaar.Beeld ANP

‘Het was crisis, het ging economisch slecht, we hadden werk nodig en een opdracht als deze – het bouwen van de grootste zeesluis ter wereld – komt maar een keer in je leven voorbij. We waren te hongerig en namen te veel risico. Dat bleek een giftige cocktail.’

BAM-bestuursvoorzitter (ceo) Rob van Wingerden deed deze bekentenis in een beleggingsmagazine. Hij moest zich elke keer weer verdedigen tegen wat als een van de grootste miskleunen van de Nederlandse bouwsector van het vorige decennium wordt gezien: de nieuwe zeesluis bij IJmuiden. Het had het nieuwe huzarenstukje moeten worden van Nederlandse waterbouwkunde, een visitekaartje naar de rest van de wereld, zoals de Zuiderzee- en Deltawerken dat ooit waren. 

Maar het zou BAM uiteindelijk bijna 100 miljoen euro kosten. De andere helft van het verlies kwam voor rekening van Volker Wessels met wie dat megaproject was opgepakt. Ook bij vele andere projecten waren er tegenslagen sinds Van Wingerden de scepter was gaan zwaaien. Tot overmaat van ramp stortte in 2017 een in aanbouw zijnde parkeergarage bij vliegveld Eindhoven in.

Van Wingerden had zijn les toen allang geleerd. BAM weigerde vaker opdrachten waarvan de risico’s niet meer in verhouding stonden tot de marges. Een speciale commissie werd ingesteld om tegenvallers voor te zijn. BAM wilde niet meer zowel het ontwerp als de uitvoering voor zijn rekening nemen. Of er moest een escalatieclausule in het contract komen, zodat de prijs zou kunnen worden bijgesteld. 

De nieuwe voorzichtigheid liet zich al snel gelden. Vorig jaar schreef nog maar één bouwbedrijf in op de aanleg van een tolbrug en de verlenging van de A15 bij Nijmegen. Een buitenlands consortium moest worden ingeschakeld voor de verbreding van de A9 bij Amstelveen. ‘Als we de projecten op dezelfde manier moeten blijven doen zoals nu, doen we ze niet meer’, riep Van Wingerden in Cobouw. BAM en maritieme bouwmaatschappij Van Oord besloten vorig jaar een opdracht van 410 miljoen euro voor het knooppunt Hoevelaken weer in te leveren. Rijkswaterstaat mocht het opnieuw aanbesteden.

Hij had er graag nog een tijdje bestuursvoorzitter willen blijven om de resultaten daarvan te tonen. Maar de raad van commissarissen van BAM besloot anders. Er waren te veel brokken gemaakt, hoewel Van Wingerden daar zelf niet altijd schuldig aan was. Een groot deel van de opdrachten waren al door zijn voorganger Nico de Vries binnengehaald. De baas van het grootste bouwbedrijf van Nederland (omzet 7,2 miljard euro, 20 duizend werknemers) zal al over twee maanden – bij het einde van zijn benoemingstermijn – plaats moeten maken voor een ander. 

Van Wingerden heeft er dan als ceo zes tropenjaren op zitten bij BAM en eindigt met een nieuwe tegenslag: het stilvallen van de bouw door de pfas- en stikstofregels. ‘Rob heeft BAM geleid in turbulente tijden’, zegt Harrie Noy, voorzitter van de raad van commissarissen. ‘Hij had een heldere visie over wat nodig is om de toekomstige uitdagingen het hoofd te bieden.’ Van Wingerden hield de eer aan zichzelf en zei dat het een natuurlijk proces was om na zes jaar een nieuw topman te benoemen.

Van Wingerden studeerde civiele techniek in Delft. In 1988 begon hij Hollandsche Beton Groep (HBG) in Rijswijk. Toen was BAM – opgericht in 1869 in Groot-Ammers aan de Lek en wel al koninklijk - nog relatief een kleine partij. Maar door de overnames van de Verenigde Bedrijven Bredero, NBM Amstelland en HBG groeide Koninklijk BAM in tien jaar uit tot de grootste aannemer in Nederland. ‘We bouwen wegen, woningen, kantoren, scholen, universiteiten, winkelcentra, ziekenhuizen en zeesluizen: we kunnen een hele stad neerzetten. We realiseren alles wat mensen nodig hebben. Wie kan dat doen, als er geen grote bouwers meer zijn?’, klonk het toen Van Wingerden eind 2014 aantrad. Sinds die tijd doet BAM nog altijd grote projecten zoals de versterking van de Afsluitdijk, de Zalmhaven in Rotterdam met een van de grootste woontorens in Europa, Crossrail in Londen of de bouw van 380 studentenwoningen in Amsterdam-Noord. Alleen moeten de sommetjes wel kloppen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden