INTERVIEW

Van rare niche naar groene succesbank: Ewoud Goudswaard verlaat ASN

Toen hij in 2001 aantrad bij de ASN Bank was duurzaam bankieren een rare niche. Zestien jaar en een crisis verder vindt hij alom navolging, constateert Ewoud Goudswaard tevreden. 'Er is geen weg meer terug.'

Bezoekers van Festival Mundial in Tilburg, editie 2016, genieten van 'groen' vertier, gesponsord door de ASN Bank.Beeld Dolph Cantrijn / HH

Onder zijn leiding explodeerde het aantal klanten van 150.000 naar ruim 645.000. Het vermogen dat ze stalden bij de ASN Bank groeide zelfs nog harder: van 1,5 naar 13,6 miljard euro. Maar de grootste vooruitgang die scheidend directeur Ewoud Goudswaard de afgelopen zestien jaar meemaakte, zit hem in de maatschappelijke ommezwaai. 'Toen ik in 2001 begon, keken de grote banken een beetje meewarig naar ASN. Leuk hoor, zo'n duurzame bank, maar wij doen het echte werk. Dat is echt compleet veranderd.'

Hoe serieus zijn banken als ING en ABN Amro met hun duurzame voornemens? Of is dit een typisch geval van 'greenwashing'?

'Natuurlijk loop je het risico dat ze straks, als de crisis verder achter ons ligt, overgaan tot de orde van de dag. Maar ik geloof oprecht dat ze er serieus mee bezig zijn. Dat geldt ook voor ons eigen moederconcern, het voormalige SNS Reaal, tegenwoordig de Volksbank geheten. Dat heeft luid en duidelijk beloofd onze duurzame uitgangspunten over te nemen. Daar ben ik echt enorm trots op, zoiets was in 2001 ondenkbaar. En dan is er volgens mij ook geen weg meer terug.'

Ewoud GoudswaardBeeld anp

De Volksbank, en dus ook ASN, is nu nog in handen van de Nederlandse staat. Bent u niet bang dat een nieuwe, commerciële eigenaar straks het roer omgooit?

'Natuurlijk kunnen nieuwe aandeelhouders een andere koers gaan varen. Ik weet niet wat de toekomst ons brengt. Maar wat ik wel weet is dit: de ingeslagen, duurzame weg is de beste verdedigingswal tegen aandeelhouders die enkel uit zijn op snel gewin. Trouwens, dat zouden de klanten ook nooit accepteren. Dan zijn ze zo weg.'

Goudswaards ASN-avontuur begon met een wereldreis. Met zijn vrouw en zoon bezocht de toenmalige ING-bankier Australië, Nieuw-Zeeland en de Cookeilanden. Na terugkomst wist hij dat het anders moest. 'Ik wilde een baan die maatschappelijke meerwaarde had. Liefst bij een kleinere organisatie. Dat werd dus ASN.'

Sindsdien is het hard gegaan met de Haagse 'antigraaibank', ooit opgericht vanuit de vakbonden. Al was er ook tegenslag. 'SNS Reaal heeft de voorbije jaren een aantal keuzes gemaakt waar wij niet blij van werden', zegt Goudswaard voorzichtig.

CV

Ewoud Goudswaard (1958) begon zijn carrière als bankier bij ING. In 2001 werd hij directeur van ASN. Ook is hij onder meer penningmeester voor de Stichting Museumjaarkaart. Na ruim vijftien jaar neemt hij eind volgende maand afscheid van de duurzame bank. Wie zijn opvolger wordt, is nog niet bekend.

U doelt op de fatale overname van Bouwfonds in 2006, inclusief zijn giftige vastgoedleningen?

'Ja. Wij kregen tijdens de crisis steeds meer telefoontjes van verontruste klanten. 'Waarom zijn jullie nog onderdeel van deze club?' Dan legden wij uit dat dat ook grote voordelen heeft. Als ASN kunnen we gebruik maken van de technische en administratieve diensten van ons moederconcern. Maar eind 2012, kort voor de nationalisatie, was de hoeveelheid negatieve aandacht echt enorm geworden. We zagen toen veel spaargeld wegstromen.'

U kreeg ook steeds meer vragen van klanten over de miljardenleningen van ASN aan SNS, met particuliere hypotheken als onderpand.

'Het aan de ASN Bank toevertrouwde spaargeld was in vier crisisjaren heel hard gegroeid. Het aantal rekeninghouders verdubbelde. Wij moesten op zoek naar geschikte investeringen voor al die miljarden. Substantieel meer uitlenen aan onze klanten in de publieke sector - gezondheidszorg, woningbouwcorporaties, waterschappen - was niet mogelijk. Ook in de kredieten voor duurzame energie zat onvoldoende groei. Zo kwamen we bij de hypotheken uit. Aangezien ASN die op dat moment zelf niet aanbood, namen we oudere, particuliere SNS-hypotheken over.'

Dat doet ASN nog altijd. Met in totaal 5 miljard euro steekt u ruim eenderde van het beheerde vermogen in SNS-stenen. Dat is toch niet duurzaam?

'Waarom niet? Ik ben ervan overtuigd dat dat prima past in onze duurzame missie. Wonen is een mensenrecht.'

Is het in 2017 ook niet heel moeilijk geworden om nog genoeg groene beleggingen te vinden?

'Er zijn juist veel meer investeringen nodig! Maar inderdaad, ook grote banken, pensioenfondsen en andere investeerders stoppen de laatste jaren steeds meer geld in, bijvoorbeeld, windparken. De marges worden daardoor kleiner. Dat is voor ons als kleine speler soms lastig. Maar het betekent wel dat de kosten voor dit soort duurzame energieprojecten omlaag gaan. Fantastisch, toch? Als ik moet kiezen tussen een licht ongemak voor ASN en de vergroening van de economie, nou, dan weet ik het wel.'

Terug in hypotheken

ASN Bank wil weer de hypotheekmarkt op. De duurzame bank uit Den Haag werkt aan een nieuwe, groene hypotheek. 'Wij hebben meer dan 650.000 klanten, van wie een aanzienlijk deel huiseigenaar is', zegt scheidend directeur Ewoud Goudswaard. 'Op dit moment zijn we druk bezig met een duurzame hypotheek die bij hen past, maar die ook geschikt is voor andere huizenkopers.'

Tot begin deze eeuw bood ASN zelf hypotheken aan. Vanwege tegenvallende groeiperspectieven werd daar mee gestopt.

De nieuwe hypotheek wordt volgens Goudswaard geen kopie van de hypotheek van duurzame concurrent Triodos. Die biedt klanten meer korting op de hypotheekrente naarmate het energielabel beter is. Dat is gunstig bij nieuwbouwwoningen (die zijn al energiezuinig gebouwd), maar niet voor bewoners van oudere huizen.

ASN Bank mikt met zijn nieuwe hypotheken juist ook op huiseigenaren die, bijvoorbeeld, van hun extreem milieuonvriendelijke G-label een E-label willen maken. 'Wij willen niet alleen huizen financieren die al een prima energielabel hebben', zegt Goudswaard. 'Er is juist een hele grote slag te slaan bij de bestaande woningvoorraad.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden