Van jouw plastic flessen worden afvalemmers gemaakt

De helft van het verpakkingsmateriaal wordt al ingezameld. Wat gebeurt er daarna met onze tomatenschaaltjes en plastic flessen? De verslaggever volgt het spoor van zijn eigen afval.

Beeld Han Hoogerbrugge

Tot voor een jaar geleden moesten we bij ons thuis in Amsterdam-West nog een eindje fietsen om hergebruik mogelijk te maken van onze frisdrankflesjes, wegwerptasjes en in toenemende mate ook allerlei schaaltjes. We letten best op met verpakkingen, maar wat sluipt er allemaal ongemerkt binnen. Wekelijks legen we een kleine boodschappentas met plastic.

Dat fietsen werd een wandeling naar een grote container enkele straten verderop en kijk nou eens; pal voor de deur staat sinds de zomer een container met een oranje kleur waarin we al onze plastic verpakkingen kunnen dumpen. Zelfs de drankenkartons mogen erbij, want in steeds meer gemeenten zijn drankpakken - en soms zelfs blikjes - welkom in de plasticbak.

De inzameling van verpakkingsafval verloopt voortvarend, zelfs in een stad als Amsterdam. In Nederland wordt de helft van het kunststof afval ingezameld en over twee jaar zal dat 55 tot 60 procent zijn, is de schatting. Al dit afval wordt via gemeentelijke verzamelstations op transport gezet, meestal naar Rotterdam.

Daar wordt het materiaal bij afvalmultinational SUEZ (voorheen SITA) gescheiden in fracties, met behulp van een intrigerend stelsel van windshifters (stofzuigers), zeven en scheidingsapparatuur met infraroodlicht.

Lage olieprijs

Afvalverwerkingsbedrijf Omrin (Fries voor 'hergebruik') in Leeuwarden doet proeven samen met Philips, zegt directeur John Vernooij.'We onderzoeken of we een hergebruikte fractie van PE van jouw shampooflacon (PE-plastic) en de doppen ervan (PP-plastic) kunnen hergebruiken in huishoudelijke apparaten, zoals de Senseo of de stofzuiger. Het is nog nooit vertoond dat daarvoor afvalplastic wordt gebruikt.'

Vernooij meldt ook de alle Kliko-bakken in Friesland voortaan uit hergebruikt plastic bestaan. De eerste worden op dit moment in Leeuwarden uitgereikt. Er zijn zelfs lantaarnpalen van gerecycled plastic. 'Het jaarlijkse afval van drie Friese huishoudens is genoeg voor één lantaarnpaal.'

Er hangt wel een schaduw boven het succes van het kunststofhergebruik: de lage olieprijs stimuleert het gebruik van tweedehands kunststoffen niet. Steeghs van SUEZ: 'De overheid zou best met belastingen en geboden het hergebruik verder kunnen bevorderen.'

Drankenkartons

Veel consumenten zal het zijn ontgaan, maar het is technisch geen probleem meer dat daar blikjes en drankenkartons tussen zitten. Ook de dop mag gerust op de fles zitten, zegt Geert Steeghs van SUEZ. Een magneet trekt het metaal eruit en een zogenoemde wervelstroommagneet doet hetzelfde met aluminium. Een speciale infraroodscheider ontfermt zich over de drankenkartons. 'Die moeten wel leeg zijn, want anders zijn ze te zwaar.'

Campina levert tegenwoordig een slimme verpakking die door handig vouwen ook de laatste yoghurtresten uit het pak benut. De drankenkartons worden in Duitsland voor 100 procent hergebruikt; aan een fabriek in Nederland wordt gewerkt.

Tegenwoordig kan de nieuwe generatie infraroodscheiders ook zwart plastic herkennen, al is SITA geen voorstander van zwart. Het vergt meer werk. 'Daarom is het fijn dat Robijn Black Velvet niet meer in een zwarte fles zit.'

Het goed recyclebare petplastic kan zelfs in twee fracties worden gescheiden. 'Flessen-pet kent een wat andere samenstelling dan de pet-schaaltjes van de cherrytomaatjes', zegt Steeghs. Die scheiding is belangrijk omdat de petschaaltjes het hergebruik in petflessen frustreren. Dankzij die extra scheiding kan in Nederland nu 28 procent van een nieuw petflesje uit oud pet bestaan. Een Europees record.

Veel plastic vindt ook zijn weg naar de auto-industrie in dashboards, bumpers en strips. Het rendement is hoog, verzekert de afvalman. 90 procent wordt opnieuw gebruikt, 10 procent is te vervuild en moet naar de afvalverbranding.

Een van de afnemers van de huishoudelijke folies en tasjes is Lankhorst Engineered Products in Sneek. Lankhorst werd ooit wereldberoemd in Nederland met plastic bermpaal-tjes, maar grossiert tegenwoordig in een scala producten als plastic bodemrasters, steigers, straatmeubilair en damwanden.

Het spiksplinternieuwe topproduct: spoorwegbielsen voor rails van trein en metro. 'In Zaandam en Amsterdam hebben we ze voor ProRail en het GVB toegepast in bruggen en fly-overs', meldt Stefan Hofman, new business manager.

En wat blijkt? 'De dwarsliggers van plastic tasjes zijn niet alleen lichter en gaan vijf keer zo lang mee als hout, ze dempen ook het geluid van de wagons beter', zegt hij. De dunne folies, mede afkomstig van afgedankt landbouwplastic, worden gewassen en geperst en tot lange spaghettislierten getrokken, waarna ze in brokjes worden gehakt. Die korrels worden in mallen gebracht en verhit waarna de spoorbielzen ontstaan.

Het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken probeert tal van branches en ketens op dunnere, slimmere verpakkingen te brengen waarin steeds meer gerecycled materiaal is terug te vinden. Ook de Curver-boxen, afvalemmers en kratten die we bij huishoudzaken als Blokker kopen, bestaan voor een steeds groter deel uit hergebruikt plastic.

Kijk maar, zegt Hester Klein Lankhorst van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. 'Er staat zelfs het logo van het plastic heroes-mannetje op.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden