Nieuws commercieel gebruik betaalgegevens

Uw betaalgegevens gebruiken voor aanbiedingen? Dat doen veel banken allang

Het voornemen van de ING om bankafschriften te gebruiken voor marketing heeft – naast brede verontwaardiging – inmiddels ook geleid tot een waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens. Maar waar ING de plannen nog openlijk aankondigt, blijkt uit een inventarisatie van de Volkskrant dat andere grote banken betaalgegevens van klanten allang gebruiken voor marketingdoeleinden.

Beeld ANP XTRA

ING wil klanten ‘zo relevant mogelijke’ aanbiedingen sturen op basis van banktransacties, werd vorige maand bekend. Mensen die kinderbijslag ontvangen kan de bank bijvoorbeeld wijzen op een spaarrekening voor kinderen, wie maandelijks veel huur betaalt is misschien geïnteresseerd in een hypotheek. Aanbiedingen zouden onder meer via mail, post of sms de klant bereiken.

Vanwege de privacyklachten die volgden, stuurde de Autoriteit Persoonsgegevens woensdag een waarschuwingsbrief aan de Nederlandse Vereniging van Banken om duidelijk te maken dat dit niet zomaar gaat. Banken zouden dergelijk gebruik van transactiegegevens moeten ‘heroverwegen’. De privacytoezichthouder betwijfelt sterk of het huidige plan van ING voldoet aan de privacywetgeving, onder meer omdat klanten vooraf geen toestemming verlenen. Ze kunnen er enkel op eigen initiatief uitstappen. 

Nu blijkt dat waar ING openlijk naar buiten trad met zijn plannen (en deze nog niet heeft uitgevoerd), andere grote banken al langer in hun voorwaarden rekening houden met de mogelijkheid om betaalgegevens van klanten te gebruiken voor marketingdoeleinden.

Zo vermeldt de Rabobank in zijn privacystatement: ‘We verwerken jouw persoonsgegevens voor relatiebeheer, promotie en marketing. Hierbij maken we gebruik van gegevens die we van je hebben, zoals betaalgegevens en klikgedrag op onze website.’ De Rabobank zegt ‘soms’ databronnen te combineren, ‘bijvoorbeeld welke producten je bij ons hebt en het saldo op je rekening.’

De klant helpen

ABN Amro en De Volksbank (waar onder meer ASN en SNS Bank onder vallen) zijn op hun websites vager en houden het op ‘persoonsgegevens’ die voor marketingdoeleinden kunnen worden gebruikt. Bij navraag erkent een woordvoerder van ABN Amro dat onder deze persoonsgegevens betaalgegevens kunnen vallen, en dat de bank deze ook al gebruikt. Hij benadrukt, net als ING, dat het om de promotie van eigen producten gaat en diensten die de klant kunnen helpen. ‘Als we bijvoorbeeld zien dat het geld van de studiefinanciering op een gewone betaalrekening wordt gestort, kunnen we een studentenrekening onder de aandacht brengen.’

Een woordvoerder van De Volksbank stelt dat de bank alleen transactiedata van klanten gebruikt om hun ‘financiële weerbaarheid’ te waarborgen. Wanneer klanten in de problemen dreigen te komen maar hiermee niet zelf naar de bank stappen, bijvoorbeeld: ‘Als we zien dat iemand meerdere boetes betaalt aan een justitieel incassobedrijf, zoeken we contact: red je het nog met je hypotheek, of moeten we die splitsen en over meerdere maanden spreiden?’ Ook het aanraden van een spaarrekening valt volgens hem onder het kopje ‘waarborgen financiële weerbaarheid’.

Hij juicht toe dat de Autoriteit Persoonsgegevens de bankensector aanspreekt. ‘Er is behoefte aan duidelijkheid over wat nou precies wel en niet mag onder de nog vrij nieuwe privacywetgeving. Goed dat daarover een dialoog ontstaat.’

Ook de Nederlandse Vereniging van Banken schrijft in een verklaring ‘graag’ het gesprek aan te gaan met de Autoriteit Persoonsgegevens over betaaldata. De vereniging stelt daarbij een spanningsveld te ervaren ‘tussen de eisen die voortvloeien uit de privacywetgeving en de verantwoordelijkheid van banken om hun klanten te behoeden voor financiële problemen of hen te wijzen op mogelijke voordelen’.

De Autoriteit Persoonsgegevens ontving al ‘signalen’ dat andere banken dan ING bezig zijn met het idee om transactiegegevens te verwerken voor marketingdoeleinden, maar kan hier niet verder op ingaan omdat naar hen geen onderzoek is gedaan. De waarschuwing van de Autoriteit Persoonsgegevens is daarom gericht aan de bankensector als geheel.

Volgens een woordvoerder is Nederland een ‘goudmijn’ als het gaat om betaalgegevens. ‘We zijn hier gewend digitaal te betalen. Je kunt gemakkelijk een week met vakantie zonder cash. Die betaaldata kunnen veel over jezelf prijsgeven. Of je te veel drinkt, gokt, lid bent van een bepaalde vereniging. Daarom zijn we hier extra scherp op.’

Als banken naar de mening van de Autoriteit de wet overtreden, kan bijvoorbeeld een boete volgen, aldus de woordvoerder. ‘Dit is geen vrijblijvende brief’.

Meer over de rel die vorige maand ontstond:

ING gaat zijn klanten op basis van hun betaalgedrag aanbiedingen op maat doen via sms, brief, mail of telefoon. Zonder toestemming vooraf. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft daar vragen bij en een hoogleraar noemt het een schemergebied dat ING hiermee betreedt. 

Waar interessante en spraakmakende verhalen online en in de krant ophouden, gaat het Volkskrantgeluid verder. Wat is een zwart gat precies? En hoe gaat het eraan toe in tbs-klinieken? Onze verhalenmakers leggen het uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden