Uitwisselen personeel is zo gek nog niet

Bedrijven ruilen amper personeel uit beducht als ze zijn voor loyaliteitsproblemen of uit oogpunt van concurrentie. Onnodig. Zo'n actie prikkelt juist firma en werknemer.

null Beeld Claudie de Cleen
Beeld Claudie de Cleen

Een beveiliger van stadsvervoerder GVB staat sinds drie maanden bij de receptie van VUmc in Amsterdam. In het academisch ziekenhuis doet hij nu wat hij jaren bij de metro deed: bezoekers de weg wijzen, adequaat reageren op situaties en goed om zich heen kijken. 'Als de proef slaagt, nemen we de GVB-beveiliger graag over', zegt hoofd werving en selectie Wessel Haytink. 'We wisselen hem dan uit met een van onze medewerkers.'

Bij het experiment Regiomatch zijn rond de twintig bedrijven en instellingen in Amsterdam betrokken. Het is in het leven geroepen om de doorstroming van het personeel te bevorderen, vooral bij de facilitaire, ondersteunende en administratieve afdeling. 'Soms moeten we leidinggevenden ervan overtuigen dat ze niet bang hoeven te zijn voor het vertrek van hun medewerkers. Als organisatie hebben wij er baat bij dat anderen daardoor nieuwe kansen krijgen. Wie wordt uitgedaagd in zijn werk is productiever dan iemand die zich lang beperkt tot één taak op één afdeling.'

Samenwerken vrij nieuw in Nederland

Dit is precies wat Judith Semeijn, de eerste hoogleraar loopbaanmanagement aan de Open Universiteit, in samenwerking met beroepsvereniging Noloc, bepleit. Bedrijven moeten hun medewerkers vaker uitwisselen of kennis van de ene sector inzetten in de andere. Samenwerken op het gebied van personeelsbeleid is nog vrij nieuw in Nederland.

'Werkgevers vinden dit lastig omdat ze problemen zien met loyaliteit of concurrentiebeding. Maar hoe meer ze hun regels en protocollen loslaten en openstaan voor kruisbestuiving, hoe meer ruimte er ontstaat voor vernieuwing en creativiteit.'

Tijdens haar oratie op 10 juni gaf Semeijn al aan dat bedrijven op een modernere manier vorm moeten geven aan loopbaanmanagement. Medewerkers blijven langer gezond en gemotiveerd als ze worden geprikkeld en de ruimte krijgen om zich te blijven ontwikkelen, is haar overtuiging.'

Potentiële talenten te weinig benut

Nu zie je vaak dat werknemers een opleiding mogen doen, omdat er toevallig budget is. Ze moeten zelf maar beslissen waar ze zich voor opgeven. Vaak is hun studiekeus gericht op het hier en nu, zonder duidelijke follow-up. Hun potentiële talenten worden dan te weinig benut.'

Bij werkgevers zonder langetermijnvisie staat loopbaanmanagement volgens de hoogleraar soms zelfs haaks op de belangen van medewerkers. De nadruk ligt dan vooral op het bedrijfsbelang door alleen banen binnen de organisatie aan te bieden. De meeste werknemers zijn allang niet meer zo honkvast dat ze 25-jarige jubilea vieren. 'Bovendien hebben meer en meer mensen een baan bij verschillende werkgevers, of ze werken gedeeltelijk als zzp'er.'

Vlaming krijgt voucher

Vlaamse werknemers kunnen eens in de zes jaar voor een koopje loopbaanbegeleiding krijgen. Van de 550 euro voor een voucher van vier uur betalen ze 40 euro. Zo nodig kunnen ze daarna vier uur extra aanvragen. De vouchers zijn vooral in trek bij hoger opgeleiden en vrouwen. Van de bijna 27 duizend Vlamingen die er de afgelopen 2,5 jaar gebruik van hebben gemaakt, is 84 procent (zeer) tevreden. De kosten voor de overheid zijn 12 miljoen euro per jaar.

Bron: Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB)

Nieuwe stijlideeën

Een voorbeeld van een organisatie nieuwe stijl is volgens Judith Semeijn de Zuid-Limburgse zorginstelling Radar. Open, ondernemend, menselijk en resultaatgericht volgens de site en altijd op zoek naar innovatieve ideeën. Bijna duizend betaalde medewerkers en zeshonderd vrijwilligers helpen ongeveer negentienhonderd personen met een beperking bij zaken als wonen, werken en vrije tijd.

'Bij elke beslissing die we nemen, gaan we na of die past bij onze missie. We willen de kracht van onze cliënten versterken, maar ook van onze medewerkers', zegt hoofd personeelszaken Evi Steinbusch. 'We vinden het belangrijk dat ze zich lekker in hun vel zitten, kritisch naar zichzelf kijken en verantwoordelijkheid durven nemen. Mogen we volgens de subsidieregels geen zorg meer leveren omdat we aan ons plafond zitten, dan gaan we toch door. Lopen we subsidie omdat we niet met onze trainers mogen werken, dan maar niet. Als geld ons doel was, zouden we veel braver zijn. Nu nemen we risico's. Gelukkig komt het altijd goed; onze bedrijfsvoering is gezond.'

Met hulp van drie coaches maken alle medewerkers een persoonlijk loopbaanplan. Is een training nodig, dan kunnen ze die bij de 'Radar Academie' volgen. Soms ontdekken werknemers dat ze iets anders willen. Evi Steinbusch: 'Laatst hebben we iemand uitgezwaaid die nu een restaurant heeft. Hij is een van onze grootste ambassadeurs.'

Carrièrecafé

Bij VUmc in Amsterdam zijn vijf loopbaancoaches en zes recruiters bezig met loopbaanmanagement. Zij beheren een intern vacatureplatform en in het Carrièrecafé organiseren ze maandelijks workshops over onderwerpen zoals sollicitatiebrieven schrijven, Pinterest en LinkedIn. Bij een van de recruiters kunnen de deelnemers een cv-check doen.

Naar het Carrièrecafé komen gemiddeld dertig van de zevenduizend ziekenhuis-medewerkers. De drempel is twee jaar na de oprichting nog steeds hoog. 'Voor veel collega's is het heel wat om openlijk te laten merken dat ze geïnteresseerd zijn in een andere baan', zegt Haytink. 'Ze zijn bang dat hun leidinggevende erachter komt. Begrijpelijk, maar wij stimuleren juist dat ze de laatste trends op sollicitatiegebied kennen en om zich heen blijven kijken.'

Niet te braaf zijn

Met andere zorginstellingen in Amsterdam overlegt VUmc regelmatig over het ruilen van personeel. 'Omdat wij als academisch ziekenhuis een andere cao hebben en gespecialiseerd personeel zoeken, kunnen we niet altijd van elkaar profiteren.'

Semeijn benadrukte het al in haar oratie: bedrijven die hun personeel stimuleren verder dan hun detectiepoortje te kijken, hebben de toekomst. Zeker als ze dat zelf ook doen. 'Radar geeft het goede voorbeeld: niet te braaf zijn helpt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden