NieuwsDe kosten van thuiswerken

Vakbond: thuiswerken, dan ook vergoedingen in de cao

Nu thuiswerken een structureel karakter lijkt te krijgen, legt vakbond FNV een thuiswerkregeling op de cao-tafels. Als het aan de bond ligt, gaat de werkgever meebetalen aan al die kopjes koffie die we thuis drinken en printjes die we er maken.

Mirjam Busse aan het werk voor de ING, thuis in Amsterdam.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Thuiswerken heeft geen einddatum.’ Met die opmerking ontnam premier Rutte de thuiswerker vorige week het zicht op de finish. Pakweg 4,5 miljoen Nederlanders zullen voorlopig nog veroordeeld zijn tot keukentafels en zolderkamers. Mogelijk keren ze zelfs helemaal niet meer terug naar kantoor. Voor vakbond FNV is dat structurele karakter van thuiswerken aanleiding om met een nieuwe eis de cao-onderhandelingen in te gaan: die voor een thuiswerkregeling.

Voortaan zouden arbeidsvoorwaardengesprekken in de relevante sectoren mede moeten gaan over thuiswerkfaciliteiten, het recht om thuis te werken en het recht op onbereikbaarheid buiten kantooruren. Het opvallendste aan het FNV-voorstel is wel de thuiswerkvergoeding. Hoewel werkgevers wettelijk verplicht zijn om te zorgen voor een gezonde en veilige (thuis)werkplek, is er geen juridische grondslag om kosten als die voor elektriciteit, wc-papier en kopjes koffie op de werkgever te verhalen.

Terwijl die volgens de vakbond fors kunnen oplopen. Budgetvoorlichter Nibud berekende vorige maand dat de thuiswerker gemiddeld 2 euro per dag kwijt is. ‘Voor een korte periode moet je daar niet flauw over doen’, vindt Kitty Jong van de FNV. ‘Maar als het thuiswerken structureel wordt, worden er bij elkaar opgeteld reële kosten gemaakt voor bijvoorbeeld verwarming, elektriciteit en prints, en veel van deze werknemers verdienen geen filmsterrensalaris.’

Enquête

De vicevoorzitter ziet zich aangemoedigd door een enquête die de FNV hield onder 9.400 vakbondsleden. Van hen werkt meer dan de helft nog evenveel thuis als aan het begin van de coronacrisis. Driekwart zegt dat ook in de toekomst (deels) te willen blijven doen en 86 procent vindt dan ook dat de vakbond over een thuiswerkvergoeding moet onderhandelen.

‘Het is ook een principiële kwestie’, zegt Jong. ‘Werkgevers besparen op dit moment miljarden, dat is ze natuurlijk van harte gegund, maar dan moet je deze rekening niet alleen bij werknemers leggen.’ Accountantskantoor PwC becijferde dat als de helft van alle werknemers na de coronacrisis een dag per week thuis zou werken, de werkgevers jaarlijks 1,7 miljard euro zouden uitsparen aan huurkosten voor kantoorruimte en door verminderde uitgaven voor gas, elektriciteit en catering.

Volgens datzelfde onderzoek besparen ook werknemers 1,1 miljard euro: aan onder meer lagere kosten voor woon-werkverkeer. Werkgeversvereniging AWVN stelt dan ook dat de werknemer misschien kosten maakt, maar er ook veel voor terugkrijgt. ‘Als je kijkt hoeveel vrije tijd ze ervoor terugkrijgen dan is twee euro een koopje.’ Volgens de woordvoerder zijn er op dit moment bovendien belangrijker gespreksonderwerpen. ‘We hebben met de grootste crisis ooit van doen; inkomensonzekerheid, het verlies aan werkgelegenheid, dáár zou het over moeten gaan.’

Hoeveel velletjes?

Volgens hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp kan alles geregeld worden in de collectieve arbeisdsovereenkomst, dus ook zo’n thuiswerkvergoeding. ‘Het is alleen de vraag hoe reëel het is. De een drinkt tien kopjes koffie per dag, de ander twee. En moet je dan aan je werkgever gaan doorgeven hoeveel velletjes toiletpapier je gebruikt?’

De FNV wil per sector bekijken wat een redelijk bedrag is. Het zal niet gaan om honderden euro’s, zegt Jong. ‘Ik denk dat het rond de 50 euro zou kunnen uitkomen.’ De eerste cao-onderhandeling die in september begint is die in de financiële sector. Of ook dat andere stokpaardje van de vakbond  5 procent loonsverhoging – inzet zal zijn van komende onderhandelingen is nog de vraag: in september stemt het ledenparlement over die kwestie.

Maaike Vorselen (40), werkt voor het ministerie van Binnenlandse Zaken

‘Ik zit op dit moment aan de keukentafel van ons vakantiehuisje in Zeeland, hier kan ik lekker naar buiten. Na al die maanden thuiswerken in ons appartement in Den Haag kwamen de muren op me af. Je huis is je huis niet meer, het is je werkplek geworden. Ik woon met man en twee dochters van 11 en 7 op 70 vierkante meter. Aan het begin van de coronacrisis zaten we met zijn allen aan de keukentafel. Eten deden we er niet meer aan: je liet je spullen liggen om de volgende dag verder te gaan. Dat breekt je op.

‘Ik vind het videobellen ook vermoeiender. Ik heb heel veel vergaderingen. Op kantoor loop je van de ene naar de andere en kun je afschakelen en voorbereiden, nu mag je hopen dat je tussendoor naar het toilet kan.

‘Ik denk dat in een thuiswerkregeling vooral ook het recht op onbereikbaarheid moet worden opgenomen. Op kantoor zet je de computer uit en stap je in de tram, maar nu je het kantoor thuis hebt, sluipt het er toch in dat als een manager om zeven uur ’s avonds mailt, je terugmailt – want die laptop staat er toch. Voor je het weet ben je zo weer twee uur aan het werk.’

Mirjam Busse (63), werkt voor de ING

‘Ho wacht, ik doe even de balkondeur dicht, de buurman begint net met klussen. Dat is dan weer het nadeel van thuiswerken: de geluidsoverlast. Verder vind ik heerlijk, hoor. Wat mij betreft ga ik straks maar één of twee dagen per week terug naar kantoor. Vooral dat ik geen reistijd meer heb vind ik fijn, dat scheelt toch al gauw anderhalf uur per dag.

‘Hiervoor werkte ik alleen thuis als er een speciale reden voor was. Het werd niet echt geaccepteerd. Nu is mijn manager ook om. De coronacrisis heeft dus zeker iets moois gebracht. Maar nu het zich normaliseert, moet je wel alerter zijn op je gezondheid. Ik moet mezelf dwingen te bewegen. Ik overweeg ook een apart bureautje aan te schaffen, want ik zit nu nog aan de keukentafel.

‘De kosten lopen zo wel op. Ik heb al een extra scherm gekocht en een toetsenbord. Die kan ik wel declareren, maar dan krijg je ongeveer de helft terug. Het is dus echt wel even meer dan alleen koffie wat er bij die uitgaven komt kijken. Of ik iets bespaar? Ik loop thuis minder op mooie schoenen, maar of het er echt toe leidt dat ik minder schoenen koop? Ik heb geen idee.’

Meer over thuiswerken:

Thuiswerken is een marathon zonder eindstreep geworden, zo bleek dinsdag tijdens de laatste persconferentie. Wat zijn de uitdagingen nu we nog langer aan de keukentafel zitten?

Van koffie tot wc-papier: dit zijn de kosten van thuiswerken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden