Column

Van krantenjongens naar bezorgopa's

Waarom 80-jarigen de krant bezorgen.

Reijco van de Pol (68) krijgt één euro fietsvergoeding per dag.

Krantenjongens bestaan niet meer. Het zijn bezorgopa's geworden. De loods waarin ze hun fietstassen vullen, is nog ingepakt door de nacht, en door een kleverige wintermist. 03.15 uur, het is code geel. Ze dragen regenpakken en mijnwerkerslampen en klemmen spikes onder hun schoenen - die heeft Helma voor ze gekocht, de depothouder, die wil niet dat ze uitglijden. Reijco, Augustinus, Leo, Rein: te belangrijk.

De stand van het land is af te lezen aan de krantenbezorger. Het zijn allemaal senioren geworden die werken in de schemer van de flexmaatschappij. 'Dus geen geld bij ziekte en vrije dagen', schreef Reijco in een mailtje, en of ik langs kom om dat eens te bekijken. Want bezorgers zijn onzichtbare mensen - wie kranten leest of maakt, heeft meestal geen idee.

Mijnwerkerslamp

Leo Teunissen is als eerste binnen. Hij is net 65. Aan een hoge tafel telt hij zijn exemplaren na: 126 Gelderlanders, achttien Volkskranten, zeven Telegraafs. Hij is kilo's afgevallen in de maand dat hij nu bezorgt, staat elke dag om 02.30 uur op, 'je moet iets te doen hebben hè', zegt hij eerst, en daarna: 'het is ook om de bijverdienste.' Leo was administratief medewerker; na zijn pensioen ging hij er 300 euro op achteruit. Precies dat verdient hij nu met bezorgen, zes vroege ochtenden in de week. In de winter. Hij vult zijn tassen, zet zijn mijnwerkerslamp op en vertrekt, 'nou ja, het is in elk geval lekker rustig op straat.'

Maar Leo is dus niet de oudste hier. Augustinus, hoe oud ben jij? 'Tachtig.' En Rein dan? 'Eenentachtig.' Rein van Ewijk was timmerman. Twintig jaar geleden geopereerd aan kanker en de dokter zei: blijf bewegen. Vandaar. Rein staat elke ochtend op om 01.15 uur. Hij draagt een signaalgeel hesje en een pet met een ledlampje in de klep. 'Zonder lampje zie je niks.' Hij doet zijn wijk met de auto. Dat scheelt. Maar het duurt wel langer.

Vroeger, zegt Wilfred, die dit echt al heel lang doet, 'had je van krantenjongen tot miljonair. Nu eindig je als krantenjongen.'

Nulurencontractjes

De bezorgers hebben een 'Overeenkomst van Opdracht' met Helma Verploegen, die de 31 wijken van dit kavel beheert: Beuningen en omstreken. 'Het is vaak een aanvulling op hun AOW, en ze hebben gelijk een gratis krantje.' Ze hebben geluk met Helma, want die is energiek en zuinig op haar mensen en ze zorgt dat er in het depot altijd koffie staat. Met koekjes. De spikes en de mijnwerkerslampen kocht ze van haar eigen geld.

Ze schreef een stukje voor de lokale krant waarin ze de mensen oproept hun stoep van sneeuw en ijs te ontdoen, want oude botten zijn breekbaar, maar het stukje werd niet eens geplaatst. 'Ik heb moeite met die mentaliteit.' Ook dat is de stand van het land. Ja, zegt Helma, 'de politiek gaat dingen aanpakken', maar ze ziet veel mensen zonder vastigheid. Ook bij de supermarkt, waar loondienst plaatsmaakt voor dunne nulurencontractjes. 'Vroeger had je een huwelijk en een baan. Tegenwoordig is het allebei niet meer.'

Helma Verploegen (52) is beheerder van 31 krantenwijken.

Ze is 52 en alleenstaande moeder, haar kinderen van 14 en 15 slapen als zij werkt. Het is dichtbij. Het kan. Maar ideaal is anders. 'Gelukkig ben ik nog sociaal verzekerd.'

Aan een tafel verderop maakt Augustinus Suripatty zich klaar - tachtig jaar dus, maar nog zo soepel als een turner. Werkte bij Philips, met warmtegeleiders. 'Ik wil in beweging blijven', zegt hij, 'en het is ook hersengymnastiek.' Zes verschillende kranten naar 140 adressen, dat is opletten.

Herverkaveling

Maar het verdient dus steeds minder, zegt Reijco. Door de 'herverkaveling' zijn de wijken groter geworden. Het bezorgen van alle kranten tegelijk is een puzzel. En in de winternacht duurt alles langer.

Reijco van de Pol is 68. Vervroegd uitgetreden als leraar natuurkunde aan een middelbare school in Oss. De verdiensten, zegt hij, zijn lastig te berekenen: er is een startbedrag en dan drie cent per afgeleverde krant, en drie erbij als er bijlagen worden ingestoken, en er is één euro fietsvergoeding per dag. Het hangt ervan af hoe snel je fietst, en hij fietst snel, maar dan brengt zijn wijk toch wel 8 euro bruto op per uur. Inclusief de kwaliteitsvergoeding die je krijgt bij minder dan drie klachten in de week. 'Een tijd geleden nog kreeg je 12.'

Maar goed. Je kunt ook post bezorgen voor Sandd, dat levert bruto 5 euro op per uur. Voor een 68-jarige. 'Dat vind ik idioot. Ik wil niet het gevoel krijgen dat ik word uitgebuit.'

Dan stuwadoort hij zijn fietstas volgens zijn eigen systeem, 'je moet de juiste kranten blindelings kunnen pakken', en weg is-ie, het donker in, zijn fietslamp een dunne ijsregen reflecterend.

Reageren? t.heijmans@volkskrant.nl

Leo Teunissen (65) staat elke ochtend om 02.30 uur op.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden