Van Aartsen?

Minister Van Aartsen is traag in zijn aanpak van de varkenspestcrisis, zegt een van zijn adviseurs. Klopt dat?..

Ir. G. Braks, geboren in Odiliapeel, oud-minister van Landbouw en Visserij: 'Het was vroeger ook al geen benijdenswaardig ministerie, kan ik u vertellen. Luister: ik zwijg al vier maanden over deze kwestie. Ik meet me per se geen politiek oordeel aan. Maar als u vraagt: hoe komt het dat die besluitvorming op Landbouw zo traag tot stand komt zeg ik: op dat ministerie, maar ook op alle andere, heerst tegenwoordig een zeer sterke bureaucratie. Iedereen houdt zich strikt aan regels en protocollen uit angst later aangesproken te worden op afwijkingen ervan. En dat komt door al die parlementaire enquêtes en onderzoeken.

'Had ik het anders gedaan dan Van Aartsen? Dat ga ik niet zeggen. Wat u wel mag weten: morgen ben ik in Brussel voor de Benelux-raad. Ik ken daar nog wat mensen. En bij hen ga ik informeel pleiten voor opheffing van het non-vaccinatie beleid. Ja, dat heb ik zelf helpen opzetten, maar de tijden zijn veranderd.'

J. Das, varkensboer in Oerle: 'Van Aartsen had eerder moeten beginnen met preventief ruimen. Er is wel geruimd rond de eerste twee haarden, begin februari, maar daarna is er een paar maanden nauwelijks iets gebeurd. Was er veel meer geruimd, dan was ons leed bespaard gebleven. Hij had er te veel vertrouwen in dat de crisis binnen afzienbare tijd voorbij zou zijn. De Belgen, die een paar jaar geleden een groot probleem hadden met varkenspest, riepen direct dat er veel meer geruimd moest worden. Ach, we kunnen Van Aartsen wel wegjagen, maar wie krijgen we dan? Hij zal best fouten hebben gemaakt, maar wie doet dat niet?'

Prof. dr. J. Verheijden, hoogleraar varkensgezondheidszorg: 'Ik maak me ernstig zorgen over de situatie. Het virus springt over van het ene op het andere bedrijf, zonder dat er directe diercontacten bekend zijn. Daarom wordt er preventief geruimd, maar de destructiecapaciteit is onvoldoende. Als er na vier of vijf weken wordt geruimd, blijken de varkens soms al besmet te zijn, is er sprake van een forse virusvermeerdering.

'Vier weken geleden heeft de maatschappij voor diergeneeskunde voorgesteld aan de minister om de varkens op de bedrijven die wachten op preventieve ruiming in te enten. Tegen vaccineren bestaat bezwaar, maar deze varkens worden toch afgemaakt. We hebben nog geen antwoord gehad.'

T. van der Molen, woordvoerder van het ministerie van Landbouw: 'Wij reageren niet op de opmerkingen van Vanden Berg. Hij heeft al eerder dingen geroepen en daarop heeft Van Aartsen evenmin willen reageren. De commissie adviseert de minister op het gebied van dierenwelzijn en verder niets. Jazeker, Van Aartsen kan Vanden Berg ontheffen van zijn functie. Maar dat is niet aan de orde. Wat betreft het inenten: Brussel wil niet dat hier en daar wordt gevaccineerd, dan moet heel Zuid-Nederland. Dat betekent een exportverbod van anderhalf jaar, grote werkloosheid en een miljardenverlies. Daar kiest de minister niet voor.'

D. van Gelswijk, secretaris van de vakgroep vlees van de Voedingsbond FNV: 'Hartstikke terecht die kritiek! Ik geef een voorbeeld: op 5 februari, vlak na het uitbreken van de epidemie, beaamde Van Aartsen, in het pestgebied, dat er een regeling moest komen voor werktijdverkorting. Daar zou álle ruimte voor zijn. Nu, vier maanden later, heeft hij nog steeds niet duidelijk gemaakt hoe het verder moet. Over zes weken, als de huidige regeling afloopt, komt een groot deel van de twintigduizend werknemers in de vleesverwerkende sector echt in de problemen.'

Woordvoerder B. Nieman van de Dierenbescherming: 'Er is geen daadkrachtig beleid. Van Aartsen wikt en weegt veel, omdat de economische aspecten de boventoon voeren. We hebben om noodvaccinatie gevraagd. Leg een ''muur'' van gevaccineerde bedrijven rond het getroffen gebied. Dat gebeurde niet. Wij hebben begin april om een fokverbod gevraagd, dat voorkomt dat biggen direct na hun geboorte moeten worden doodgemaakt. Het antwoord was: dat heeft geen zin, het eind van de epidemie is in zicht. Nu is de verwachting dat de epidemie tot het eind van het jaar duurt en, denken wij, waarschijnlijk nog veel langer. Vroeger of later zal het toch tot vaccinatie moeten komen.'

Ir. P. Verhoeven, hoogste baas van de Noord-Brabantse KI-stations in Wanroy en Venhorst: 'Misschien groeit de neiging voorzichtig te opereren naarmate het probleem groter wordt. Van Aartsen heeft over onze KI-stations onjuiste uitspraken gedaan, waarvoor wij hem nu aansprakelijk stellen.

'Zijn diensten hebben fouten gemaakt bij een bloedonderzoek bij onze varkens. Op grond van dat onderzoek zijn 1675 bedrijven stilgelegd. TNO heeft de zaak onderzocht en het blijkt dat het er drie- tot vierhonderd hadden moeten zijn. De schadeclaims van de overige bedrijven zijn bij ons terechtgekomen. Bovendien is de naam van ons bedrijf geschaad. Wij stellen Van Aartsen aansprakelijk.'

Harmen Bockma

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden