ProfielRalph Hamers

Van nationale kop van Jut bij ING naar UBS-topman

Ralph Hamers stapt over van ING naar de Zwitserse zakenbank UBS. Hij trad in 2013 aan als jongste ING-bestuurder ooit met een goede reputatie. In de zeven jaar die hij doorbracht aan de top bij de enorme Nederlandse bank zou hij echter uitgroeien tot de nationale kop van Jut. 

Ralph Hamers (midden) schuift aan bij de hoorzitting van de commissie Financiën in de Tweede Kamer.Beeld Raymond rutting

Zo’n zeven jaar geleden, in oktober 2013, werd Hamers bestuursvoorzitter van wat toen nog de ING Groep was. De enorme bank-verzekeraar met 84 duizend werknemers en 1200 miljard euro aan vermogen was in de crisis met staatssteun gered en in ruil daarvoor zou het concern zich op moeten splitsen. Hamers was toen 46 jaar, de jongste ING-topman ooit. Hij stond bekend als integer en discreet, maar ook als iemand die niet te beroerd was om vijanden te maken. 

Binnen ING werd hij wel de BV Hamers Vooruit genoemd – iemand die opkwam voor de bank, maar zijn persoonlijke belangen niet veronachtzaamde. Dat bleek in 2018 toen hij onder vuur kwam te liggen nadat zijn salaris met 50 procent werd verhoogd, terwijl de klantentarieven net omhoog waren gegaan en de salarissen van het personeel net gematigd. Hamers werd de kop van Jut van Nederland.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

‘Hammer’

Ralph Hamers werd geboren in Simpelveld in het zuiden van Limburg. Zijn vader werkte er in de staatsmijnen. Hamers studeerde econometrie in Tilburg, deed daar de bijnaam ‘Hammer’ op en ging aan de slag als logistiek manager bij General Motors. Na een blauwe maandag in de accountancy ging hij in 1989 bij ABN Amro aan de slag. 

Twee jaar later vertrok hij naar ING, dat net tot stand was gekomen door een fusie van NMB Postbank en Nationale-Nederlanden. De ‘Hammer’ ging aan de slag bij de ‘structured finance divisie’ van de bank, een afdeling die leningen verschaft aan grote internationaal opererende bedrijven. In 1997 werd hij hoofd risicomanagement, waarna hij zes jaar een functie vervulde als landenmanager van ING Roemenië. In 2005 werd hij hoofd van de Nederlandse bankdivisie. Hamers liet toen al zien het boetekleed aan te kunnen trekken. 

Nadat bleek dat 25 duizend zakelijke klanten zes jaar lang te veel hadden betaald door een fout in het betalingssysteem, maakte hij publiekelijk zijn excuses: ‘Het spijt ons zeer dat we onze klanten onbedoeld te veel hebben laten betalen.’ Voor zijn managers was hij keihard en rekende hen publiekelijk af op hun prestaties. Zo reikte hij op managementbijeenkomsten een rode lantaarn uit aan de manager van de slechtst presterende regio.

ING uit het dal

Na een intermezzo van twee jaar bij ING België werd Hamers in 2013 toch tamelijk verrassend de nieuwe topman. Voortvarend pakte hij de opdeling van ING in een aparte bank en verzekeraar NN Group aan en in recordtijd loste hij de staatsleningen af. ING kroop uit een diep dal onder zijn leiding, zowel in Nederland als over de grens.

In totaal zag de bank het aantal klanten wereldwijd stijgen tot 38 miljoen en in 2017 maakte de bank weer een winst van 5 miljard euro. Hamers’ doel was de bankenpoot laten uitgroeien tot een wereldwijd merk à la Starbucks of Tesla en hij leek goed op weg.

Ralph Hamers (midden).Beeld ANP

In 2018 verspeelde hij echter veel van zijn opgebouwde krediet. Vooral in Nederland. Zijn salaris werd met 50 procent verhoogd van 2 miljoen naar 3 miljoen euro, waardoor hij in de media als een schaamteloze graaier werd afgeschilderd. 

Vlak daarna werd bekend dat de bank een boete had moeten betalen van 775 miljoen euro wegens witwassen. Publicist Joris Luyendijk stelde dat Hamers óf crimineel is (als hij wel wist van het witwassen), óf incompetent (als hij het niet wist). Het was echter niet Hamers’ zijn hoofd dat rolde, maar dat van zijn tweede man Koos Timmermans. ‘Net zoals de bank is hij too big to fail’ werd in de wandelgangen gezegd. 

Inschattingsfout

Minister Hoekstra van Financiën maakte bekend dat ING niet langer de huisbankier van de staat zou zijn. Hamers moest spitsroeden lopen in de Tweede Kamer en ging diep door het stof. ‘Er zijn dingen fout gegaan. Dat had nooit mogen gebeuren. Het is heel erg. Dit raakt iedere medewerker, dit raakt ook mij. De beslissing van de commissarissen om mij een loonsverhoging te geven was een inschattingsfout. Wij werken aan verbetering en ik ben ermee bezig, iedere dag’, zo verdedigde hij zich. 

Maar er was niet alleen maatschappelijke verontwaardiging. Ook aandeelhouders waren woedend. Een meerderheid van 62,5 procent van hen stemde op de algemene aandeelhoudersvergadering tegen het verlenen van décharge aan het bestuur, hetgeen tamelijk uniek was in de geschiedenis van corporate Nederland. Ook zouden tienduizenden trouwe ING-klanten uit protest zijn overgestapt naar andere banken. 

Vlak daarna staken geruchten de kop op dat ING zou samengaan met de Duitse Commerzbank die in zwaar weer verkeerde, en het hoofdkantoor naar Duitsland zou willen verplaatsen. Hamers had er hier geen zin meer in. Nu blijkt het Zwitserland te worden in plaats van Duitsland. Of Zürich in plaats van Frankfurt. Daar zijn salarissen van vier keer 3 miljoen euro niet ongewoon.

Een bank die te graag voorop wilde lopen.

Het ING van Ralph Hamers wil geen bank zijn, maar een tech-bedrijf à la Apple: hip, innovatief, creatief en extreem winstgevend. Voor die droom moest alles wijken. Het leidde tot een voor Nederland ongekend hoge boete.

ING onder vuur na forse loonsverhoging topman Ralph Hamers

Hamers zou meer dan 3 miljoen euro gaan verdienen.

In 2013 stelde ING Hamers aan als CEO

Dit schreven we destijds over de nieuwe topman.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden