Uitgestrekt op de Polderbank

DE ROTTERDAMSE ONTWERPSTER HELLA JONGERIUS WAS DOODSBANG VOOR EEN SAAIE BANK. NA TIEN FASEN PUZZELEN ONTWIERP ZE EEN HUISELIJK ZITPODIUM VOOR DE ZWITSERSE MEUBELGIGANT VITRA....

Ze heeft weliswaar een aantal inmiddels legendarische vazen en serviezen gemaakt, onder andere voor porseleinfabrikant Royal Tichelaar Makkum, maar noem Hella Jongerius geen `keramist`. Voor de Italiaanse fabrikant Cappellini maakte ze een paar jaar geleden een stoeltje. Ze exposeerde in het New Yorkse MoMA een bed met ingebouwde computer, en twee jaar geleden won ze de Rotterdamse designprijs met de meubelstof Repeat waarmee ze voor de presentatie een bank had laten bekleden.

En toch noemt Jongerius haar nieuwe bank `Polder` haar eerste meubelstuk. `Ik heb lang gewacht met het maken van meubelen - ik beschouw het toch als de eredivisie van het ontwerpen.` Welnu, als dat zo is, debuteert ze direct in de Champions League van de internationale meubelmakerij, bij de Zwitserse fabrikant Vitra.

Drie jaar geleden ontmoette Hella Jongerius de directeur van Vitra, designfanaat Rolf Fehlbaum. Ze spraken over samenwerking, maar ze hadden geen haast. `Ik dring mezelf liever niet op, dat is niet mijn stijl,` zegt Jongerius. Maar dat er ooit iets moois op zou bloeien was wel duidelijk, en vorig jaar zomer ontving ze een lijstje met ideeën voor meubels die Vitra wel door haar ontworpen zou willen hebben. Bovenaan het lijstje stond een bank.

`Jessus`, dacht Jongerius. `Geen saaier meubelstuk dan een bank. Een bekleed blok schuim, dat is het meestal. Je kunt nooit iets wilds of frivools met een bank doen, want mensen worden ineens verschrikkelijk behoudend als ze voor zo`n grote aanschaf staan.`

Maar Jongerius gaf de opdracht zeker niet terug. Ze bedacht de Polderbank; een `podium`, een stevige rand, waarin vier zachte, flufferige kussens rusten. De rand is aan één zijkant breder, en kan dienst doen als voetenbank of salontafel, voor een dienblad met drank, een laptop, de krant.

Tijdens het ontwerpproces ging de bank door een stuk of tien fasen - Jongerius en haar medewerker Arian Brekveld reisden voortdurend naar de Vitrafabriek in Weil am Rhein in Duitsland, net over de grens bij Basel. Eerst hadden de vier kussens dezelfde kleur. `Dat was erg keurig,` zegt Jongerius. Ze dacht aan het stalenboek dat je mee naar huis krijgt als je een bank uitzoekt, en de onmogelijkheid om te kiezen.

Een volgende versie van de bank had vier totaal verschillende kleuren, als een quilt. `Dat was héél erg lelijk - de kleuren lagen veel te ver uit elkaar. Het leek op een dambord. En dus werd de uiteindelijk bank meer ton-sur-ton, vier tinten van dezelfde kleur.`

Dan de textuur van de kussens: in de eerste versie waren de kussens recht en stijf. Jongerius: `Toen hebben we de kussens met veren laten vullen. Was beter, maar hij zag er toen wel héél erg sloom uit, als een zelfgemaakte jaren zeventig zithoek.` De oplossing zat `m in de grove, tweedehands knopen in de kussens. `Ik hou van dat ouderwetse, handwerkachtige van gecapitonneerde kussens.`

Jongerius probeerde het nog even met linten in plaats van knopen, maar `dat werd me teveel Martha Stewarts Living`, waarmee ze doelt op de Amerikaanse interieurgoeroe die aan de andere kant van de oceaan het knusse Libelle-gevoel vertegenwoordigt.

Met de zacht gevulde, gecapitonneerde kussens van verschillende tinten stof, gevat in de stevige rand, was het uiterlijk van de bank af.

`Dan begint het zitcomfort, wat echt een hogere wetenschap is. Daar weet ik natuurlijk weinig van af. Ik kan wel voelen of iets niet lekker zit, maar hoe je het oplost? Daar heeft Vitra specialisten voor. Wat bijvoorbeeld niemand wil, is een bank die zo zacht is dat je er amper uit omhoog kunt komen.`

In mei van dit jaar zat de bank weliswaar nog niet helemaal geweldig, maar Vitra presenteerde hem toch op de Milanese meubelbeurs. Hij werd `Polder` genoemd, want Vitra wilde graag een Hollandse naam, en in uitgestrektheid en blokkigheid deed hij Jongerius aan een polder denken. De reacties van de beursbezoekers waren euforisch - de bank heeft dan ook Jongerius` immer aantrekkelijke handschrift van ambachtelijkheid en een zekere mate van slordigheid die het maakproces en de ontstaansgeschiedenis onverbloemd toont.

Vanaf deze week is de sofa in definitieve vorm te zien en te bestellen, hoewel hij pas in januari 2006 geleverd wordt. Dat is de eerste stap, en nu werkt Jongerius met Vitra verder aan een hele interieurcollectie; tapijten, tafels, stoelen, lampen, een poef. Het past precies in het streven van Vitra, om het imago van kantoormeubelspecialist om te buigen richting huiselijkheid.

Maar het past ook in Jongerius` strategie van intensieve samenwerking. `Ik ontwikkel graag samen met een fabrikant een handschrift. Zo zeg ik altijd dat ik met porseleinfabriek Makkum getrouwd ben, en dat wil ik ook met Vitra. Zover zijn we nog niet; Vitra en ik zitten nog in de dating-fase, maar er kan iets moois en duurzaams groeien.`

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden