‘Uitvaartondernemers zetten nabestaanden onder druk’

‘Het is onbeschoft’, vindt Johan Hoekman, voorzitter van de Nederlandse Unie van erkende Uitvaartondernemingen. Begrafenisondernemers die nabestaanden pal na het overlijden van een dierbare op een indringende manier benaderen, om zo opdrachten binnen te halen....

Hoe dat kan? Veel ziekenhuizen laten hun mortuaria door een particulier uitvaartbedrijf beheren. Ze moeten op hun budget letten, en het uitbesteden scheelt tijd en geld. Wanneer een patiënt overlijdt, belt het ziekenhuis de uitvaartondernemer, zodat het lichaam naar het mortuarium kan worden overgebracht. De ondernemer krijgt de adresgegevens van de nabestaanden, zodat over de gang van zaken contact kan worden gehouden.

Soms worden die gegevens misbruikt. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) kent gevallen waarin nabestaanden op een ‘onaangename en indringende’ manier door de uitvaartondernemer werden benaderd, met het verzoek de begrafenis of de crematie door het bedrijf te laten verzorgen. Uiteraard is dat niet de bedoeling, stelt de NVZ, maar het is aan de ziekenhuizen hier controle op uit te oefenen.

‘Nabestaanden zijn op zo’n moment in paniek’, stelt Hoekman. ‘Als ze een paar uur na het verlies van een dierbare zo’n aanbod krijgen, zijn ze overdonderd. Daardoor zullen ze sneller geneigd zijn toe te stemmen.’

Veel uitvaartondernemers zonder banden met ziekenhuizen of verpleeghuizen, zijn boos. Zij lopen naar hun idee opdrachten mis. Matthijs de Gee, directeur van een uitvaartbedrijf: ‘Prima dat ziekenhuizen hun mortuaria uitbesteden. Uitvaartondernemers zijn specialisten die goede zorg leveren.’ Maar, stelt hij, dan moeten nabestaanden wel vrij zijn in de keuze voor een uitvaartbedrijf. ‘Het komt voor dat de mortuariumbeheerder binnen een paar uur belt met de familie van een overledene. Vaak wordt er dan een complete uitvaart aangeboden. Dat noem ik gewoon telefonische verkoop.’

De NMa boog zich in een dinsdag verschenen rapport onder meer over de banden tussen zorginstellingen en uitvaartondernemers. ‘Ondernemers die zijn verbonden met een zorginstelling hebben een voorsprong op uitvaartverzorgers zonder een dergelijke relatie’, aldus de mededingingsautoriteit. De NMa is kritisch, maar stelt dat er van een wetsovertreding geen sprake is. Nabestaanden zijn feitelijk vrij in de keuze van een uitvaartverzorger, maar ‘door het dringende advies’ realiseren ze zich dit soms onvoldoende, stelt het rapport.

‘Misschien is het niet onwettig, onethisch is het zeker,’ stelt De Gee. Zijn oplossing: ziekenhuizen moeten stoppen met het doorgeven van gegevens van nabestaanden aan de mortuariumbeheerder.

De uitvaartbranche is een vechtmarkt geworden, zo lijkt het. Hoe dat komt? ‘Het sterftecijfer is al jaren lager dan voorspeld’, zegt De Gee. ‘Gekscherend zeg ik weleens dat de uitvaartwereld al jaren in een recessie verkeert.’ Bovendien begeven zich door het wegvallen van de vestigingseisen voor uitvaartondernemers nieuwe bedrijfjes op de markt voor begrafenissen en crematies.

René Kwekkeboom, voorzitter van de Vereniging van Mortuariumbeheerders in de Gezondheidszorg, zegt dat het lastig is de problemen in kaart te brengen: ‘Het is geweldig moeilijk te controleren hoe vaak het voorkomt dat nabestaanden door een uitvaartondernemer op een verkeerde manier worden benaderd. Pas als nabestaanden zich min of meer gedwongen voelen met een bedrijf in zee te gaan, trekken ze aan de bel.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden