Vakbond voor enkel vrouwen worstelt met de tijdgeest

De FNV moet bezuinigen. De 55 jaar oude Vrouwenbond is waarschijnlijk het eerste slachtoffer. Maar de bond geeft zich niet gewonnen. 'Er is nog veel te veel te doen'...

Het kantoor van de FNV Vrouwenbond valt uit de toon in het moderne gebouw van de vakcentrale FNV. Een batikdoek aan de muur en een trommeltje kruidenthee op het bureau: de bond is een vreemde eend in de bijt, weggestopt op de zevende verdieping. 'Ze vinden ons lastig', zegt de in paars-blauw batik gehulde voorzitter Tineke van der Kraan.

Eigenlijk is het een wonder dat de Vrouwenbond nog bestaat. Toen NVV en NKV in 1975 fuseerden tot de vakcentrale FNV wilden ze de Vrouwenbond, die de niet-werkende echtgenotes van NVV-leden verenigde, er eigenlijk niet bij hebben. De vakcentrale, die was voor werkende mensen, was de gedachte.

Dankzij toenmalig Vrouwenbond-voorzitter Karin Adelmund bleef de bond behouden. 'Adelmund betoogde dat huisvrouw een beroep is, waardoor we bij de FNV konden blijven', zegt penningmeester Elly Kloot, al twintig jaar actief. In 1992 riep Lodewijk de Waal, toen nog voorzitter van de FNV Dienstenbond, opnieuw dat de bond geen bestaansrecht meer had.

Maar waar de Rooie Vrouwen van de PvdA zichzelf in 1995 al ophieven, hield de Vrouwenbond stand, mede dankzij een jaarlijks subsidie van de vakcentrale FNV. De bond beijvert zich er nu bijvoorbeeld voor dat alleenstaande bijstandsmoeders niet hoeven te solliciteren. Nu de FNV bezuinigt, is de Vrouwenbond echter het eerste slachtoffer.

Voorzitter Van der Kraan is vast van plan door te gaan. 'Er is geen sprake van opheffing. Daarvoor hebben we nog te veel te doen. Bovendien: waar moeten vrouwen in de bijstand, in de WAO of met een weduwenuitkering anders terecht?'

De bond krijgt jaarlijks bijna 300 duizend euro contributie van de 6100 leden. Daarvoor kan ze zeker vier van de huidige zeven parttimers aan het werk houden, denkt Van der Kraan. 'Alleen bestuurlijke functies zouden geschrapt moeten worden.' Van der Kraan overweegt terug te vallen op vrijwilligers.

Steeds minder vrouwen voelen zich tot de bond aangetrokken. Jaarlijks verliest de Vrouwenbond driehonderd leden, veelal door sterfte. De bond steunt inmiddels vooral op werkende vrouwen, die uit emancipatorische overwegingen lid zijn van de Vrouwenbond, naast hun 'eigen' vakbond. Maar de 'dubbelleden' worden zeldzaam.

'Solidariteit is uit de tijd', zegt oud-voorzitter Mária Van Veen. Ook niet-werkenden melden zich amper. 'Voor vrouwen met een uitkering is de contributie van 4,25 euro per maand te hoog', meent Kloot. 'Bovendien hebben we geen geld voor campagnes.'

Aansprekende successen boekt de bond zelden. De Vrouwenvakscholen, haar belangrijkste wapenfeit, worden met sluiting bedreigd. En aan CAO-onderhandelingen, voor andere vakbonden hét middel om zich te profileren, doet de Vrouwenbond niet mee.

Is het wel zinvol om door te gaan? 'Zeker', zegt Kloot, 'het is ouderwets misschien, maar wij hebben nog idealen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden