Van master handshaker tot chief chatter: vacatures zijn steeds vaker in het Engels

Het rukt nog altijd op: Engels als voertaal voor functienamen. In de ict-sector kom je nauwelijks nog Nederlands tegen. Dus wil je opvallen met je vacature: spreek je moerstaal!

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Een warenhuis zocht laatst een sales advisor. Voor de vacature koos het deze chique vertaling van 'verkoopmedewerker', want de Nederlandse functienaam klonk te gewoon. Dat vond een ander bedrijf ook toen het een filiaalhouder zocht. Studio manager stond veel moderner. Al weten sollicitanten vaak niet wat Engelstalige functietitels betekenen, werkgevers houden er graag aan vast. De interessant klinkende namen verhogen de status van de functie en het bedrijf.

Dikdoenerij, zegt Nicol Tadema, schrijver van het boek Werven met woorden (2016). Haar bureau Voor Tekst adviseert over arbeidsmarktcommunicatie en schrijft vacatureteksten voor klanten als KLM, de Politie en KWF Kankerbestrijding. Tadema ergert zich aan de stortvloed aan Engelse functienamen, die vaak alleen maar bedoeld zijn om indruk te maken.

'Ik zie het de laatste tijd vaak misgaan', zegt ze. 'Dan lees ik een functietitel die de lading niet dekt of vragen oproept. Wat is een license dinosaur trainer bijvoorbeeld? En waarom heet een department service sales manager niet gewoon afdelingsmanager?'

'Dik doen'

'Voor mij staat voorop: spreek de taal van je doelgroep. Als die dik wil doen, doe dan dik mee. In de it-wereld scoort een developer nu eenmaal hoger dan 'ontwikkelaar'. Kies dan de Engelse term. Maar als je weet dat jouw doelgroep zichzelf it-medewerker noemt, ga dan niet pronken met een functienaam als software quality officer.'

Cartoonisten en columnisten maken er grappen over, taalpuristen ergeren zich groen en geel. Maar het is onontkoombaar: er komen steeds meer Engelstalige functietitels bij. Robert van El van de website NationaleBeroepengids.nl, merkt het ook. Bij de lancering in 2010 telde zijn banenoverzicht nog vijfhonderd functietitels met een beschrijving, salarisindicatie, opleidingen en soms ook vacatures. Nu zijn dat er ruim 2.500. Van de nieuwe beroepen die er in hoog tempo bijkomen, heeft 80 procent een Engelse functienaam.

Daar zitten de digital developer bij, maar ook de data scientist en de e-sporter - iemand die op de computer meedoet aan competities. 'De 15- tot 30-jarigen die onze site het meest raadplegen, zijn op zoek naar een baan die bij hen past', zegt Van El. 'Bij al die Engelse namen kunnen ze wel een verklarende woordenlijst gebruiken.' Volgens hem komen imponerende functienamen het meest voor in de it-sector.

Recruiter Rob van Elburg kan dat bevestigen. Hij heeft er als banenbemiddelaar dagelijks mee te maken. Vakgenoten riepen de eigenaar van het bureau Rave-cruitment in Amsterdam in 2014 uit tot invloedrijkste bemiddelaar van Nederland en vorig jaar haalde hij de topvijf van carrièreplatform Intermediair. Van Elburg zou ook internationaal wervings- en selectieadviseur kunnen heten, maar die term vindt hij ouderwets. 'Op LinkedIn ben ik global it-recruiter, omdat ik daarmee het best uitdraag wat ik doe. Al noem ik mezelf ook weleens 24/7 talententovenaar.'

In het Engels kom je verder, weet Van Elburg. Het is de voertaal in de it-wereld. 'Nu er een tekort aan personeel is, proberen bedrijven ook internationaal te werven. De sector loopt op meer gebieden voorop. It is ook al verder met nieuwe werkvormen, thuiswerken en het vinden van de balans tussen privé en werk.'

Nuttig of overdreven?

Een opvallende trend vindt de talentenjager dat veel functietitels dezelfde betekenis hebben. Een developer is bijvoorbeeld ook een engineer. Die wirwar aan benamingen heeft computerprogrammeurs op een idee gebracht. 'Om goed te kunnen zoeken, komen er nu geavanceerde programma's op de markt. Als recruiter kun je daarmee algoritmen inzetten die functietitels met elkaar verbinden. Je moet er wel flink voor betalen.'

Een gratis advies om uit de namenjungle te komen, geeft vacaturetekst-expert Nicol Tadema. Sollicitanten en bedrijven kunnen bij Google Trends zoeken naar gangbaarste functienamen. De term 'verkoopmedewerker' wint het daar van de sales advisor. Tadema is blij dat de online vacaturesite Google for Jobs de herkenbaarheid wil verbeteren. De nieuwe dienst voor banenzoekers - nog niet gelanceerd in Nederland - is streng voor bedrijven: geen gepimpte functienamen. 'Ook Google zegt dus: spreek liever de taal van je doelgroep.'

Gevraagd: chief chatter

Even testen wat deze Engelse functietitels betekenen?
• Een master handshaker is een receptionist.
• Een digital overlord is de baas van een website.
• Een chief chatter is de baas van een callcenter.
• Een lead advisor is een meewerkende leidinggevende die let op de klantenservice.
• Een growth hacker is een online marketingspecialist.
• Een longevity coach is gespecialiseerd in lifestyle, gezondheid en beweging.
• Een master of organized chaos is een projectmanager.
Bronnen: Nationaleberoepengids.nl, boek Werven met woorden, Adformatie

Frank van Meurs doet al jaren onderzoek naar het gebruik van Engelse functienamen. De universitair docent bij de opleiding communicatie- en informatiewetenschappen van de Radboud Universiteit in Nijmegen leest in wetenschappelijke literatuur vaak dat ze interessanter klinken of meer status geven. Bij navraag hoort hij dat argument nauwelijks, al kan hij zich voorstellen dat bedrijven dat niet gauw zullen toegeven. 'We willen indruk maken', is natuurlijk geen sociaal wenselijk antwoord.

Bedrijven geven als verklaring voor het gebruik van Engelse functietitels: ze zijn gangbaarder dan de Nederlandse versie. Als ondernemingen in een internationale omgeving opereren, willen ze een grotere doelgroep bereiken. Soms zijn de Engelse termen ook sekseneutraler. Een voorbeeld is sales manager in plaats van verkoopleider.

Helikopterblik

Van Meurs legde een onderzoeksgroep vijf functietitels voor. De ondervraagden beoordeelden een financial analyst niet anders dan een financieel analist. Maar van een sales engineer dacht de meerderheid wel dat hij meer zou verdienen dan een technisch verkoper. 'Waarschijnlijk komt dat door de associatie met het woord ingenieur.'

Voor het argument dat Engelse functietitels meer opvallen, vindt Van Meurs geen bewijs. Hij zou bijna zeggen: integendeel. De universitair docent kwam twee vacatureteksten tegen waarin geen woord Engels voorkwam. Een zorginstelling en een woningbouwvereniging hadden alle termen vernederlandst.

'Ik las zelfs het woord helikopterblik. Toen ik vroeg waarom Engelse termen waren gemeden, was het antwoord: 'We dachten: doe maar gewoon'. Het grappige was dat ze daardoor juist extra opvielen.'

Filiaalhouder of studio manager - hoe achterhaalt een bedrijf wat de functietitel van een vacature moet worden? 'Vraag jezelf af wat bovenaan het cv van je droomkandidaat staat', adviseert Nicol Tadema. 'Dik of dun, dat is de juiste functienaam.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden