De ondernemingStartblock

Van de vrachtwagen getakeld, sleutel in de voordeur en wonen maar

Voor het snel groeiende aantal huishoudens van een- of twee personen heeft het Emmeloordse bedrijf Startblock een handzame oplossing. Een houten woondoos van drie verdiepingen die je met één beweging op een dieplader takelt.  

Startblock-oprichter Jeroen Oost.Beeld Sabine van Wechem

In geen enkel land is woningbouw zo tot kunst verheven als in Nederland, zegt Jeroen Oost (38) van Startblock in Emmeloord. Van de tekentafels van architecten dwarrelen steeds nieuwe ontwerpen en bouwconcepten. Je haalt je dus elke keer een heel circus op de hals van stempeltjes halen bij allerlei commissies en ambtenaren, weet hij als projectontwikkelaar en zoon van een aannemer. ‘Daarmee ben je zo jaren verder. Zo komen we nooit aan de 900 duizend woningen die Nederland er in 2030 bij wil hebben.’

Op industrieterrein Nagelerweg in Emmeloord hebben ze het over een andere boeg gegooid. Voor de deur staat de oplossing al klaar wat Startblock betreft: een grotendeels houten doos van 5 meter breed, 4 meter diep en 9 meter hoog. De woning heeft drie verdiepingen, met op de begane grond een hal en woonkeuken, op de eerste etage een zitkamer en wc en op de tweede etage een slaapkamer, douche en wastafel. De gevel is afgewerkt met steenstrips en heeft kozijnen van hergebruikt kunststof en driedubbel isolatieglas.

Rug tegen rug

Ontworpen vanuit beperkingen, vertelt Oost. Ten eerste: de woning moet passen binnen de lijnen van bestaande bouw. Breek vijf eengezinswoningen uit de jaren vijftig af en je plaatst er twaalf Startblocks voor terug. Rug tegen rug, zij tegen zij. De doelgroep: het snel groeiende aantal huishoudens van een- of twee personen.

De tweede beperking: de woning mag niet groter zijn dan voor transport in één keer. De transportondernemer verder op het industrieterrein heeft meegekeken. De woondoos is zo ontworpen dat hij in één keer op een dieplader past.

Transport in één keer? Ja, want de woning wordt gemaakt in de fabriekshal in Emmeloord. En afgemaakt, dus inclusief keuken, vaatwasser, douche, wastafel, elektra, verwarming en vloerbedekking. Zo wordt het huis dan naar locatie gereden en in één keer op de fundering geplaatst. Geen stukadoor of schilder meer nodig, gewoon sleutel in de voordeur, spullen naar binnen en wonen.

In heel Nederland wordt gezocht naar manieren om de woningbouw te vereenvoudigen. Woningfabrieken moeten er komen, waar in hoog tempo en hoge aantallen goedkope woningen kunnen worden gemaakt. In Emmeloord kwamen ze knutselend met een eigen oplossing: een woning die in één keer kan worden geplaatst. En die bovendien door het gebruik van hout zo duurzaam mogelijk is.

Fijn timmerwerk

Het bedrijf werd een jaar geleden officieel opgericht door woningbouwer OVT Ontwikkeling, 1op1 architectuur en Stijlvolhout, een bedrijf in fijn timmerwerk. Van de acht partners van die bedrijven komen er zes van Urk en twee uit de Noordoostpolder, de polder die aan het voormalige visserseiland werd geklonken na de afsluiting van de Zuiderzee.

Is Startblock daarmee een bedrijf uit Urk? Of een bedrijf uit vestigingsplaats Emmeloord, tien kilometer verderop? Ontwikkelaar Jeroen Oost, zelf een Urker, kiest voor een derde optie: ‘We zijn een bedrijf uit de Noordoostpolder, met een poldermentaliteit. Iedere boer in de polder helpt zijn buurman. Voorspoed voor hem is voorspoed voor jou. Samenwerken dus. Urkers zijn zakelijk gezien meer op zichzelf vanuit de visserij. Heb je een goede visplek gevonden, dan houdt je die voor jezelf.’

De beoogde klanten zijn corporaties die hun wijken grootschalig moeten renoveren of verduurzamen. ‘Dat is enorm duur en dan zit je vaak nog steeds met datzelfde rijtje eengezinswoningen, terwijl je steeds meer kleine huishoudens een sociale huurwoning zou willen bieden. Voor een vergelijkbaar bedrag kun je je aantal woningen flink uitbreiden.’ Ook beleggers en ontwikkelaars behoren tot de doelgroep: ‘Met deze woningen kun je zelfs sociale huur nog net rendabel maken.’

Beeld Sabine van Wechem

De Startblockwoning kost tussen de 95 duizend en 105 duizend euro, afhankelijk van de gekozen afwerkopties. Dat is inclusief fundering en plaatsing en exclusief grond en btw. De koper heeft beperkte keuze in de afwerking van de gevel met steenstrips, in kleur en materiaal. Een inbouwkast kan ook nog. Maar veel meer opties zijn er niet. ‘We willen een product dat zo standaard mogelijk is, net als in de auto-industrie. Hoe minder opties, hoe minder voorraadbeheer, hoe minder vertraging in de productie. ’

Eerste woning in oktober

Dit jaar moeten er veertig Startblockwoningen worden geplaatst, vertelt Oost. De eerste acht Startblock-woningen hadden er in mei al moeten staan, in Marknesse, eveneens in de Noordoostpolder. De coronacrisis gooide roet in het eten. Het wordt nu oktober, met dank aan een Corona Overbruggingslening (COL). 

In het najaar moeten zo’n 25 medewerkers aan de slag zijn. Tot de afnemers behoren een projectontwikkelaar (24 woningen), een corporatie in Ridderkerk (30) en een belegger die 38 woningen laat plaatsen op een tijdelijke locatie. ‘We gaan uit van permanente plaatsing, maar uiteindelijk kun je ze weer oppakken.’

Van binnen oogt de modelwoning als een Scandinavische blokhut, met veel daglicht door de grote ramen. De houten wanden zijn gelakt, maar kunnen ook wit worden geschilderd. De woning bestaat bijna geheel uit zogenoemde CLT-panelen die zijn opgebouwd uit kruislings verlijmde massief houten planken. Die hebben een stevigheid en stijfheid die het mogelijk maken om de woning op zijn kant te leggen voor transport.

Het is ook nog eens goed materiaal om zuinig mee te werken. Verkoopdirecteur Tony Mol wijst op een deuropening. De leverancier van de CLT-panelen freest die gaten er alvast in. Hij doet dat zo precies, dat er geen kozijn meer in hoeft, de deur meteen kan worden afgehangen. 

‘Dat scheelt ons niet alleen tweeënhalf uur voor het maken van een kozijn, je hebt ook minder hout nodig. Zo kun je de productie optimaliseren, zowel economisch als in duurzaamheid. Dat maakt mij zo enthousiast over gestandaardiseerde woningbouw.’

Bedrijf: Startblock woningbouw

Waar: Emmeloord

Sinds: juli 2019

Aantal vaste werknemers: 2,5 fte

Jaaromzet 2020 (verwacht): 4 miljoen euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden