Reportageoverplaatsing flexwerkers

Van biertjes tappen naar boodschappen inpakken: flexwerkers staan nu in distributiecentra

Flexwerkers en zzp’ers die normaal in de horeca werken zitten opeens zonder baan, terwijl supermarkten overuren draaien. Uitzendbureaus proberen hun personeel over te plaatsen: ‘Horecamedewerkers zijn gewend hun handen uit de mouwen te steken.’

Personeel Picnic vult de kratten en dozen voor haar online klanten, alles wordt dubbel gescand. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Normaal gesproken had Laura Muskens deze week in het Gelredome biertjes getapt voor duizenden feestvierders die van links naar rechts springen tijdens het concert van feestact Snollebollekes. Vanwege de corona-uitbraak ging niet alleen het concert niet door, maar vielen alle klussen van de 19-jarige horeca-uitzendkracht weg. Niet voor lang: net als veel collega’s is ze inmiddels hard aan het werk in een distributiecentrum.

De festivals, voetbalwedstrijden, concerten en congressen waar het horecapersoneel van uitzendbureau Mise en Place tapt, bedient en kookt, zijn afgezegd en uitgesteld. Het uitzendbureau laat weten er alles aan te doen om het personeel nu op plekken neer te zetten waar men handen tekortkomt. Zo staan de uitzendkrachten vakken te vullen in de Jumbo en de Aldi, staan ze in distributiecentra van onder andere Coolblue en Picnic en verzorgen ze het deurbeleid voor verschillende supermarkten.

‘Zij hadden mensen zonder werk en wij hadden mensen nodig’, vertelt Picnic-oprichter Michiel Muller. Inmiddels zijn er meer dan tweehonderd horecamedewerkers van Mise en Place versneld ingewerkt om bij te springen in de distributiecentra van de onlinesupermarkt, want daar is het ongekend druk. En dat bevalt goed van beide kanten, vertelt Muller. ‘Mensen die in de horeca werken zijn gewend hun handen uit de mouwen te steken. Ze willen bezig zijn en natuurlijk gewoon geld verdienen.’ 

Ook Muskens is blij dat ze weer aan de slag kan. ‘Toen de maatregelen werden afgekondigd was het gelijk paniek in de WhatsAppgroep. Al snel belde m’n baas om te laten weten dat ze ander werk voor ons probeerden te zoeken.’ En die mogelijkheid heeft ze met beide handen aangepakt. ‘Opeens was m’n hele week leeg, geen werk, geen sporten. Dat gaat toch vervelen.’

Na een korte training begon Muskens met het verzamelen van boodschappen in het distributiecentrum van Picnic in Utrecht. Hoewel ze de horeca wel mist, bevalt het werk haar goed. ‘Ik heb twee zusjes en vroeger speelden we vaak winkeltje. Dat is dit eigenlijk, maar dan in het groot.’ Muskens lacht: ‘Toen droomden we van dit soort scanners en elektrische karren.’

De arbeidsmarkt voelt de coronacrisis in alle geledingen, maar de onzekerheid is groot voor de twee miljoen flexibele werknemers en 1,1 miljoen zzp’ers die ons land telt. Sectoren waar veel flexwerk is, zoals horeca en de culturele sector, liggen door de maatregelen nagenoeg stil.

De regering heeft een ongekend pakket een steunmaatregelen afgekondigd, ook voor deze werkenden. Zo komt er voor zzp’ers een versoepeling van de bijstand voor zelfstandigen (Bbz). Alle zzp’ers kunnen voor een periode van drie maanden een aanvulling krijgen op hun inkomen tot het sociaal minimumloon. Anders dan de huidige Bbz hoeft dit bedrag niet te worden terugbetaald. 

Flexwerkers met tijdelijke- en oproepcontracten vallen, net als werknemers met een vast contract, onder de Noodmaatregel Overbrugging ten behoeve van behoud van Werkgelegenheid (NOW). Hun loon wordt tot 90 procent doorbetaald door de overheid, als het bedrijf waar ze voor werken een omzetverlies van minimaal 20 procent verwacht.

Uitzendbureaus proberen zoveel mogelijk de uitzendkrachten op andere plekken aan het werk te krijgen, maar volgens de branchevereniging voor uitzendondernemingen ABU gaat dat niet voor iedereen lukken. Voor uitzendkrachten ligt het aan het soort overeenkomst of ze doorbetaald worden of de overeenkomst wordt beëindigd. In het laatste geval rest de WW, maar ook daar zijn voorwaarden aan verbonden.

De regeling zorgt nog voor veel onduidelijkheid, ziet horecaondernemer en marketingspecialist Thomas de Groot. Samen met Bas Hermers, directeur van uitzendbureau Synergie International Recruitment begon hij het platform NL Mobiliseert, om flexwerkers en zzp’ers zonder werk te koppelen aan ondernemers die juist nu handjes nodig hebben.

De Groot kreeg gelijk veel aanmeldingen, maar flexwerkers bleken vooral nog met veel vragen te zitten over de huidige situatie. ‘De regeling van de overheid is voor veel mensen nog onduidelijk. Ze willen wel werken, maar niet als dat betekent dat ze daardoor een mogelijke vergoeding mislopen.’

Behalve officiële platformen worden ook persoonlijke oproepjes op sociale media gedaan voor personeel. Castingdirector André Sjouerman zag hoe programma’s en films werden afgezegd, waardoor acteurs hun werk en inkomsten zijn kwijtgeraakt. En dat terwijl een bevriende supermarktmanager juist te maken had met ongekende drukte en ziekmeldingen. Daarom riep hij de zzp’ers in zijn netwerk op om bij te springen in de supermarkt. Inmiddels heeft Sjouerman een lijst met negentig werkloze artiesten overhandigd aan de supermarktmanager, die desgevraagd laat weten het voorlopig nog met eigen personeel te redden.

‘Het is niet erg sexy werk, maar het is noodzakelijk’, schreef Sjouerman op Facebook. ‘Er is genoeg voedsel voor iedereen, maar we moeten ervoor zorgen dat er ook genoeg mensen zijn om het eten bij ons te krijgen’, vertelt de castingdirector. Hij kreeg veel positieve reacties. ‘Veel mensen willen helpen en zeggen dat het juist sexy is om in deze tijden alles aan te pakken. En ja, daar zitten zelfs Bekende Nederlanders tussen.’

De coronacrisis voor ondernemers en flexwerkers

Ondernemers Cor Holtackers en Rinke ‘t Hof zagen hun horecaomzet verdampen door de coronamaatregelen. In afwachting van overheidssteun proberen ze te ‘overleven’.

Met een niet eerder vertoond pakket aan rigoureuze steunmaatregelen hoopt het kabinet de nationale economie in elk geval drie maanden lang door de coronacrisis te slepen.

Supermarkten draaien overuren

Nu Nederland massaal aan het hamsteren is geslagen, draaien de supermarkten overuren om de winkels te bevoorraden. In het distributiecentrum van onlinesupermarkt Picnic is nog genoeg, maar mogen klanten slechts een paar pakken wc-papier per persoon bestellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden